Voortrekkers Mulder en Sonneveld leiden internationale rondetafel tijdens huisartsencongres WONCA
AMSTERDAM, 7 juli 2021 – Tijdens het wereld huisartsencongres WONCA vanuit Amsterdam wordt 8 juli voor het eerst een rondetafelconferentie gehouden over orgaandonatie na euthanasie vanuit thuis (ODET). De procedure hiervoor is ontwikkeld door de Nederlandse huisarts Han Mulder en anesthesioloog Hans Sonneveld.
Bij orgaandonatie na euthanasie vanuit thuis neemt de patiënt thuis afscheid van familie en vrienden en wordt daar in slaap gebracht. Daarna brengt een ambulance de patiënt naar het ziekenhuis, waar de laatste stap van de euthanasie wordt uitgevoerd en meteen daarna de orgaan donatie plaatsvindt. Vier uur later ligt de patiënt weer in zijn eigen bed thuis. ,,Nederland is koploper en gidsland in deze procedure. Vandaar dat we de praktische kanten ervan nu gaan toelichten en bediscussiëren met huisartsen en artsen betrokken bij euthanasie en orgaandonatie uit acht landen”, zegt Mulder.
Steeds meer patiënten die euthanasie overwegen willen na hun dood hun organen afstaan. Op die manier willen ze met hun zieke lichaam toch iets goeds doen. Paradoxaal genoeg met hetzelfde zieke lichaam dat tot hun besluit tot euthanasie heeft geleid. Bij een ziekte als kanker kan dat niet, maar bij ziekten als ALS, Parkinson of MS en zelf bij hart- of longziekten kan dat wel. Zelfs het hart kan sinds kort na euthanasie gedoneerd worden. Voorwaarde voor succesvolle donatie is dat de organen binnen vijf minuten na het stoppen van de bloedsomloop verwijderd worden. Dat impliceert wel dat het einde van de euthanasie in het ziekenhuis moet plaatsvinden.
In Nederland vindt sinds 2011 orgaandonatie na euthanasie in het ziekenhuis plaats. In 2019 stuurde toenmalig minister Bruno Bruins van Medische Zorg hierover een richtlijn naar de Tweede Kamer. Huisarts Han Mulder was voorzitter van de werkgroep die de richtlijn opstelde. Orgaandonatie na euthanasie is inmiddels gelegaliseerd in tien gebieden. In Nederland, België en Canada is het al meer dan 200 keer uitgevoerd. Recent is ODE ook mogelijk in Spanje, Portugal, Nieuw-Zeeland en delen van Australië, doordat daar euthanasie is gelegaliseerd.
Veel mensen die euthanasie overwegen, hun organen willen doneren en over ODE horen, zien daar echter vanaf omdat ze dan naar het ziekenhuis moeten en liever thuis sterven. Om hun laatste wens toch te kunnen vervullen hebben Mulder en Sonneveld de ODET-procedure ontwikkeld. ALS-patiënt Peter Veen was in 2017 de eerste die op deze manier zijn organen doneerde. In Nederland is het nu drie keer gebeurd, in Canada een keer. Per land zitten er grote verschillen in richtlijnen, juridische procedures en raamwerken om dit te kunnen doen. Voor Mulder en Sonneveld staat het belang van de euthanasiepatiënt bij de conferentie voorop. ,,In veel landen zegt de dokter tegen de patiënt dat dit niet kan. Wij willen laten zien hoe je op een goede manier toch de laatste wens van je patiënten kunt vervullen. Zij zien hierbij de donatie als een cadeau”, zegt Mulder.
Het wereld huisartsencongres WONCA vindt dit jaar van 6 tot en met 10 juli plaats vanuit Amsterdam. Vanwege de coronamaatregelen vindt het congres vooral virtueel plaats met digitale sessies, ook de rondetafelconferentie van Mulder en Sonneveld op 8 juli.