[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-54af6b8f-1f36-42b0-a39f-71fdf9ff7d1e--":3,"related-articles-undefined-undefined-56bde44f-fcd2-46b2-8eae-5197cfce13d6-true":18},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"city":14,"website":15,"orgId":16,"description":17},"54af6b8f-1f36-42b0-a39f-71fdf9ff7d1e","PRESSRELEASE","Onzeker of emissiearme stallen doen wat ze beloven","2022-09-07T10:15:00.019+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F56bde44f-fcd2-46b2-8eae-5197cfce13d6\u002F14167e5c-1237-465f-9a31-c382747d7ee5.jpg","Binnenland","Raad van State",false,"\u003Cp>Het is onzeker of emissiearme melkveestallen in de praktijk doen wat ze beloven, terwijl zekerheid volgens Europese natuurbeschermingsregels wel vereist is bij het verlenen van natuurvergunningen. Dit blijkt uit uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van vandaag (7 september 2022) over drie melkveehouderijen in de provincie Utrecht. De uitbreiding van deze melkveehouderijen is daarmee voorlopig van de baan. De rechtbank Midden-Nederland kwam in september vorig jaar tot hetzelfde oordeel.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wetenschappelijke onderzoeken\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Uit twee wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat de stikstofuitstoot uit emissiearme stallen waarschijnlijk hoger is dan waarvan in de regelgeving wordt uitgegaan. De rekenwaarden (zogenoemde emissiefactoren) die worden gebruikt om de stikstofuitstoot te berekenen, bieden daarom te weinig zekerheid dat de natuur geen schade oploopt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Gevolg van de uitspraken\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bij het verlenen van nieuwe natuurvergunningen voor stallen die in deze zaken centraal staan, de types A1.13 en A1.28, mag daarom geen gebruik meer worden gemaakt van deze emissiefactoren. Dat betekent dat melkveehouderijen met dit type stal alleen een natuurvergunning kunnen krijgen als uit een zogenoemde passende beoordeling blijkt dat de natuur geen schade oploopt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De Afdeling bestuursrechtspraak realiseert zich dat hierdoor de vergunningverlening in de melkveesector nog verder wordt bemoeilijkt, maar de strenge Europese natuurbeschermingsregels waaraan Nederland zich heeft gebonden, laten een andere uitkomst niet toe. Het is daarom belangrijk dat het door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aangekondigde onderzoek naar de effectiviteit van emissiearme stallen, snel duidelijkheid biedt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Niet de vereiste zekerheid\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Er mag op grond van de Europese natuurbeschermingsregels alleen toestemming worden gegeven voor (uitbreiding van) een melkveehouderij als zeker is dat beschermde natuur daardoor geen schade oploopt. Die vereiste zekerheid wordt nu gezocht door de verwachte stikstofuitstoot van melkveestallen te berekenen met behulp van de\u003Cem> \u003C\u002Fem>emissiefactoren uit de Regeling ammoniak en veehouderij. Maar uit een \u003Ca href=\"file:\u002F\u002Frvs\u002Fpersoonlijk\u002FDocumenten\u002Fsluijsw\u002FDownloads\u002F2019EP39 Stikstofverliezen dierlijke mest_WEB (2).pdf\">rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek\u003C\u002Fa> dat gecontroleerd is door \u003Ca href=\"file:\u002F\u002Frvs\u002Fpersoonlijk\u002FDocumenten\u002Fsluijsw\u002FDownloads\u002F2016494_CDM advies Stikstofverliezen uit stal en mestopslag.pdf\">de Commissie Deskundigen Meststoffenwet\u003C\u002Fa> blijkt dat moet worden getwijfeld aan die emissiefactoren. Ze zouden de stikstofuitstoot van emissiearme stallen in werkelijkheid flink onderschatten. Zolang er twijfel bestaat over de effectiviteit van emissiearme stallen kan de stikstofuitstoot niet met de vereiste zekerheid in kaart worden gebracht.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Emissiearme stallen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Er zijn verschillende soorten emissiearme melkveestallen. Het zijn stallen die door de inzet van technische innovaties minder stikstof zouden moeten uitstoten dan ‘gewone’ melkveestallen. Voor de berekening van de stikstofuitstoot van emissiearme stallen gelden daarom lagere emissiefactoren. Deze zijn gebaseerd op metingen bij proefstallen. Twee natuurorganisaties, Coöperatie Mobilisation for the Environment en Vereniging Leefmilieu, voerden in de procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak aan dat emissiefactoren de werkelijke stikstofuitstoot onderschatten.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Andere soorten emissiearme stallen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In de uitspraken van vandaag gaat het alleen om twee soorten emissiearme stallen, de types A1.13 en A1.28. De uitspraken hebben tot gevolg dat emissiefactoren voor \u003Cem>deze \u003C\u002Fem>typen stallen niet meer mogen worden gebruikt voor het verlenen van natuurvergunningen. De uitspraken gaan \u003Cem>niet\u003C\u002Fem> over andere emissiearme stalsystemen in de melkveesector en ook niet over emissiearme stallen in de pluimvee- en varkenssector.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Beweiden en bemesten\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het gaat in deze uitspraken om melkveehouderijen die hun vee niet weiden. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft deze zaken op 14 juni 2022 op een rechtszitting behandeld samen met vijf andere melkveehouderijzaken uit de provincie Utrecht. In die vijf zaken speelt ook de vraag hoe de stikstofuitstoot bij het weiden van vee moet worden beoordeeld. In die vijf zaken zal de Afdeling bestuursrechtspraak in het vierde kwartaal van 2022 uitspraak doen. Bekijk ook de speciale \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.raadvanstate.nl\u002Fstikstof\u002F\">themapagina over stikstof\u003C\u002Fa> op de website van de Raad van State.\u003C\u002Fp>","Voor meer informatie over de uitspraak en\u002Fof de procedure kun je contact opnemen met mr. Wendy van der Sluijs via 070 – 426 4812 of 06 – 23 31 75 06 of met Marijn van Bronkhorst via 070 - 426 4968 of 06 - 11 64 22 16.\r\n\r\nBekijk ook onze speciale themapagina over stikstof: https:\u002F\u002Fwww.raadvanstate.nl\u002Fstikstof\u002F\r\n\r\n","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.raadvanstate.nl\u002F","56bde44f-fcd2-46b2-8eae-5197cfce13d6","Het is onzeker of emissiearme melkveestallen in de praktijk doen wat ze beloven, terwijl zekerheid volgens Europese natuurbeschermingsregels wel vereist is bij ",[19,28,37,46,53,60,67,74,81,88],{"id":20,"title":21,"pubDate":22,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":23,"description":27},"c70a1ee7-7cfd-4794-9369-4ebdc19d369e","Advies Raad van State over wetsvoorstel voor verbod op voorrang statushouders","2025-09-22T10:00:00.027+02:00",[24],{"id":25,"title":26},"32100","Recht","De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 17 september 2025 het advies vastgesteld over het wetsvoorstel om de Huisvestingswet 2014 te wijzigen voor",{"id":29,"title":30,"pubDate":31,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":32,"description":36},"9c2b1bd9-791b-4aaf-8581-6becb744d9ef","Stagnatie in behalen klimaatdoelen; klimaatbestendige keuzes nodig","2025-09-16T15:35:00.045+02:00",[33],{"id":34,"title":35},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","De kans is heel erg klein dat het wettelijk doel van 55% CO2-emissiereductie in 2030 ten opzichte van 1990 wordt gehaald. De cijfers laten zien dat er, ook bezi",{"id":38,"title":39,"pubDate":40,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":41,"description":45},"9512f49f-9167-4440-8ff0-2a9f09aaf2d2","Advies Raad van State over Miljoenennota 2026 en rapportage begrotingstoezicht 2025","2025-09-16T15:35:00.029+02:00",[42],{"id":43,"title":44},"28100","Politiek en overheid","“Houd koers in onzekere tijden en bereid keuzes voor de langere termijn voor” De Miljoenennota 2026 wordt gepresenteerd in een periode van aanzienlijke onzekerh",{"id":47,"title":48,"pubDate":49,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":50,"description":52},"a11a414e-cc70-4346-847f-edcba74640c1","Schorsingsverzoek Schiphol afgewezen: gevreesde gevolgen doen zich nu niet voor","2025-09-04T10:00:00.031+02:00",[51],{"id":43,"title":44},"De gevolgen die Schiphol vreest van de uitspraak van de rechtbank Den Haag waarbij de natuurvergunning voor de luchthaven is vernietigd, treden op dit moment ni",{"id":54,"title":55,"pubDate":56,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":57,"description":59},"9fbdf034-aad2-472e-af6b-616c00ab0653","Advies over amendement over reikwijdte van strafbaarstelling illegaal verblijf","2025-08-29T10:00:00.024+02:00",[58],{"id":43,"title":44},"De Afdeling advisering van de Raad van State heeft de voorlichting over het amendement bij de Asielnoodmaatregelenwet over de reikwijdte van strafbaarstelling i",{"id":61,"title":62,"pubDate":63,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":64,"description":66},"bc27029b-d10c-4b9a-9757-bcc4389a93b5","Nederland mag alleenstaande mannelijke asielzoekers niet terugsturen naar België","2025-07-23T10:15:00.027+02:00",[65],{"id":25,"title":26},"De minister van Asiel en Migratie mag alleenstaande mannelijke asielzoekers niet langer terugsturen naar België vanwege systeemfalen van de Belgische autoriteit",{"id":68,"title":69,"pubDate":70,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":71,"description":73},"41246db5-1ec9-4e42-84c3-bc848027516f","Burgemeester Utrecht mocht geen dwangsom opleggen voor digitale oproep tot ordeverstoring","2025-06-11T10:15:00.032+02:00",[72],{"id":25,"title":26},"De burgemeester van Utrecht mocht geen dwangsom opleggen aan een man die via Telegram in 2021 had opgeroepen tot een gewelddadige confrontatie met de politie in",{"id":75,"title":76,"pubDate":77,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":78,"description":80},"bf033fa1-08e3-4352-81a2-cd71958bf16e","Advies over wetsvoorstel Huurbevriezing woningcorporaties 2025 en 2026","2025-06-02T10:00:00.038+02:00",[79],{"id":43,"title":44},"De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert de regering om het wetsvoorstel Huurbevriezing woningcorporaties 2025 en 2026 niet in te dienen bij de Tw",{"id":82,"title":83,"pubDate":84,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":85,"description":87},"b59645c4-516c-4ccf-8d1d-623dea21b483","Toeslagenouder krijgt kans om beroep op hardheidsclausule nader te onderbouwen","2025-05-21T10:15:00.049+02:00",[86],{"id":25,"title":26},"Een gedupeerde van de toeslagenaffaire krijgt acht weken de tijd om haar beroep op de zogenoemde hardheidsclausule bij de overname van een private toeslagschuld",{"id":89,"title":90,"pubDate":91,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":92,"description":94},"96fda042-ae68-4493-b52e-3b79d24516c6","Minister I&W moet extern salderen bij tracébesluit A27\u002FA12 Ring Utrecht beter motiveren","2025-04-30T10:15:00.037+02:00",[93],{"id":25,"title":26},"De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State draagt de minister van Infrastructuur en Waterstaat op om binnen een half jaar het tracébesluit ‘A27\u002FA12 R"]