De ochtendspits in een gezin kan soms een uitdaging zijn. Terwijl kinderen zich klaarmaken voor school, proberen ouders tegelijkertijd zelf op tijd klaar te zijn voor de dag. Dat blijkt niet altijd eenvoudig: meer dan de helft van de Nederlandse ouders geeft aan de ochtendroutine van hun kinderen voorrang te geven boven die van henzelf. Daarnaast geeft 1 op de 6 ouders aan weleens een douche over te slaan, omdat een ander gezinslid de badkamer gebruikt. Dit blijkt uit onderzoek van Brugman onder 1.074 Nederlandse ouders. Ondanks dat ouders hun eigen ochtendroutine soms moeten verschuiven of overslaan, maakt slechts 19% binnen het gezin afspraken over wie wanneer de badkamer mag gebruiken.
Kinderen krijgen voorrang, ouders leveren tijd in
Bij 52% van de Nederlanders met thuiswonende kinderen gaat de ochtendroutine van de kinderen vóór die van henzelf. Vooral vrouwen passen hun ochtendroutine aan die van hun kinderen aan: 56% doet dit, tegenover 49% van de mannen. Voor 39% is de ochtendroutine zelfs aanleiding om eerder op te staan dan nodig is, zodat de badkamer voor de rest van het gezin gebruikt kan worden.
Volgens gezins- en relatietherapeut Jacomijn Jacobs is het voor ouders, vooral wanneer kinderen nog jong zijn, vanzelfsprekend om hun eigen routine aan te passen aan wat hun kind nodig heeft, vooral wanneer die nog jong zijn. “Veel ouders maken zichzelf eerst klaar in de badkamer en helpen daarna hun jonge kind.”
Eigen douchebeurt schiet erbij in door drukte in de badkamer
Dat de badkamer een knelpunt kan vormen, blijkt ook uit andere resultaten. Zo moet een kwart van de ouders 's ochtends regelmatig wachten tot de badkamer vrij is. Voor 17% gaat het verdelen van de badkamer zelfs zo ver dat zij weleens een douche overslaan, omdat iemand anders uit het gezin de badkamer gebruikt. Vooral bij ouders onder de 30 jaar speelt dit een rol: 3 op de 10 geven aan weleens een douche over te slaan. De ochtendplanning vraagt daarmee niet alleen om tijd, maar soms ook om concessies.
Jacobs stelt dat het aan de gezinsleden zelf is om hun dagelijkse routine op de juiste manier in te richten. “De manier waarop je met elkaar leeft, rekening houdt met elkaar en de ruimte verdeelt, ontstaat in de interactie tussen gezinsleden. Als ouders daar structureel op inleveren, stapelt dat zich op.”
Vooral gezinnen met pubers ervaren discussie over badkamer
Zo ontstaat er regelmatig onenigheid over de badkamer. 32% van de ouders geeft aan dat er thuis weleens discussie ontstaat over wie op dat moment de badkamer kan gebruiken. Dit percentage is het hoogst onder huishoudens met kinderen tussen de 13 en 17 jaar (42%).
Volgens Jacobs verandert de manier waarop de ouders de ochtendroutine invullen naarmate de kinderen ouder worden. Zo worden pubers zelfstandiger, maar zijn ze aan de andere kant ook minder flexibel in het aanpassen van hun eigen planning en behoefte.
Dit is onder meer te verklaren vanuit de ontwikkeling van het puberbrein. “Pubers hebben veel minder ruimte voor andermans behoeften en voelen zich snel niet gezien of tekortgedaan, wat voor gedoe kan zorgen,” aldus Jacobs.
Toch maken de meeste gezinnen geen vaste afspraken over wie wanneer de badkamer gebruikt. Slechts 19% geeft aan dat hier thuis afspraken over zijn; bij 81% is dat niet het geval. Volgens de gezinstherapeut hebben gezinnen vaak wel de intentie om afspraken te maken, maar is de ochtendroutine in de praktijk sterk afhankelijk van de agenda van dat moment, die regelmatig verandert.