[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-2037c82c-9d2a-42b8-a01c-d2002357f9f9--":3,"related-articles-undefined-undefined-747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b-true":19},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"videoUrl":14,"city":15,"website":16,"orgId":17,"description":18},"2037c82c-9d2a-42b8-a01c-d2002357f9f9","PRESSRELEASE","Energietransitie gebouwen vraagt om duidelijkheid","2018-12-13T10:30:00.140+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b\u002F9c7a09eb-010e-4eba-97a6-31d00bb5ac1c.jpg","Binnenland","Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli)",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>13 december 2018 - In 2050 moeten alle gebouwen in Nederland duurzaam verwarmd worden. Over de route die daar toe leidt is nog veel onduidelijkheid: over de verantwoordelijkheid van overheid en burger, de verdeling van kosten en de mate waarin burgers straks zelf kunnen kiezen hoe zij hun huis verwarmen. Dat beïnvloedt het maatschappelijk draagvlak voor de energietransitie negatief. Dit concludeert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur in zijn advies ‘Warm aanbevolen’ dat vandaag in ontvangst is genomen door minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De raad doet in dit advies voorstellen om de omschakeling van alle gebouwen op duurzame warmte sneller en met groter draagvlak tot stand te brengen.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Overheid verantwoordelijk voor de aanleg van warmte-infrastructuur \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Om alle Nederlandse woningen en bedrijven in de periode van 2021 tot 2050 van het aardgas te halen moeten elke werkdag gemiddeld 800 woningen overschakelen op duurzame warmte. Daarvoor moet tijdig nieuwe warmte-infrastructuur worden aangelegd. Vaak zal dat een warmtenet zijn dat aan de hele wijk duurzame warmte levert. In andere gevallen zal bij individuele woningen de warmte worden geleverd met warmtepompen waarvoor wellicht een versterkt elektriciteitsnet moet worden aangelegd. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vindt het een verantwoordelijkheid van de overheid te regelen dat de nieuwe warmte-infrastructuur wordt aangelegd, en dat dit tijdig geschiedt (uiterlijk 2040). De Rli adviseert het kabinet dit uitgangspunt vast te leggen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vooral de gemeenten moeten zorgen voor de nieuwe warmte-infrastructuur, maar de rijksoverheid heeft volgens de raad ook een taak. De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) moet de gemeenten helpen om het eigendom en de zeggenschap over de nieuwe warmte-infrastructuur goed te regelen. Bovendien moet het kabinet snel extra geld beschikbaar stellen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>De bewoners doen niet vanzelf mee \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Voor de noodzakelijke aanpassingen achter de voordeur zijn de gebouweigenaren verantwoordelijk. De Rli concludeert dat er op dit moment vooral grote behoefte is aan duidelijkheid voor gebouweigenaren en bewoners met betrekking tot de manier waarop woningen en bedrijven in de toekomst van warmte worden voorzien. Volgens de Rli hangt dit vooral af van de wijze waarop dat op de meest kosteneffectieve manier kan. De keuzevrijheid van burgers zal daardoor zeer beperkt zijn. De overheid moet hierover duidelijk communiceren.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De bereidheid van eigenaren en bewoners om aan deze aanpassingen mee te werken is niet vanzelfsprekend. Gemeenten moeten daarom volgens de Rli bij de uitvoering van de energietransitie verbinding leggen met andere vraagstukken die spelen in de wijk en die mensen daar daadwerkelijk ervaren, zoals bijvoorbeeld onveiligheid of wateroverlast. Zoveel mogelijk aansluiten bij de bestaande dynamiek in de wijk kan het begrip voor de energietransitie vergroten en moet daarom een verplicht onderdeel zijn van de gemeentelijke warmteplannen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Voor het maatschappelijk draagvlak is voorts noodzakelijk dat iedere gebouweigenaar in staat is om de overstap naar duurzame warmte te maken. Daarvoor helpt het als eventueel benodigde leningen niet aan de eigenaar maar aan de woning gekoppeld kunnen worden. De Rli stelt voor dat de overheid de terugbetaling van deze leningen aan de banken garandeert via een nieuwe nationale energieleningengarantie. Ook vindt de Rli dat nu al veel sterker ingezet moet worden op energiebesparing. De raad pleit daarom voor een langjarige subsidieregeling om gebouweigenaren te stimuleren om dit te doen. De raad vindt ten slotte dat de overheid zelf ook het goede voorbeeld moet geven en beveelt daarom aan om vast te leggen dat alle gebouwen van Rijk, provincies en gemeenten in 2040 CO2-neutraal moeten zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maak een nationaal verhaal voor de transitie, met duidelijkheid over de fasering \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Meer duidelijkheid en groter draagvlak beginnen met een eenduidig verhaal van het kabinet over het hoe en het waarom van de energietransitie van gebouwen. Dit verhaal moet niet alleen door het kabinet, maar ook door provincies en gemeenten uitgedragen worden. Een dergelijk aansprekend verhaal ontbreekt nu nog. Het moet er volgens de Rli in 2019 zijn en zal daarna periodiek moeten worden herijkt.\u003C\u002Fp>","Voor het aanvragen van interviews kunt u contact opnemen met Miep Eisner, communicatieadviseur, miep.eisner@rli.nl 06 15369339.\r\nVoor inhoudelijke informatie over het advies kunt contact opnemen met Folmer de Haan, projectleider, f.w.dehaan@rli.nl 06 46152496.\r\n\r\nAlgemene informatie\r\nDe Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is het strategische adviescollege voor regering en parlement op het brede domein van de fysieke leefomgeving. De raad is onafhankelijk en adviseert gevraagd en ongevraagd over langetermijnvraagstukken. Voorzitter is ir. J.J. (Jan Jaap) de Graeff.\r\n","https:\u002F\u002Fwww.youtube.com\u002Fwatch?v=ocQVuVJUAZg&feature=youtu.be","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.rli.nl\u002Fpublicaties\u002F2018\u002Fadvies\u002Fwarm-aanbevolen","747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b","13 december 2018 - In 2050 moeten alle gebouwen in Nederland duurzaam verwarmd worden. Over de route die daar toe leidt is nog veel onduidelijkheid: over de ver",[20,32,41,50,57,66,75,84,93,102],{"id":21,"title":22,"pubDate":23,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":25,"orgId":17,"branches":27,"description":31},"44754f4c-b106-466b-ab74-61757c36a1a8","Rli publiceert binnenkort een advies over toezicht en handhaving onder de Omgevingswet","2026-09-28T12:13:33.592+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b\u002F43d1abda-295d-4c87-bd0f-466f91a9f175.jpg",[26,26],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FgyNf6AWjt3HW7qu1hocJTOe_2cd9FRBpiTUpSnubaNWPtqtBLqto8FWkt81nwkGAboMcteoGSywYn1G397uA0dfaJTkUGb5f6g",[28],{"id":29,"title":30},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","Op 13 oktober 2026 brengt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet’ uit. De raad overhandi",{"id":33,"title":34,"pubDate":35,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":36,"orgId":17,"branches":38,"description":40},"b02b7883-2acd-49e1-b70e-50e274172706","Zonder ingrijpen nu hebben we straks niet genoeg drinkwater","2026-04-30T09:16:37.498+02:00",[37,37],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fu0g0C99bN_4MPvzmUflFsOqLD6hxropCMnArQK-nBdpsKzyI4kmbSvvHEW-QxgnCeghr2_2Kz-o66UnGC2eUA45zBT7yT2JaaQ",[39],{"id":29,"title":30},"In Nederland zijn we gewend aan betaalbaar drinkwater van topkwaliteit, maar om dat ook in de toekomst zo te houden is nu actie nodig. De gevolgen van klimaatve",{"id":42,"title":43,"pubDate":44,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":45,"orgId":17,"branches":47,"description":49},"87b8fe51-68aa-415c-b567-8fcb5e98a275","Een robuuste toekomstige drinkwatervoorziening vraagt nu om actief en breed ingrijpen ","2026-04-14T10:46:03.955+02:00",[46,46],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FVNGWlR5Ihj3fLmocMnIMZjJqdsGCDiII0oGuPEq1vgRwsaKs22KHV0S_1AZWVVSqqPh_RFSg6GBBgLAioL3OuLOZNDaeewnZXQ",[48],{"id":29,"title":30},"Op donderdag 30 april 2026 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Zorg voor water: de toekomst van ons drinkwater als geza",{"id":51,"title":52,"pubDate":53,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":17,"branches":54,"description":56},"7485071e-a0b9-43be-9116-a62068ead077","Versnippering leefomgeving dreigt onder Omgevingswet","2026-03-10T14:42:16.271+01:00",[55],{"id":29,"title":30},"Het ziet er nog niet naar uit dat de Omgevingswet leidt tot een meer samenhangende benadering van de leefomgeving, terwijl dat destijds juist een belangrijke re",{"id":58,"title":59,"pubDate":60,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":61,"orgId":17,"branches":63,"description":65},"ac3c5213-08cb-4051-917f-f6eaaf68d5fa","Nieuwe podcast: ‘Woningbouw met duurzame materialen: begin er gewoon mee’ - met Job Dura  ","2026-02-23T10:05:33.901+01:00",[62],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fj2DrUpmhJs22jj-pEIrwW3Zpjq9m3PPVPPzbUFimUUEABJ4doqzPS-yG8cP3aDkpeKl_fA6hBoELphycdM6yVDRtM5bVIq9xejA",[64],{"id":29,"title":30},"De leefomgeving in Nederland staat onder druk. Op een beperkt aantal vierkante meters willen we wonen, werken en recreëren. Hoe maken we daar de juiste keuzes i",{"id":67,"title":68,"pubDate":69,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":70,"orgId":17,"branches":72,"description":74},"ffee1e8a-b7d7-44f2-84df-7cbca055d13e","Grondbeleid moet op de schop voor goede toekomst landelijk gebied","2026-02-05T16:05:46.596+01:00",[71],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FOS_1drThkPP28dO2CtLr5YDkmdzg7840p6oPnJCFWoefhIG5okryrqdHAia0iwerk9ncIPHprWc8Rl5yiVqX9JbDvyeV8hCK",[73],{"id":29,"title":30},"Met belastingen, subsidies en omgevingsbeleid draagt de overheid bij aan dure landbouwgrond. Dit belemmert de verduurzaming van de landbouw. Hervorm daarom bela",{"id":76,"title":77,"pubDate":78,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":79,"orgId":17,"branches":81,"description":83},"d1f176de-e287-4895-95bb-3d5d71d06669","Rli brengt advies uit over de rol van grond in het landelijk gebied","2026-01-20T07:00:00.029+01:00",[80],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FcFToLaixLhYsjDkuYHbyMynK2tJUSnKLGqLn_HUgcBvBI4NYVU4tEqwpDlMidPhoRrTWROQT23iK2-r-ZDyujITllrR81gUT",[82],{"id":29,"title":30},"Op donderdag 5 februari 2026 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Grond voor verbetering: over de rol van grond in het l",{"id":85,"title":86,"pubDate":87,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":88,"orgId":17,"branches":90,"description":92},"71056e3b-3c36-40c5-a43f-a4cc8c451138","‘Verduurzaming moet en kan eerlijker’","2025-12-03T13:38:55.450+01:00",[89],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FJRtvEjN-iGc4jKJC3LPCM_aV1CcbkaDBAZJvV62LsxE498x8Vdswrl7ZVBIdn-ou8JKyVXTKArfZpfhtHIT914uHwgcf3_hQyw",[91],{"id":29,"title":30},"De verduurzaming van Nederland stokt. Een belangrijke oorzaak is dat veel mensen het beleid oneerlijk vinden. Veel mensen en kleine bedrijven worden buitengeslo",{"id":94,"title":95,"pubDate":96,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":97,"orgId":17,"branches":99,"description":101},"4f2b2c89-020a-4108-9ed6-af9d65ae0165","Rli brengt binnenkort advies uit: ‘Verduurzaming vraagt om eerlijk en rechtvaardig beleid’","2025-11-18T14:07:29.891+01:00",[98],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FJXLWzArFzmyGwEkD_3ulTdfEHt-8TkotElp6PuwadxTz3NrLOzZ3dznoeR3hsYomw_dVsOjfaO8aLIJnFU17qMWK1DYKctZJ9A",[100],{"id":29,"title":30},"Op woensdag 3 december 2025 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Eerlijk verduurzamen: randvoorwaarden voor rechtvaardig",{"id":103,"title":104,"pubDate":105,"logoUrl":24,"thirdParty":11,"imageUrls":106,"orgId":17,"branches":108,"description":110},"b689a070-273d-4032-a62f-8f3c8878ed42","Overheidsdeelnemingen onmisbaar voor energietransitie en meer strategische autonomie","2025-10-09T17:31:52.244+02:00",[107],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FPghUrMBPHkGm1fNIACjzFNZvlVvPlrFjbP2G47Zq-9YvSVJBgUtZL2vHPKNkjcc9a95M3Qf33jHSV4-BBPyeHbgiEmBoceEkCA",[109],{"id":29,"title":30},"Overheidsdeelnemingen zijn het ‘ondergeschoven kind’ van de overheidsinstrumenten. Hiermee mist de overheid kansen. Deelnemingen zijn namelijk onmisbaar voor ee"]