Nederland nog niet klaar voor zelfrijdende auto's: 61% wil er geen gebruik van maken

• OSW

Nu Nederland als eerste Europese land de Tesla's Full Self-Driving (FSD) Supervised heeft goedgekeurd voor gebruik op de openbare weg, blijkt dat veel Nederlanders nog twijfels hebben over deze technologie. Een meerderheid zou op dit moment namelijk geen gebruik willen maken van een zelfrijdende auto en heeft vraagtekens bij de veiligheid ervan. Dat blijkt uit representatief onderzoek van OSW, uitgevoerd door PanelWizard onder 1.038 Nederlandse automobilisten. Verkeerspsychologen waarschuwen bovendien voor de impact op de alertheid van bestuurders naarmate voertuigen steeds meer taken overnemen.

Weinig interesse, voornamelijk bij oudere generaties

Ruim zes op de tien Nederlanders (61%) zouden geen gebruik willen maken van een zelfrijdende auto. Vooral ouderen zijn terughoudend: 76% van de 60-plussers zegt geen zelfrijdende auto te willen gebruiken. Onder Nederlanders jonger dan 30 jaar ligt dat aandeel met 49% aanzienlijk lager.

Ook het vertrouwen in de technologie blijft beperkt. Zo geeft 58% aan geen vertrouwen te hebben om mee te rijden met iemand die gebruikmaakt van een zelfrijdende auto. Ook hier zijn ouderen het meest sceptisch.

Grootste zorg: minder alertheid achter het stuur

Hoewel voorstanders wijzen op de potentiële veiligheidswinst doordat menselijke fouten worden verminderd, is 67% van de Nederlanders ervan overtuigd dat zelfrijdende auto's in de praktijk niet veiliger zijn dan auto's die volledig door mensen worden bestuurd. Daarbij hebben Nederlanders meer vertrouwen in zelfrijdende auto's op de snelweg dan in drukke stadsomgevingen. Zo geeft 56% van de respondenten aan een zelfrijdende auto eerder op de snelweg te willen gebruiken dan binnen de bebouwde kom. Daarnaast maakt 86% zich zorgen dat bestuurders minder alert worden wanneer voertuigen steeds meer taken overnemen.

Volgens verkeerspsycholoog Matthijs Dicke-Ogenia is die zorg begrijpelijk: “Hoe meer de auto overneemt, hoe minder de bestuurder zelf doet. Als ingrijpen nog nodig blijft bij fouten, kan dat risico’s opleveren doordat de aandacht verslapt.” Ook verkeerspsycholoog Cees Wildervanck plaatst kanttekeningen: “Zelfrijdende auto’s kunnen bijdragen aan minder verkeersongevallen wanneer ze volledig autonoom functioneren en de technologie volledig is doorontwikkeld. Op dit moment bevinden we ons echter nog duidelijk in een tussenfase.”

Meerderheid ziet fabrikant als verantwoordelijke bij ongelukken

De discussie over zelfrijdende auto's draait niet alleen om veiligheid, maar ook om aansprakelijkheid. 66% van de Nederlanders vindt dat de fabrikant verantwoordelijk zou moeten zijn bij ongelukken met een zelfrijdende auto, en niet de bestuurder. Dat wijkt af van de huidige praktijk. Hoewel Tesla's FSD Supervised sinds kort is toegestaan op de Nederlandse openbare weg, blijft de bestuurder juridisch verantwoordelijk en moet deze voortdurend toezicht houden.