De rust op de energiemarkt betekent niet dat het risico op een hogere energierekening is verdwenen. Volgens energie expert Maartje van Loon van UnitedConsumers is dat risico juist verschoven. Niet de energieprijs, maar het eigen energieverbruik bepaalt steeds vaker hoe de eindafrekening uitvalt. Wie meer verbruikt dan vooraf is ingeschat, krijgt dat aan het einde van het jaar direct terug te zien.
Risico verschuift van energiemarkt naar huishouden
Tijdens de energiecrisis draaide het nieuws vooral om hoge tarieven en onrust op de markt. Die externe factoren zorgden voor grote verschillen in energiekosten. Nu die onrust is afgenomen, verdwijnen die verschillen niet. Ze ontstaan steeds vaker door wat er binnenshuis gebeurt.
“Het bedrag dat je elke maand betaalt, is een inschatting van je totale kosten voor het hele jaar,” legt Van Loon uit. “Dat bedrag wordt verdeeld over 12 maanden. Ga je meer verbruiken dan verwacht, dan merk je dat aan het einde van het jaar.”
Gedrag weegt zwaarder dan tarief
In een stabielere markt wordt het energieverbruik steeds belangrijker. Extra verwarmen in koude periodes of meer stroomverbruik in huis kan sneller doorwerken in de eindafrekening.
Volgens Van Loon onderschatten veel mensen die impact. “Juist nu de prijzen rustiger zijn, weegt je eigen verbruik zwaarder mee. Als je inzicht hebt in je verbruik, kun je beter beoordelen of je nog goed zit.” Waar consumenten zich eerder vooral richtten op het juiste moment om een contract af te sluiten, draait het nu steeds vaker om dagelijkse keuzes.
Energieverbruik wordt vaak pas duidelijk bij de eindafrekening
Voor veel huishoudens komt het echte inzicht pas bij de eindafrekening. In een periode met stabielere prijzen kan dat juist zorgen voor onverwachte verschillen. Kleine afwijkingen in verbruik bouwen zich in de loop van het jaar ongemerkt op.
“Wie pas achteraf kijkt, ziet vaak te laat dat het verbruik hoger is dan verwacht”, licht Van Loon toe. “Door eerder zicht te hebben op je verbruik, kun je sneller bijsturen. Dat verkleint de kans op een vervelende verrassing.”
Markt blijft onzeker, verbruik niet
Hoewel de energiemarkt nu rustiger is, blijft deze gevoelig voor spanningen in de wereld en weersomstandigheden. Die ontwikkelingen zijn lastig te voorspellen en liggen buiten de invloed van consumenten.
Wel hebben consumenten invloed op hun eigen energieverbruik. In deze nieuwe fase van de energiemarkt ligt daar volgens Van Loon de belangrijkste sleutel. Niet alleen letten op de prijs, maar vooral begrijpen waar energie in huis naartoe gaat, bepaalt steeds vaker hoe hoog de energierekening uiteindelijk uitvalt.
Zo krijg je inzicht in je energieverbruik
Inzicht in je verbruik begint met weten hoeveel energie je gebruikt. Dat kan door je verbruiksoverzicht bij je energieleverancier te bekijken of je meterstanden bij te houden. Zo zie je of je verbruik past bij het bedrag dat je elke maand betaalt.
Ook helpt het om bewust te zijn van apparaten die veel energie gebruiken, zoals de verwarming of de wasdroger. Door je verbruik regelmatig te controleren, kun je sneller bijsturen en verklein je de kans op een onverwachte eindafrekening.