[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-117a36fa-ed48-466a-827f-a6f3746e4e22--":3,"related-articles-undefined-undefined-176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0-true":24},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"organisationTitle":9,"thirdParty":10,"body":11,"imageUrls":12,"city":16,"website":17,"orgId":18,"branches":19,"description":23},"117a36fa-ed48-466a-827f-a6f3746e4e22","PRESSRELEASE","Kalkskeletjes goed gereedschap voor klimaatonderzoekers","2023-11-24T07:00:00.054+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F2daaca5f-f2d4-4920-b754-20cec6b8c6ad.jpg","Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ)",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>‘t Horntje, 23 november 2023 – De fossiele kalkskeletjes van eencellige ééncellige foraminiferen zijn prachtige geschiedenisboeken, bijvoorbeeld om de CO2-gehalten in de oceanen uit het verre verleden mee te reconstrueren. “Maar om die geschiedenis écht te begrijpen, moet je eerst begrijpen hoe deze eencellige organismen hun skeletjes precies bouwen.” Die waarschuwing uit aardwetenschapper Linda Dämmer in het proefschrift waar zij 29 november op hoopt te promoveren aan de Universiteit Utrecht. \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"Foram baby of 07\u002F10 at 21 degrees Celcius (Amphistegina lessonii)\" width=\"500\" height=\"336\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F117a36fa-ed48-466a-827f-a6f3746e4e22\u002FAmphisteginalessoniicutoutjpg.jpg\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Forambaby van 07\u002F10 bij 21 graden Celcius (Amphistegina lessonii). Foto: Linda Dämmer, NIOZ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Zuurgraad en temperatuur\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Foraminiferen, of kortweg ‘forams’, zijn eencelligen die een huisje van kalk maken, om hun ene cel te beschermen tegen de buitenwereld. Dat huisje heeft ook een soort ‘raampjes’ (\u003Cem>foramina\u003C\u002Fem> in het Latijn) wat de naam verklaart. De skeletjes bestaan niet alleen uit kalk (CaCO3) maar ook uit spoortjes magnesium. “De hoeveelheid kalk in de skeletjes kan iets zeggen over de hoeveelheid CO2 en de zuurgraad van de oceaan op dat moment”, zegt Dämmer. “Daarnaast kan de hoeveelheid magnesium iets zeggen over de temperatuur van het zeewater. Maar daar zitten wel de nodige haken en ogen aan”, waarschuwt de onderzoekster.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Licht en donker\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De hoeveelheid magnesium blijkt niet alleen samen te hangen met de temperatuur van het zeewater, maar ook met de hoeveelheid daglicht, zo ontdekte Dämmer bij de experimentele kweek van haar forams in het laboratorium. Begint een eencellige bij het vallen van de avond met het uitbouwen van de kamer rond zijn kalkskelet, dan zit daar meer magnesium in ten opzichte van calcium, dan in een soortgenoot die bij dezelfde temperatuur, maar in continu daglicht leeft. “Een al te platte vertaling van de hoeveelheid magnesium naar de temperatuur waarin die eencellige heeft geleefd, is dus een versimpeling van de werkelijkheid”, aldus Dämmer.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Meer foraminiferen bij meer CO\u003C\u002Fstrong>\u003Cstrong>2\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sommige soorten foraminiferen zullen waarschijnlijk profiteren van de toenemende hoeveelheid CO2 in de oceanen, als gevolg van de uitstoot uit onze schoorstenen en uitlaten. Die groei kan misschien wel doorzetten tot een hoeveelheid CO2 in onze atmosfeer van 700 deeltjes per miljoen (ter vergelijking: nu is dat iets meer dan 400). Daarboven zal de zuurgraad van het water zelfs voor deze organismen te hoog worden om nog eenvoudig kalkskeletjes te kunnen vormen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Chemisch begrip\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dämmer is niet zozeer geïnteresseerd in de ecologische gevolgen van een toename van de ene of de andere foraminifeer. “In de voedselketens in de oceaan ga je dit vermoedelijk niet merken. Maar om de complete boekhouding van CO2 en kalk in de oceanen te begrijpen, is het wel heel belangrijk om te weten wat deze eencellige organismen precies doen. Op sommige plekken in de open oceanen bestaat maar liefst de helft van de hoeveelheid vastgelegde kalk uit deze minuscule forams. Wat dat betreft kunnen ze zich qua belang voor de ocenaanchemie meten met koraalriffen op andere plekken in de oceanen.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"\" width=\"500\" height=\"410\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F117a36fa-ed48-466a-827f-a6f3746e4e22\u002FPicture1.jpg\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Een micro-CT scan van een foraminifeer uit één van Dämmers experimenten. De resolutie waarmee zulke scans worden gemaakt, kunnen worden gebruikt om de hoeveelheid kalk die ze maken tijdens een experiment (hier in rood) te kwantificeren. Foto: Linda Dämmer, NIOZ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Prof. Dr. Gert-Jan Reichart (NIOZ\u002FUU), promotor van Linda Dämmer: “Linda’s onderzoek maakt onderdeel uit van het \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nessc.nl\u002Fnl\u002Fnessc\u002F\">NESSC, Netherlands Earth System Science Center\u003C\u002Fa>, waarin onderzoekers van NIOZ, Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit Nijmegen, Vrije Universiteit en Wageningen UR onderzoeken hoe warm de aarde wordt als gevolg van klimaatverandering. Het vergelijken van de zeewatertemperaturen tijdens periodes in het verleden met hoge CO2 condities speelt hierin een belangrijke rol. Het NIOZ heeft veel ervaring met het laten groeien van foraminiferen onder gecontroleerde omstandigheden. Zo verbeteren wij de reconstructies van zeewatertemperaturen in het verleden en daarmee verbeteren we ook de zeewatertemperatuurvoorspellingen voor de toekomst.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"\" width=\"453\" height=\"257\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F117a36fa-ed48-466a-827f-a6f3746e4e22\u002FPicture2.jpg\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De foraminiferen voor dit ondezoek worden uit aquaria gehaald met materiaal dat uit de tropen wordt geïmporteerd. In hun natuurlijk habitat leven deze foraminiferen tussen koraalpoliepen. Foto: NIOZ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Over NIOZ Zeeonderzoek\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (kortweg NIOZ Zeeonderzoek), is het nationale oceanografische instituut en het expertisecentrum van Nederland voor oceaan, zee en kust. We bevorderen fundamenteel begrip van mariene systemen, de manier waarop ze veranderen, de rol die ze spelen in klimaat en biodiversiteit én hoe ze duurzame oplossingen kunnen bieden aan de maatschappij van de toekomst.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp> \u003C\u002Fp>",[13,14,15],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F4KfPiCHqdLUNcvc_PRpgXCaCJhIpbICIqwV2EexxQADoAmOoOxUL8xs0PlRejbCQN-SMUlSdxWmBa4GGMVMgBpkwAWrRCS2n","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F4t73XX-3b79T-GLNP8MQjgLFgNm7njpqyptgBTGhdX4L0aN6Lrw5FQfSupOYp-uXaMwE6lq_N_XM1Mgj2mT5sZkDwCF387y5M5g","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FuJS6MuFKzhXZEXH9CuKs5Y4aEY5NTvNO4UHGFfPrjn6fbwSlk7NebppBQVbBnV4FoIhKhDOgrJLULIBD5rm7W4ZBcRESLTj0","'t Horntje","https:\u002F\u002Fwww.nioz.nl\u002Fen\u002Fnews\u002Fcalciferous-organisms-are-a-good-tool-in-climate-research-but-you-should-know-how-to-operate-it","176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0",[20],{"id":21,"title":22},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","‘t Horntje, 23 november 2023 – De fossiele kalkskeletjes van eencellige ééncellige foraminiferen zijn prachtige geschiedenisboeken, bijvoorbeeld om de CO2-gehal",[25,36,46,55,66,77,84,100,112,121],{"id":26,"title":27,"pubDate":28,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":29,"orgId":18,"branches":33,"description":35},"ba9f17c6-27ba-4a66-8657-5c0c215db05c","Zelforganiserende patronen in het landschap helpen planten omgaan met klimaatverandering","2026-10-01T12:12:49.017+02:00",[30,31,30,31,32],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F9xrf1RatEE7ys7j3qRGXlqgUEKnZeqmD5jcg7XbN5-Kzj05B7An_O1LnTlsfmVqeoyss0jgPtmkhds4ORV6sy_zcT1XrBurbrw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FeD7TN2a6Vx29QQJN-QfP1Ef9_K8wRHVdgabm542TbnLMZ7utMHRcQmaHT3Ma9FG2B__TrtNueC2Zheiu18raMfDT5NkrN3rhQTI","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fba9f17c6-27ba-4a66-8657-5c0c215db05c\u002F261001pressreleaseWuetalScienceAdvances.pdf",[34],{"id":21,"title":22},"Zelforganiserende patronen in het landschap helpen planten omgaan met klimaatverandering Nieuw onderzoek laat zien hoe natuurlijke patronen in kustgraslanden zo",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":40,"thirdParty":10,"imageUrls":41,"orgId":18,"branches":43,"description":45},"7c34b2ca-7596-478a-9dff-7ea759ec927d","Visserij buiten windpark is geen trekpleister voor kleine mantelmeeuwen","2026-06-09T08:00:00.055+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fde62be80-f1b6-41f3-b382-5ef8710c623d.jpg",[42,42],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FA4Qo2VJ3uj809zBpCVWF5taDLT3wXWv340idHrkBV_JviCs0pMDx2-B0-Kkj4j3ncF4KoLEhLTLjWDI3oJbqeglRyDVrT1JP",[44],{"id":21,"title":22},"Kleine mantelmeeuwen uit de kolonie op Neeltje Jans blijken het windpark voor de Zeeuwse kust te mijden, behalve sommige mannetjes. NIOZ-ecoloog Roos Kentie en ",{"id":47,"title":48,"pubDate":49,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"orgId":18,"branches":50,"description":54},"ebfa2357-abd2-46cd-a758-a91e1b4e6ef6","Afgedankte perenbomen brengen leven in de Waddenzee","2026-02-05T17:54:11.982+01:00",[51],{"id":52,"title":53},"41000","Dieren en natuur","Onderzoek met een sportvissonar laat zien dat er rond kunstmatige bomenriffen in de Waddenzee tot wel 3,5 keer meer, en ook grotere vissen voorkomen dan op verg",{"id":56,"title":57,"pubDate":58,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":59,"orgId":18,"branches":63,"description":65},"873a7d4b-735a-4c3a-a1ea-a69082f6737c","Enorme bosbranden en bodemerosie door opwarming en CO2-uitstoot 56 miljoen jaar geleden ","2026-01-19T21:00:00.033+01:00",[60,61,62],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FDFqtcvCou9h8P9PzmIHAsRSQrRax8FgscNLUWvA4eq5GiHMBU318VP9yNtfRLlWmlnd_VlcOgNUROoBGwkCuRviU8UwqBme3GNA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F0Fh95OqPiqkTeWTfxCi217r_XFU13NhFuiI2LN0xE3Gzqdts3GhQz6oRMfV-C5nKJ3cLss9ZHJdDzH8WY4swTVXWdBPVuWvTAu0","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fxb_IIe7KSCq6tUVgspVmb3p-L_98BmZHV31C2cfMlFI0v97DXrFOguMBhI6qjkSFCvJroRaSAoLCslOREk0PVXNlGirNnpc1sA",[64],{"id":21,"title":22},"Het klimaat warmde 56 miljoen jaar geleden bijna net zo snel op als nu. Toen er in een korte tijd enorm veel CO2 in de atmosfeer terecht kwam, leidde dat tot gr",{"id":67,"title":68,"pubDate":69,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":70,"orgId":18,"branches":74,"description":76},"00348008-f2e8-473c-8f0e-18b685e12fdf","Westerscheldenatuur loopt vast door decennia baggeren","2026-01-16T10:00:00.029+01:00",[71,72,73],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Foc_zDsl5IF6wZLiHzfLV2sS41KhR8buLiJwjJi-QymFKyIEoJKVzFvsHZFxm-aspejBNHDowrNNlMbrYxTtPLhV5117ihAJIZQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FH3s5JMxj-Tn8OML8d9RX45LmEt1KAT9xeViAzT6rff6vMgqmWuTD9LL_jm6B9Dic15n2_8TTrHrVO6xpvjKDkDCMYk5Q7dpn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FeFdE8i0MVGx1cRbBNWLXd2dlWw66Nqi7Up0E0La_4E_7mEH1Vmz1sKIweeyB0p0TTr2xqv5uBpyZhQQThRU9dlY2SzAO1gP7",[75],{"id":21,"title":22},"Yerseke, 16 JANUARI 2026 – De natuur van de Westerschelde is sinds de vaargeulverdiepingen in de jaren zeventig een doodlopende weg ingeslagen. Door het enorm g",{"id":78,"title":79,"pubDate":80,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"orgId":18,"branches":81,"description":83},"c848e214-a5ed-4f73-af65-8d3729ba864b","Sterke, snelle vermindering broeikasgas-uitstoot nodig om 'zeespiegelerfenis' te beperken ","2025-10-24T11:02:00.622+02:00",[82],{"id":21,"title":22},"De onafwendbare zeespiegelstijging in de komende eeuwen, ook wel zeespiegelerfenis genoemd, is een van de meest problematische gevolgen van klimaatverandering v",{"id":85,"title":86,"pubDate":87,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":88,"orgId":18,"branches":95,"description":99},"15eb39c8-c96b-48fe-b391-3f2861e4fc9a","ZeeWijzer toont kiezers: politieke partijen zeggen te weinig over bescherming van de zee","2025-10-13T06:00:00.034+02:00",[89,90,91,92,93,94],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FU6ZrWi8apJnBNqWKwVGfh8vBNrzGsPULrzJ0ZYO6z9dySaE9rly4xXST7gFUzE4V0IauaAdxa33jvS5UgTUkYmuSJh1uzS-R_xU","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FxsqgWWlr7lpGkCPekNlx2eTDU0U61zR5c3Hxajb1QDeEx_KD5YjLc3qbHJ34UeSmK3hauiul712xOMZ3ogiwzbBXupC_sKJR","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FSCHoDttDNkIB6dcEeTtidnS8Yo1CHete32wL0SxfJTsv1ybsBQ5T53h15B5KUFU4QO-6p7ShQVdPJUUneVgjPu31xX9Z2VwgUA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fg0SeqqnV_hhYTXKmVlyVx5QtVYJZG7509l9s5LSciMmdI3Z4_KO5gcN2jY4F7wLEt9Zo0sKi_UCW8Szkj-eXau1HANQODDrV","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fvy5HloP0B51LcFBHwDg1jGpazKUuKIt8TMdWKg_Pgw64fwebxGHxVUyQJ_WUnSwCfdr38Pim-xVJrC8YuYxU86Pb7qbnJGMw","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F15eb39c8-c96b-48fe-b391-3f2861e4fc9a\u002FZeewijzerteaseronepager.pdf",[96],{"id":97,"title":98},"38100","Algemeen nieuws","13 oktober 2025 - Oceaanwetenschappers en natuur- en klimaatorganisaties analyseerden vijftien verkiezingsprogramma's op hun beloften aan de zee. Er blijken gro",{"id":101,"title":102,"pubDate":103,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":104,"orgId":18,"branches":107,"description":111},"b2c75b23-08f0-48b1-9180-b70ab26cc131","1% van windparkinvesteringen kan miljoenen hectares zeeleven herstellen","2025-07-07T15:24:02.613+02:00",[105,106],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FwrZh7cchgZfpPt1cwAH6ab3EQMXvqUqaZAaKJMtJ9KFm4f0A53P1HvsErov-CCd69qF4UKl_Dp_pv-2qhTRwfM3U3DKzZw_M","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fb2c75b23-08f0-48b1-9180-b70ab26cc131\u002F20250314FinancingmarinerestorationthroughoffshorewindinvestmentsREVISEDflattext.pdf",[108],{"id":109,"title":110},"47100","Wetenschap","Een bijdrage van 1 procent van alle wereldwijde investeringen tot 2050 in offshore windprojecten is al voldoende om natuur grootschalig te herstellen. Dat blijk",{"id":113,"title":114,"pubDate":115,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":116,"orgId":18,"branches":118,"description":120},"46133fa4-f258-4136-abca-18416823692a","Harde kraamkamer voor schelpdiertjes bleek vooral een buffet voor roofdieren","2025-07-02T17:54:53.428+02:00",[117],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F8UAajpACoyBPdfuGmofuff6Ju90N0AZqWNReLjpSIGrTATKk9d-bvQnvRVPgm5I0VHqDCjOUrXJD9o3n8YEDVtnSRnrf6kWCSQ",[119],{"id":109,"title":110},"Je kunt de vorming van mossel- en oesterbanken op zandige zeebodems stimuleren met een harde ondergrond. Maar toen NIOZ-promovenda Sterre Witte schelpen en keie",{"id":122,"title":123,"pubDate":124,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":125,"orgId":18,"branches":128,"description":130},"a26c2497-88d4-4942-869e-89e6c62a5015","Eenvoudige nieuwe methode berekent hoe mangroves kusten tegen golven beschermen","2025-04-30T08:00:00.026+02:00",[126,127],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FKIgbeT0QFph2TZ43JVI2Y2uVqI113iPYfHGuM7H1St6hq7LOwpRWVyyAFgPcQ7-JVziOIIAm1j0CSObL6yHFWpTFV1D6YiGJKQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FGocadfSpuWLqq26fgmPN6BOxQNurax9eGNgOFtHkEcqwIWhmW1oPxXBa3RyZHaD2s2sKgvjdxClWUhlBAGIw0ZNlps9_gzZOKA",[129],{"id":21,"title":22},"Een natuurlijk fort dat bestand is tegen razende stormen: dat is wat mangroves en andere beboste moerassen vormen langs onze kusten en rivieren. Maar hoe goed b"]