[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-5319418d-dcb7-467c-9d96-727eb2a3d4aa--":3,"related-articles-undefined-undefined-d773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748-true":18},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"city":14,"website":15,"orgId":16,"description":17},"5319418d-dcb7-467c-9d96-727eb2a3d4aa","PRESSRELEASE","RaadRVS: Omgang met de dood, verlies en rouw vereist ruimte voor variatie","2021-12-09T06:00:00.123+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Ff1607c1a-aaa0-4386-b113-a91c08adb497.jpg","Binnenland","Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS)",false,"\u003Cp>De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving biedt het advies \u003Cem>Stervelingen – Beter samenleven met de dood\u003C\u002Fem> op 9 december 2021 om 12:30u aan de Kamerleden Kees Van der Staaij, Ockje Tellegen en Corinne Ellemeet aan. Door toenemende medische mogelijkheden lijkt het leven tegenwoordig soms haast maakbaar. Af en toe lukt het om de dood uit te stellen. Maar het vermijden, kunnen we niet. Dat laat het coronavirus ons onmiskenbaar beseffen. De Raad laat in het advies zien dat ruimte voor variatie een vereiste is voor goed samenleven met de dood, verlies en rouw.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ruimte voor variatie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Maatschappelijke ontwikkelingen als individualisering, ontkerkelijking en een toename van culturen leiden ertoe dat we steeds minder standaardrituelen kennen voor de omgang met de dood, verlies en rouw. Ook is dit steeds meer geprofessionaliseerd; sterven vindt in Nederland tegenwoordig meestal plaats in zorginstellingen. Hoe kunnen we goed omgaan met sterfelijkheid en de dood? In het advies stelt de Raad dat mensen zeer uiteenlopende, grillige, en ook betekenisvolle ervaringen hebben met de dood. Het is daarom belangrijk deze variatie aan ervaringen, gedachten en behoeften rondom rouw en de dood te uiten en erkennen. En te leren van elkaar. Er bestaat geen ‘beste manier’ om te rouwen of sterven. Onze steeds diverser wordende maatschappij biedt mogelijkheden om gezamenlijk nieuwe vormen te vinden om goed samen te leven met de dood.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>De dood niet alleen een medische gebeurtenis\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vaak wordt er op abstracte wijze over de dood gesproken: in statistieken, als een fenomeen dat voorkomen dient te worden, of juist als oplossing voor mogelijk lijden. Dit advies normaliseert de dood als onderdeel van het leven. ‘Sterven’ is daarbij niet alleen een medische gebeurtenis, maar ook een maatschappelijke. Goede ondersteuning van mensen die met de dood te maken krijgen, is moeilijk te vatten in protocollen of gedetailleerde regelgeving. Werkgevers en collega’s onderling, scholen en organisaties kunnen beter samenleven met de dood faciliteren door het gesprek te voeren over specifieke behoeften van een stervende of rouwende, en hierover in contact te blijven.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Voorbeelden over samenleven met de dood\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Aan de hand van voorbeelden en beelden over omgaan met dood en rouw toont dit advies de veelkleurigheid in het samenleven met de dood. Dit nodigt uit om samenleven met de dood gezamenlijk beter vorm te geven. Onder andere:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n \u003Cli>in-Game begrafenissen en herdenkplaatsen, nu mensen van over de hele wereld tegenwoordig digitaal vriendschappen opbouwen;\u003C\u002Fli>\n \u003Cli>‘De Dooie Hoek’ op Lowlands: een doodskist op het festivalterrein. Bezoekers konden in de kist gaan liggen om te voelen hoe dat is, hun favoriete uitvaartmuziek uitkiezen en een bucketlist invullen;\u003C\u002Fli>\n \u003Cli>een 18e-eeuwse afbeelding van de ‘dodendans’ – een bewustwording van de onvermijdelijkheid van de dood, onafhankelijk van rang.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Grenzen aan genezen en verbeteren\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In de opmaat naar dit advies publiceerde de Raad de driedelige podcastserie \u003Cem>Stervelingen\u003C\u002Fem>, waarin je luistert naar mensen die op een indringende manier met de dood te maken hebben gehad. Met het thema \u003Cem>Grenzen aan genezen en verbeteren\u003C\u002Fem> adviseert de Raad over het omgaan met kwetsbaarheid, lijden en sterven.\u003C\u002Fp>","Zaterdag 4 december sprak RVS voorzitter Jet Bussemaker al bij Taalstaat (Radio 1) over hoe we ons beter kunnen uitdrukken over sterven en rouwen. Zij deed daar de oproep: welke nieuwe woorden over de dood, verlies en rouw zouden we kunnen gebruiken? Om zo het gesprek over sterven en rouwen te stimuleren. \r\n\r\nNeem voor meer informatie over deze publicatie of een interview verzoek contact op met Sandra in ’t Groen (communicatieadviseur) via\r\nsa.it.groen@raadrvs.nl en 06 - 11 58 53 28.","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.raadrvs.nl\u002Fstervelingen","d773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748","De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving biedt het advies Stervelingen – Beter samenleven met de dood op 9 december 2021 om 12:30u aan de Kamerleden Kees Van ",[19,31,41,48,61,70,77,87,98,105],{"id":20,"title":21,"pubDate":22,"logoUrl":23,"thirdParty":11,"imageUrls":24,"orgId":16,"branches":26,"description":30},"b3b9b599-41fc-46e9-867e-cc79c0e49208","RVS: Mensen met een licht verstandelijke beperking én staatskas gebaat bij werk","2026-08-28T12:45:00.040+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F8ce307a7-8e2f-4a9a-a3ed-2ac75c862056.jpg",[25],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Fb3b9b599-41fc-46e9-867e-cc79c0e49208\u002FRVSadviesVanclientnaarcollega.pdf",[27],{"id":28,"title":29},"28100","Politiek en overheid","Honderdduizenden mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb) zitten onnodig vast in zorg of een uitkering. Met ondersteuning kunnen velen prima werken, ",{"id":32,"title":33,"pubDate":34,"logoUrl":35,"thirdParty":11,"imageUrls":36,"orgId":16,"branches":38,"description":40},"fd96e8ae-d4a4-4d23-ba18-ae299b2736b6","Niemand aan de zijlijn, naar een brede aanpak van kansenongelijkheid in bewegen en sport","2026-06-16T06:47:38.296+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Fd7c40dc3-6ed6-41ac-9a65-fadb03a0efe8.jpg",[37],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Ffd96e8ae-d4a4-4d23-ba18-ae299b2736b6\u002FAdviesNiemandaandezijlijn.pdf",[39],{"id":28,"title":29},"Begin bij het dagelijks leven, niet bij bewegen en sport Al jaren lukt het nauwelijks om ongelijke kansen in beweeg- en sportdeelname te verminderen; het is een",{"id":42,"title":33,"pubDate":43,"logoUrl":35,"thirdParty":11,"imageUrls":44,"orgId":16,"branches":46,"description":40},"29034000-318f-4608-829a-f873420868a5","2026-06-16T05:53:00.049+02:00",[45],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F29034000-318f-4608-829a-f873420868a5\u002FAdviesNiemandaandezijlijn.pdf",[47],{"id":28,"title":29},{"id":49,"title":50,"pubDate":51,"logoUrl":52,"thirdParty":11,"imageUrls":53,"orgId":16,"branches":56,"description":60},"09ea7d40-50ff-4b70-a493-c9063a3c4964","CEG: \"AI voor gezondheid en zorg: oplossingen op zoek naar problemen?\"","2026-05-31T23:00:00.044+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F201b3661-8f56-494a-bff4-ba6b5874dfea.jpg",[54,55],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F09ea7d40-50ff-4b70-a493-c9063a3c4964\u002FCEGrapportKunstmatigeoplossingenVERTROUWELIJK.pdf","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F09ea7d40-50ff-4b70-a493-c9063a3c4964\u002FAIBeslisboomA4CC.pdf",[57],{"id":58,"title":59},"29100","Zorg","CEG-rapport: Kunstmatige oplossingen? De ethiek van AI voor gezondheid en zorg De verwachtingen rond artificiële intelligentie (AI) voor gezondheid en zorg zijn",{"id":62,"title":63,"pubDate":64,"logoUrl":23,"thirdParty":11,"imageUrls":65,"orgId":16,"branches":67,"description":69},"ae6f96f4-cade-41f4-9adb-d3e5d58f2171","RVS: Werk óók in de curatieve zorg aan sociale verbondenheid","2026-01-19T12:05:00.035+01:00",[66],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Fae6f96f4-cade-41f4-9adb-d3e5d58f2171\u002FGezondVerbondenRVS.pdf",[68],{"id":58,"title":59},"Er is een middel dat helpt bij het voorkomen van hart- en vaatziekten, het verminderen van psychisch lijden én het bevorderen van herstel na diverse gezondheids",{"id":71,"title":72,"pubDate":73,"logoUrl":52,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":74,"description":76},"c1ee7c1b-c8cc-48b7-8b56-70f47652609d","CEG: Zorgverleners onder zware druk door keuze tussen cliënten","2025-11-20T00:05:00.908+01:00",[75],{"id":58,"title":59},"Verpleegkundigen, verzorgenden en begeleiders in de langdurige zorg moeten onder forse werkdruk onmogelijke keuzes maken tussen cliënten die allen om noodzakeli",{"id":78,"title":79,"pubDate":80,"logoUrl":81,"thirdParty":11,"imageUrls":82,"orgId":16,"branches":84,"description":86},"ff16fdbc-20a9-463a-9e4c-36fb888c76d6","Promotieonderzoek: Beste preventie is investeren in sociaal beleid","2025-11-04T00:05:06.624+01:00","",[83],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002Fff16fdbc-20a9-463a-9e4c-36fb888c76d6\u002FPubliekssamenvattingPromotieGezondheidachterstandendeverzorgingsstaat.pdf",[85],{"id":58,"title":59},"In Nederland leven mensen in de hoogste inkomensgroep 8 jaar langer en 21 jaar langer in goede gezondheid dan mensen in de laagste inkomensgroep. De manier waar",{"id":88,"title":89,"pubDate":90,"logoUrl":23,"thirdParty":11,"imageUrls":91,"orgId":16,"branches":93,"description":97},"860aefff-15d4-4307-a02f-a642b413e749","RVS: breng de hypernerveuze samenleving tot rust","2025-09-29T00:05:00.417+02:00",[92],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F860aefff-15d4-4307-a02f-a642b413e749\u002FOpderem.pdf",[94],{"id":95,"title":96},"38100","Algemeen nieuws","De mentale volksgezondheid van Nederland staat onder druk. De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) slaat alarm: we leven in een ‘hypernerveuze samenlev",{"id":99,"title":100,"pubDate":101,"logoUrl":81,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":102,"description":104},"5003d4ab-cc9a-4c56-9efa-8a291743f405","RVS: Andere benadering nodig voor verouderende samenleving","2025-09-08T00:05:00.045+02:00",[103],{"id":58,"title":59},"Onze samenleving veroudert in rap tempo: we worden niet alleen ouder, we worden ook ánders oud. Dit roept fundamentele vragen op over hoe we met elkaar samenlev",{"id":106,"title":107,"pubDate":108,"logoUrl":81,"thirdParty":11,"imageUrls":109,"orgId":16,"branches":111,"description":113},"6b1cbfda-31c1-45e0-8b9b-ab53a8d5578f","Geen gezondheid op een ongezonde planeet","2025-07-21T00:10:00.035+02:00",[110],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fd773b3dd-8d0f-4c7c-a99c-b0c8e2bd7748\u002F6b1cbfda-31c1-45e0-8b9b-ab53a8d5578f\u002FPersberichtonderembargoTeheetonderonzevoeten.pdf",[112],{"id":95,"title":96},"Een ongezonde planeet is niet alleen een ecologisch probleem, maar ook een gezondheids- én een rechtvaardigheidsprobleem. Daarom pleit de Raad voor Volksgezondh"]