Op 14 maart zijn de winnaars van de European Press Prize 2018 bekend gemaakt in Boedapest. Juist in een land waar persvrijheid onder druk staat, viert de EPP de Europese journalistiek en alle journalisten die vechten voor het recht op persvrijheid. In de Vera and Donald Blinken Open Society, onderdeel van de door George Soros opgerichte Central European University (CEU), reikte voormalig BBC-correspondent en huidig uitvoerend directeur van UNICEF Antónia Mészáros vijf prijzen uit aan winnaars uit vijf verschillende Europese landen.
Vijf journalisten die schrijven voor Le Monde, Bureau Local, Jyllands-Posten, Al Jazeera Balkan en Süddeutsche Zeitung Magazin vielen in de prijzen met stukken die - in tijden van nepnieuws - laten zien dat de waarheid nog steeds gevonden kan worden. Watergate-achtig speurwerk, het herwaarderen van lokale onderzoeksjournalistiek, het onzichtbare en ondenkbare tonen, een mening die niet mag toch verkondigen en klassieke oorlogsjournalistiek, met gevaar voor eigen leven.
Vorig jaar won Christiaan Triebert als eerste Nederlander een prijs voor zijn werk voor Bellingcat (die dit jaar opnieuw genomineerd werden). De Correspondent, dit jaar voor het vijfde jaar op rij genomineerd, greep met hun genomineerde inbreng van David van Reybrouck naast de prijzen.
In de keynote speech sprak Miklós Haraszti, voormalig OVSE-vertegenwoordiger en professor aan Colombia Law School en CEU, zich uit over het belang van vrije journalistiek in Hongarije aan de vooravond van de Hongaarse dag van onafhankelijkheid: 15 maart. Tijdens de Hongaarse revolutie van 1848 was persvrijheid een belangrijke eis, vandaag staat die persvrijheid onder druk; onder druk door wetten, beperkingen en bedreigingen van Viktor Orbán en zijn partij.
"Boedapest ligt in het hart van Europa. Door de ceremonie van de European Press Prize juist hier te organiseren en kwaliteitsjournalistiek juist hier te vieren - willen we het belang benadrukken van een open, vrije en goed functionerende pers voor een constitutionele democratie." - Yoeri Albrecht (directeur van cultureel debatcentrum De Balie, bestuurslid van de European Press Prize en lid van de Europese adviesraad van de Open Society Foundation).
De winnaars komen uit vijf verschillende landen:
Voor werk dat laat zien hoe meeslepend journalistiek kan zijn - en hoe je een verhaal op de best mogelijke manier vertelt - won Duitser Michael Obert de Distinguished Reporting Award voor zijn artikel Mensenjagers, uitgegeven door de Süddeutsche Zeitung Magazin. Obert's ongelooflijke reportage volgt de Liberische krijgsheer Al Bija op en rond de Middellandse Zee - terwijl deze vluchtelingen uit het water vist ter ondersteuning van ons EU-beleid.
Voor een project dat de huidige grenzen van de journalistiek verlegt, en laat zien wat er in de toekomst mogelijk wordt, wint het Britse project Bureau Local de Innovation Award. “Bureau Local overtuigt innovatief en effectief van de onmisbare rol van lokale journalistiek voor het ter verantwoording roepen van de macht. De jury roemde ook het indrukwekkende werk van runner-up Jailed for A Like van Coda Story.
Het Franse duo Stéphane Foucart en Stéphane Horel won de Investigative Reporting Award voor hun Monsanto Papers, ouderwetse onderzoeksjournalistiek voor Le Monde. Horel en Foucart ontdekten hoe het bedrijf Monsanto wetenschap, beleid en mensen manipuleert om de geloofwaardigheid van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek te ondermijnen. Er was een speciale vermelding voor het stuk Behind the walls of silence van Till Krause en Hannes Grassegger over de vreselijke werkomstandigheden bij Facebook en de geheime regels van hun 'post deleters'.
Voor een originele en duidende interpretatie van de wereld waarin we leven, wint Bosniër Dragan Bursać de Opinion Award voor zijn hartverscheurende vertolking van het wrede lot van de zeven jaar oude Petar, Het jongetje Petar uit Konjic voor de laatste keer onder schot - gedood in de oorlog. Verhalen over Bosnische oorlogsmisdaden halen zelden de Bosnische media, vooral stukken die openlijk pleiten voor het beëindigen van de straffeloosheid van oorlogsmisdaden. Dat maakte dit stuk, gepubliceerd door Al Jazeera Balkan, een opmerkelijke en belangrijke bijdrage aan de publieke opinie.
Voor een stuk dat categorieën en disciplines overstijgt, kiezen de juryleden van de European Press Prize - onder leiding van voorzitter Sir Harold Evans - elk jaar een uitzonderlijk journalistiek project uit voor de Special Award.
Dit jaar werd deze prijs uitgereikt in naam van Peter Preston, oud hoofdredacteur van The Guardian en één van de oprichters van de European Press Prize, die in januari overleed. In zijn naam werd gekozen voor een stuk dat een van de kerntaken van de journalistiek vervult: het lichten van tegels, juist als we eigenlijk niet willen weten wat eronder zit. Daarom werd gekozen voor het stuk Deze misdaad vereist alleen armoede, het internet en een koper op afstand, geschreven door Ida Nyegård Espersen voor Jyllands-Posten. In haar streven om de waarheid van een complexe, moeilijke te traceren nieuwe misdaad bloot te leggen en te duiden vanuit alle perspectieven, illustreert haar werk juist die kwaliteiten die Peter Preston nastreefde met de prijs als geheel.