Roma-administratie officieel gepresenteerd in Den Haag als oplossing voor ontbrekende brondocumentatie
Den Haag, 7 juli 2026 – In Den Haag is de Roma Identity & Archive Infrastructure gepresenteerd, ontwikkeld voor Roma die hun identiteit, herkomst of familiegeschiedenis niet of onvoldoende kunnen aantonen doordat benodigde brondocumenten ontbreken. De infrastructuur wordt verder ontwikkeld door het Roma Inlichtingen & Administratie Agentschap (RIAA) in samenwerking met Koninklijke Joh. Enschedé. De Ambassade van de Verenigde Roma Stammen ondersteunt de institutionele, diplomatieke en internationale ontwikkeling van het ecosysteem.
De eerste Nederlandse toepassing richt zich op Roma die niet of onvoldoende via bestaande staatsadministraties kunnen worden geïdentificeerd. De RIAA maakt een robuust Roma-persoonsregister beschikbaar, zodat na registratie, verificatie en archivering Roma-persoonsgegevens kunnen worden geverifieerd en officiële brondocumenten kunnen worden uitgegeven.
Officiele (overheids) instanties, zoals bijvoorbeeld Nederlandse migratie- en identificatiediensten, kunnen dit gebruiken om een persoon met een Roma achtergrond te identificeren.
Het ontbreken van een betrouwbare en deugdelijke registratie van Roma-ingezetenen vormen al decennialang een praktisch vraagstuk voor betrokken personen, maar ook voor overheden en identificatieautoriteiten.
Met de registratie van de Roma’s in Nederland is het doel om de werkwijze gefaseerd beschikbaar te maken voor alle Roma-gemeenschappen wereldwijd en voor buitenlandse instanties die in hun procedures identiteit, nationaliteit, herkomst of familiegeschiedenis moeten kunnen vaststellen, waaronder immigratie- en naturalisatiediensten, identificatieautoriteiten, ambassades, consulaten en burgerlijke-standinstanties. Op langere termijn is het doel dat de infrastructuur vrijwillig toegankelijk wordt voor Roma die hun identiteit, familiegeschiedenis en cultureel erfgoed willen laten documenteren, verifiëren en duurzaam archiveren.
Tijdens de bijeenkomst in het Grand Hotel Amrâth Kurhaus werd het vraagstuk vanuit verschillende perspectieven belicht. Milutin Pavlovic, deelnemer aan het Nederlandse verificatietraject voor Roma zonder brondocument, verwoordt in de videodocumentatie het persoonlijke perspectief:
"Iedereen heeft wel een paspoort of een land waar die zich mee identificeert, en in mijn geval heb ik dat niet. Dus ik ben nog altijd wel een beetje zoekende, ondanks dat ik hier al bijna vijftig jaar woon. Hoor ik hier dan wel bij?"
Peter Jorna, cultureel antropoloog, plaatste het onderwerp in een bredere maatschappelijke context:
"Ik denk dat we in een wereld en een tijd leven waar identiteit van ongelofelijk belang is. Roma beschikken nu eenmaal over een eigen gevoel en eigen cultuur en waarden, die nog heel weinig gekend zijn en die gekend mogen worden."
De digitale uitwerking werd toegelicht door Niels Sondervan, technisch specialist. Hij benadrukte dat betrouwbare broninformatie het beginpunt vormt van ieder identiteitsdocument:
"Een identiteitsdocument is eigenlijk het hoogste document van vertrouwen. Het brondocument vormt daarom het beginpunt, zodat mensen daadwerkelijk kunnen laten zien: 'Ik ben wie ik ben.'"
Enrollment werd tijdens de presentatie beschreven als het gecontroleerd vastleggen en verifiëren van persoonsgegevens, biometrische gegevens en broninformatie. Daarmee ontstaat een robuuste administratieve basis die controleerbaar en raadpleegbaar moet blijven.
Vanuit Koninklijke Joh. Enschedé ging Adriaan Kamphorst in op gegevensintegriteit en beveiligde document(productie):
"Dat kan vervolgens andere overheden helpen om te verifiëren dat de persoon daadwerkelijk degene is die op het document staat en dat het document authentiek is. Op basis daarvan kan vervolgens een ander document, bijvoorbeeld een paspoort of reisdocument, worden afgegeven."
Na deze toelichtingen werd de taakverdeling binnen het institutionele ecosysteem zichtbaar. Het RIAA richt zich op registratie, dossieropbouw en archivering.
De Roma Ambassade vervult een rol in institutionele vertegenwoordiging, culturele continuïteit en diplomatie.
Koninklijke Joh. Enschedé brengt expertise in op de (digitale) identiteit en de technische uitvoering van: Registratie, Opslag, Digitale infrastructuur en documentvervaardiging.
In de volgende fase worden internationale, filantropische en maatschappelijke partners in kaart gebracht die al investeren in Roma-gemeenschappen, identiteit, documentatie, erfgoedbescherming, administratieve inclusie en duurzame ontwikkeling. Daarbij wordt gekeken naar programma's en fondsen binnen of rond de Verenigde Naties (VN), de Europese Unie (EU) en andere instellingen waarvan bestaande inzet via deze infrastructuur structureler en duurzamer kan worden verankerd.
Ook cultureel erfgoed kreeg een plaats in het programma. De schilderijencollectie 'Roma Woman Through the Epochs' van Maja Familic was tijdens de bijeenkomst te zien. Onder de internationale deelnemers en geïnterviewden waren onder anderen Santino Spinelli, Adrian Gaspar en Janos Lang. Ook Justine Verhoog namens de gemeente Den Haag en dr. Raymund Schütz van het Haags Gemeentearchief waren aanwezig. De Paramici Proclamatie werd voorgedragen door Hristiyan Mitkov.
In een van de interviews richtte Sanja Mrdjan zich tot oudere en toekomstige generaties:
"My message to the older generation will be, don't worry! We are proud to be Roma! And we will make the rest of the World be proud for Roma people existing and for everything we do to contribute to the whole World!"
Videolink Roma Administration: https://www.youtube.com/watch?v=jogdAxgzs3Y
Videolink Roma Heritage: https://www.youtube.com/watch?v=XSIPJRoyomc
Fotobijschrift: Esmeralda Hrustic, Oprichter & Voorzitter van de Roma Ambassade, naast de collectie "Roma Woman Through the Epochs".
Fotobijschrift: Van links naar rechts: Santino Spinelli, oprichter en voorzitter van de Them Romano (Italian Foundation), professor, musicus en componist, en Peter Jorna, cultureel antropoloog & Roma-consultant.
