Nederlanders verbergen schulden twee keer zo vaak voor hun familie als voor hun partner. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingsplatform Lening.nl onder 1.127 Nederlanders. Ruim 38 procent verzweeg weleens schulden voor een ouder, broer of zus, terwijl 18,5 procent een lening verborg voor de partner.
De uitkomst is opvallend, omdat de financiële gevolgen van geheimhouding binnen een relatie doorgaans groter zijn: partners delen vaak een huishouden, een hypotheek of een gezamenlijke rekening. Toch blijkt de drempel om eerlijk te zijn tegenover familie aanzienlijk hoger te liggen.
"Ouders zijn voor veel mensen het financiële geweten. Als je schulden hebt terwijl zij je altijd hebben geleerd te sparen, voelt dat als falen. Die drempel is voor veel mensen groter dan de drempel bij een partner", zegt Jorrit Drenth, specialist persoonlijke financiën bij Lening.nl.
Schaamte speelt hoofdrol
De cijfers over schaamte ondersteunen dat beeld. Ruim 45 procent van de ondervraagden schaamt zich voor schulden die ze hebben of hebben gehad; 17 procent schaamt zich zelfs sterk. Van de mensen die weleens een lening verzwegen, noemt 42,4 procent schaamte als voornaamste reden — meer dan angst voor ruzie (17,8 procent) en de wens om financieel onafhankelijk te blijven (16,3 procent) samen.
Daarbij valt een tegenstrijdigheid op: hoewel 53 procent van de Nederlanders schulden in bepaalde situaties normaal vindt, schaamt bijna de helft zich ervoor. Rationeel weten mensen dat schulden veel voorkomen, maar emotioneel voelt het als persoonlijk falen.
"Mensen weten best dat schulden voorkomen, maar als ze er zelf mee zitten, voelt het alsof niemand anders hetzelfde meemaakt. Die eenzaamheid maakt verzwijgen makkelijker dan het gesprek aangaan", aldus Drenth.
Risico op isolement
Volgens Lening.nl is de geheimhouding richting familie niet zonder risico. Juist familieleden zijn vaak degenen die kunnen bijspringen wanneer financiële problemen uit de hand lopen. Wie jarenlang heeft gezwegen, ervaart een extra hoge drempel om alsnog om hulp te vragen.
Binnen relaties zijn de gevolgen van financieel zwijgen al zichtbaar in het onderzoek: bij bijna 12 procent van de ondervraagden leidde een verborgen schuld tot een ernstig conflict en bij ruim 9 procent tot een relatiebreuk.
Heb je ooit schulden verzwegen voor een familielid (ouder, broer/zus)?
38,2% Ja (n=431)
61,8% Nee (n=696)
Heb je ooit een lening afgesloten zonder dit te vertellen aan je partner?
18,5% Ja (n=208)
67,6% Nee (n=762)
13,9% Niet van toepassing (geen partner)(n=157)
Schaam jij je voor schulden die je hebt of hebt gehad?
17,1% Ja, sterk (n=193)
28,1% Ja, een beetje(n=317)
28,8% Nee (n=325)
25,9% Ik heb geen schulden(n=292)