Een grote meerderheid van de Nederlanders plant de boodschappen meerdere dagen vooruit. Voor maar liefst 77% helpt het vooraf bepalen om impulsaankopen te voorkomen. Dat is volgens beïnvloedingspsycholoog Wendy Oude Veldhuis niet verrassend: wie vaker in de supermarkt komt, krijgt ook vaker te maken met keuzemomenten waarop verleidingen zich aandienen. Tegelijkertijd lijkt last-minute beslissen samen te hangen met minder bewuste keuzes: 59% van de Nederlanders kiest vaker voor gemak dan gezond wanneer pas op het laatste moment wordt bedacht wat er wordt gegeten. Dat blijkt uit onderzoek van Keukenloods.
Twee op de drie wil vooraf weten wat er op het menu staat
Maar liefst 3 op de 5 Nederlanders vindt het prettig om vooraf te weten wat er de komende dagen op het menu staat. Vooral Nederlanders van 40 tot 49 jaar plannen hun boodschappen vooraf: maar liefst 92% van hen doet dit. Ook in huishoudens met kinderen tot en met 12 jaar komt vooruit plannen veel voor (93%).
Niet alleen de boodschappen zelf, maar ook de prijs wordt door veel Nederlanders vooraf meegenomen in de planning. Zo vergelijkt 70% vooraf prijzen en aanbiedingen voordat boodschappen worden gedaan. Nederlanders van 70 jaar en ouder doen dit het vaakst (79%). Onder 16- tot 29-jarigen ligt dit aandeel met 64% het laagst.
Minder impulsaankopen, lagere boodschappenrekening
Vooruit plannen lijkt daarbij ook invloed te hebben op wat er uiteindelijk in het winkelmandje belandt. 77% van de Nederlanders geeft aan dat het vooraf bepalen van de benodigde boodschappen helpt om impulsaankopen te voorkomen.
Beïnvloedingspsycholoog Oude Veldhuis verklaart dit door het aantal momenten waarop consumenten aan verleidingen worden blootgesteld. Wie vaker naar de supermarkt gaat, komt ook vaker op een moment waarop een impulsieve keuze kan worden gemaakt. “Hoe vaker je in de winkel bent, hoe meer keuzemomenten je creëert. Elke keer dat je je favoriete chips ziet of je kind om iets vraagt, is er kans dat je toegeeft. En al die kleine momenten bij elkaar maken je rekening hoger.”
Ook een vooraf gemaakte boodschappenlijst kan helpen om het aantal keuzemomenten te beperken. “Onderzoek laat zien dat mensen met een lijst gemiddeld drie tot zes producten minder kopen,” aldus Oude Veldhuis.
Last-minute kiezen maakt gezond eten lastiger
Vooruit plannen lijkt niet alleen financieel voordeel te bieden, maar kan ook invloed hebben op de keuze tussen gezond en ongezond eten. 59% van de Nederlanders geeft aan vaker voor gemak dan voor gezond te kiezen wanneer pas op het laatste moment wordt bedacht wat er wordt gegeten. Onder dertigers ligt dit aandeel met 91% aanzienlijk hoger.
Onderzoeker media en gedrag Anne Moes wijst daarbij op de omstandigheden waarin mensen keuzes maken. “Het vooruit plannen van boodschappen voor de komende dagen helpt om verleidelijke situaties te omzeilen. Wanneer iemand hongerig en moe is, hoeft diegene dan niet meer naar de supermarkt, waar ongezonde snacks voor het grijpen liggen.”
Naast honger en vermoeidheid kunnen volgens Oude Veldhuis ook emoties de keuzes in de supermarkt beïnvloeden. “Je denkt dat je rationeel beslist, maar vaak zijn het je gevoelens die de kar vullen.” Het moment waarop boodschappen worden gedaan, kan volgens haar daardoor verschil maken. Haar advies is om dit bij voorkeur ’s ochtends te doen: “Dan is je rationele brein nog fris en ben je minder gevoelig voor impulsen.”