Van Lowlands tot Tomorrowland: retro voetbalshirts en andere jerseys zijn deze festivalzomer niet meer weg te denken. Wat ooit vooral sportkleding was, is uitgegroeid tot een opvallend mode-item dat steeds vaker opduikt op festivals en in het straatbeeld. In een interview van P1 Travel legt modepsycholoog Anke Vermeer uit dat de populariteit van jerseys zoals voetbalshirts voortkomt uit een combinatie van nostalgie, sociale media en de vervagende grens tussen sport en alledaagse mode.
Retro jerseys roepen nostalgie op: ‘ook als je er niet bij was’
Volgens Vermeer vertellen retro sportshirts vaak een verhaal. Ze verwijzen bijvoorbeeld naar een iconisch WK, een legendarische speler of een memorabel seizoen en hebben daardoor voor veel mensen een emotionele waarde. "Een retro voetbalshirt communiceert vaak meer dan alleen een voorkeur voor een club. Mensen laten via kleding ook zien welke interesses, herinneringen en waarden zij belangrijk vinden."
Die aantrekkingskracht kan er ook zijn wanneer iemand een bepaalde periode zelf niet heeft meegemaakt. Dit wordt ook wel 'vicarious nostalgia' genoemd: nostalgie naar een tijd die iemand alleen kent uit verhalen, beelden of populaire cultuur. “Zelfs wanneer iemand die periode niet zelf heeft meegemaakt, kunnen retro kledingstukken een gevoel van authenticiteit, vakmanschap of een geromantiseerd verleden oproepen."
Lossere sociale normen op festivals beïnvloeden outfits
Dat retro jerseys juist op festivals populair zijn, heeft er volgens de modepsycholoog mee te maken dat festivals bij uitstek plekken zijn waar mensen experimenteren met hun kledingstijl. Hierdoor kiezen bezoekers sneller voor opvallende of minder alledaagse outfits. "Retro sportshirts passen goed binnen deze context, omdat ze voor veel mensen inmiddels veel meer zijn geworden dan alleen sportkleding. De afgelopen jaren zijn de grenzen tussen sport, streetwear en high fashion steeds verder vervaagd."
De shirts hebben bovendien een sociale functie. Mensen herkennen elkaars club, speler of seizoen, waardoor gemakkelijker gesprekken ontstaan. Tegelijk kiezen anderen juist bewust voor een minder bekend of buitenlands shirt om zich te onderscheiden.
Sociale media versnellen zichtbaarheid van modetrends
Volgens Vermeer hebben sociale media de populariteit van jerseys verder vergroot, al zijn ze niet de oorsprong van de trend. "Sociale media spelen een belangrijke rol in de verspreiding van modetrends, maar ze creëren zulke trends meestal niet helemaal vanuit het niets. Ze bouwen vaak voort op ontwikkelingen die al langer gaande zijn en maken die vervolgens veel zichtbaarder."
Artiesten, influencers en voetballers geven de shirts daarbij een nieuwe betekenis. "Wanneer bekende artiesten, influencers of voetballers een retro voetbalshirt dragen, wordt het niet langer alleen met voetbal geassocieerd, maar ook met muziek, mode en lifestyle. Daardoor spreekt zo'n shirt ineens een veel bredere doelgroep aan."
Door de constante zichtbaarheid op platforms als Instagram en TikTok ontstaat bovendien een sneeuwbaleffect. "Hoe vaker mensen sportshirts in hun tijdlijn tegenkomen, hoe vertrouwder en daardoor aantrekkelijker ze kunnen gaan voelen."
Blijvende plek voor sportshirts in het festival- en straatbeeld
De populariteit van retro sportshirts past volgens Vermeer binnen de bredere ontwikkeling waarin de grenzen tussen sportkleding en dagelijkse kleding steeds verder vervagen. "Sneakers waren ooit vooral sportschoenen, maar zijn inmiddels niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Ik denk dat voetbalshirts een vergelijkbare ontwikkeling doormaken: de hype zal waarschijnlijk afnemen, maar de categorie blijft onderdeel van de mode."