Een verstoorde slaapduur en circadiane ritmiek hangen samen met verschillen in lichamelijke gezondheid, blijkt uit recent onderzoek met Nederlandse data van de grootschalige NESDA-studie (Netherlands Study of Depression and Anxiety). Het onderzoek is in januari 2026 gepubliceerd en uitgevoerd door onderzoekers van het Amsterdam UMC, het Leids Universitair Medisch Centrum en het Erasmus MC.
In de studie analyseerden de onderzoekers dag-tot-daggegevens over onder meer slaapduur en dag-nachtpatronen, gemeten met ambulante methoden zoals actigrafie. Deze slaapkenmerken werden gekoppeld aan ontstekings- en stofwisselingsmarkers, om inzicht te krijgen in de relatie tussen slaap en lichamelijke gezondheid. De analyses zijn gebaseerd op Nederlandse cohortdata die al langere tijd worden verzameld binnen NESDA.
Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten het belang van regelmatige slaap-waakpatronen. Afwijkingen in het biologische ritme gingen samen met ongunstige gezondheidsindicatoren, al benadrukken de auteurs dat het onderzoek observationeel van aard is en geen directe oorzakelijke conclusies trekt.
De studie past binnen een bredere wetenschappelijke belangstelling voor slaap als gezondheidsfactor. In de praktijk zoeken mensen naar uiteenlopende manieren om hun slaap te verbeteren, variërend van aanpassingen in dagritme tot het gebruik van slaapproducten zoals verzwaringsdekens of een matrastopper. Het onderzoek zelf doet geen uitspraken over de effectiviteit van dergelijke hulpmiddelen, maar richt zich op de samenhang tussen gemeten slaapgedrag en lichamelijke processen.
NESDA is een langlopend Nederlands onderzoeksprogramma waarin mentale gezondheid, leefstijl en lichamelijke factoren over meerdere jaren worden gevolgd. De nieuwe publicatie levert aanvullende kennis over hoe slaap en biologische ritmes samenhangen met gezondheid in de Nederlandse bevolking.