Op zaterdag 12 september vindt in Oirschot een gebeurtenis van bijzondere betekenis plaats. Voor zover bekend gebeurt het voor de eerste keer in Nederland dat een eeuwenoude traditie – het ambacht van molenaar – tegelijkertijd internationaal, nationaal én lokaal als immaterieel erfgoed is opgenomen.
Tijdens een bijeenkomst bij Korenmolen De Korenaar wordt het ambacht van de molenaars van de windmolen in Oirschot en de watermolen in Spoordonk officieel opgenomen op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Oirschot. Wethouder Joep van de Ven is namens de gemeente aanwezig. De plaatsing wordt bekrachtigd met de ondertekening van een certificaat door de molenaars en de gemeente.
Het molenaarsambacht staat al op de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland en is bovendien opgenomen op de UNESCO-lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Met de lokale plaatsing komt daar een derde, concrete laag bij.
‘Het erfgoed leeft dankzij de molenaars’
Ineke Strouken, oud-directeur van Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland en projectleider Immaterieel Erfgoed Oirschot, noemt het een bijzonder moment.
“Dit is meer dan het plaatsen van een naam op een inventaris. Op internationaal en nationaal niveau is al zichtbaar gemaakt dat het molenaarsambacht waardevol is. Maar uiteindelijk gebeurt het echte werk hier in Oirschot: bij de molenaars die hun kennis en vaardigheden iedere dag in praktijk brengen en doorgeven. Dat we die internationale, nationale en lokale betekenis nu bij elkaar brengen, maakt dit zo bijzonder.”
Bijzonder is bovendien dat zowel een windmolen als een watermolen onderdeel zijn van de lokale plaatsing.
Emile en Gijs van Esch zijn eigenaar en molenaar van de watermolen in Spoordonk. Maikel Aarts is eigenaar en molenaar van windmolen De Korenaar. Alle drie zijn vrijwillig molenaar. Naast hun dagelijkse werk zorgen zij voor het beheer, onderhoud en behoud van hun molens.
Een molen laten draaien vraagt veel meer dan alleen technische kennis. Een molenaar moet onder andere weten hoe de molen werkt, hoe weer en wind moeten worden ingeschat, hoe er gemalen wordt en hoe onderhoud en veiligheid worden aangepakt. Een belangrijk deel van die kennis wordt in de praktijk geleerd en doorgegeven.
Niet alleen bewaren, maar doorgeven
De lokale plaatsing is nadrukkelijk geen eindpunt. De molenaars hebben een borgingsplan opgesteld met concrete maatregelen om kennis en vaardigheden voor de toekomst te behouden en nieuwe generaties voor het ambacht te interesseren.
“Immaterieel erfgoed blijft alleen bestaan als mensen het blijven beoefenen,” zegt Strouken. “Het gaat dus niet alleen om het verleden. De vraag is vooral: hoe zorgen we ervoor dat over twintig of vijftig jaar nog steeds molenaars in Oirschot hun molens laten draaien?”
Officiële plaatsing
- Datum: zaterdag 12 september 2026
- Ontvangst: 10.15 uur
- Aanvang: 10.30 uur
- Locatie: Korenmolen De Korenaar, De Korenaar 49, Oirschot
Pers is van harte welkom.