[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-5957e7f6-f16c-47ca-bdce-8139955a540d--":3,"related-articles-undefined-undefined-c80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9-true":26},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"imageUrls":13,"city":17,"website":18,"orgId":19,"branches":20,"description":24,"quoteReason":25},"5957e7f6-f16c-47ca-bdce-8139955a540d","PRESSRELEASE","Landbouw, natuur en water centraal bij bottom-up aanpak energietransitie landelijk gebied","2024-10-24T15:04:31.743+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F7d27b37b-c4db-47bf-850a-a61d14c34b15.jpg","Binnenland","Stichting Public Space Foundation",false,"\u003Cp>\u003Cp>\u003Cstrong>Maak landbouw, natuur en water leidend bij de ontwikkeling van energie-initiatieven in het buitengebied. Dat is de uitkomst van een bottom-up proces waarin lokale belanghebbenden, bewoners en overheden samenwerken aan een gebiedsgerichte aanpak voor Langbroek-Kolland. Het project Van wie is de energie? is geïnitieerd door Architectuurcentrum AORTA en energiecoöperatie Heuvelrug Energie, vormgegeven met Public Space Foundation, en zet in op een duurzame inrichting van het buitengebied met oog voor landschappelijke en ecologische kwaliteit.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong> \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Bijdrage Public Space Foundation\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Deze aanpak van de energietransitie is een voorbeeld van een succesvolle bottom-up en gebiedsgerichte aanpak. In het ontwerp van dit proces, samen met Public Space Foundation, is uitdrukkelijk rekening gehouden met de ‘disruptive power of citizens’\u003Ca href=\"#_ftn1\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">[1]\u003C\u002Fa>. Bij de rapportage zit een apart essay van Steven de Waal met inhoudelijke en procesmatige reflecties op deze aanpak. Die kunnen goed dienen als tips en aanbevelingen voor veel energietransitie projecten in de rest van Nederland.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong> \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Duurzame energie in een complexe omgeving\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Met de stijgende vraag naar duurzame energie zijn gemeenten genoodzaakt ruimte te vinden voor wind- en zonneprojecten. De ruimte is echter schaars en het creëren van breed maatschappelijk draagvlak blijkt vaak een uitdaging. Traditionele participatie rond windmolens en zonneparken biedt bewoners beperkte inspraak, terwijl de ecologische en landschappelijke aspecten vaak ondergeschikt blijven aan financiële en technische overwegingen.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Van wie is de energie?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Dat moet anders dachten Architectuurcentrum AORTA en energiecoöperatie Heuvelrug Energie. In 2024 initieerden zij het project \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.aorta.nu\u002Fvan-wie-is-de-energie\u002F\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">\u003Cem>Van wie is de energie?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fa> dat zich richt op Langbroek-Kolland, gelegen tussen de Utrechtse Heuvelrug, de Lekdijk en de Kromme Rijn. In dit gebied, dat is aangewezen als zoekzone voor zonne-energie in de Regionale Energiestrategie (RES) U16, is een start gemaakt met een innovatieve gebiedsgerichte aanpak. Samen met lokale natuurorganisaties, bewoners, landgoedeigenaren en overheden zijn in co-creatieve sessies de ruimtelijke opgaven, waarden en wensen van betrokkenen verkend en hoe (zwaar) die meegewogen moeten worden bij de toekomstige ontwikkeling. Er is gezocht naar veelbelovende combinaties van functies voor Langbroek-Kolland en gewerkt aan scenario’s.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Reflecties vanuit Public Space Foundation\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>\u003Cem>1.        Macht en inzet van belanghebbenden is vliegwiel voor verandering\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Een inspirerend en menselijk eindperspectief en daardoor collectieve ambitie zijn noodzakelijk om dit soort ingewikkelde trajecten, met veel partijen en belanghebbenden, tot een goede uitkomst te krijgen. De tijd van rationele compromissen aan besloten bestuurstafels is voorbij. Op deze manier gebruik je de nieuwe macht en inzet van betrokkenen als vliegwiel voor verdere verandering.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>\u003Cem>2.        Kijk door schijntegenstellingen heen\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Kijk door de schijntegenstellingen heen die worden opgeroepen door de gebruikte ouderwetse taal, die is gebaseerd op moderne polarisatie en geïntroduceerd door verkokerde instituten die maar één aspect van de zaak kunnen zien. De blik van betrokken bewoners en burgers is nu eenmaal integraler, holistischer en menselijker dan die van overheden en instituten. Het publieke debat is hiermee ten dele vervuild, wees daarvan bewust.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>\u003Cem>3.        Luisteren naar burgers en bedrijven is niet vrijblijvend\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Hier gaat het uitdrukkelijk om de kracht en macht van burgers en bedrijven in de moderne publieke arena, die je met deze aanpak omarmt en inzet. Dit is niet vrijblijvend. Democratische politiek moet hiernaar luisteren, ook in het verdere vervolg. De tijd van ‘participatie’ als alleen maar een pacificatiestrategie tegen gebleken weerstand, is voorbij. Maar noblesse oblige: in een democratie kan je het hiermee gekweekte enthousiasme en de gedeelde ambitie van burgers ook niet zomaar negeren. \u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>De uitkomsten van de eerste fase en de reflecties vanuit Public Space zijn gepubliceerd op:\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.aorta.nu\u002Fvan-wie-is-de-energie\u002F\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fwww.aorta.nu\u002Fvan-wie-is-de-energie\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fpublicspace.nl\u002Fhet-boeiende-en-bindende-van-de-energietransitie\u002F\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fpublicspace.nl\u002Fhet-boeiende-en-bindende-van-de-energietransitie\u002F\u003C\u002Fa> \u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Vervolgtraject in oktober 2024\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>In oktober 2024 start de vervolgfase van het project, waarin de eerder verkende scenario’s verder worden uitgewerkt. Dit gebeurt via keukentafelgesprekken met betrokkenen, werkbezoeken en verdiepende werksessies. Het energievraagstuk blijft de rode draad, maar de nadruk ligt op de thema’s landbouw, natuur en water. Het projectteam zoekt daarnaast naar grondeigenaren die actief willen deelnemen aan een mogelijk pilotproject.\u003C\u002Fp>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Samenwerkingspartners\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Van wie is de energie? is een initiatief van Architectuurcentrum AORTA en Heuvelrug Energie in samenwerking met Waardenburg Ecology, landschapsarchitect Arjen Spijkerman en Public Space Foundation. Deelnemende partijen zijn (lokale) natuur- en bewonersorganisaties, energiecoöperaties, landgoedeigenaren, gemeente Utrechtse Heuvelrug, gemeente Wijk bij Duurstede, provincie Utrecht, Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en Staatsbosbeheer.\u003C\u002Fp>\u003Cp>  \u003C\u002Fp>\u003Cp>  \u003Ca href=\"#_ftnref1\" rel=\"noopener noreferrer\" target=\"_blank\">[1]\u003C\u002Fa> Zie De Waal ‘Civil Leadership as the Future of Leadership. Harnessing the disruptive Power of Citizens’ (Amazon, 2018). Samenvatting: https:\u002F\u002Fpublicspace.nl\u002Fcivil-leadership-as-the-future-leadership-disruptiefburgerschap-strategisch-geanalyseerd-boek-op-amazon\u002F\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cimg style=\"max-width:550px;\" src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F5957e7f6-f16c-47ca-bdce-8139955a540d\u002FStakeholdersessieinhetgemeentehuisvanUtrechtseHeuvelrug.jpg\"\u002F>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cimg style=\"max-width:550px;\" src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F5957e7f6-f16c-47ca-bdce-8139955a540d\u002FProjectgebiedVanwieisdeenergie.jpg\"\u002F>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cimg style=\"max-width:550px;\" src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F5957e7f6-f16c-47ca-bdce-8139955a540d\u002FLandgoedinLangbroekKolland.jpg\"\u002F>\u003C\u002Fp>",[14,15,16],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FImZfrqjxD3hj2Os0zBisK71O4diMmoeTZMiWjuYExVxcaoli3sIoFtaZEt84-OW77f0cZZSosZ1_dYiWt4aeXkOY3yjORa7d","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F5gM0asbPH4IBfSbPEIC6aoFYx_KNGCSt065ySH4YrXddG2FkfnyoQcdRvqHMsOMvG10AaWv4kepLw4o9ueavMigJFRtEKA2wcg","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FsQDsRrwv0_rHOUxvF275vclfzi-xvC0guBEkrxBqIFjfoLtCNZw6HsQpi_aPVNHdLu-hmkO9343sa6wVyA4hLYiDO6dq8eowuQ","Utrecht","https:\u002F\u002Fpublicspace.nl\u002F","c80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9",[21],{"id":22,"title":23},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","Maak landbouw, natuur en water leidend bij de ontwikkeling van energie-initiatieven in het buitengebied. Dat is de uitkomst van een bottom-up proces waarin loka","",[27,36,45,52,61,70,79,88,92,102],{"id":28,"title":29,"pubDate":30,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":31,"description":35},"08ac0b73-c884-43cf-bde0-835820f38011","Burgerinitiatieven kunnen de netcongestie in Utrecht oplossen","2026-09-30T13:43:37.430+02:00",[32],{"id":33,"title":34},"27100","Energie en brandstoffen","In de provincie Utrecht zijn - helaas - de problemen van de netcongestie, de vastzittende en vollopende publieke infrastructuur voor energieproductie en -distri",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":40,"description":44},"052092c8-bfd1-415d-8da4-1d97831c5855","Technisch beroepsonderwijs heeft strategische rol in transformaties","2026-05-26T11:44:05.781+02:00",[41],{"id":42,"title":43},"19100","Onderwijs","MBO is een cruciaal onderdeel van de economische innovatieve infrastructuur. Zonder een modern, innovatief en regionaal ingebed MBO verliest Nederland de intern",{"id":46,"title":47,"pubDate":48,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":49,"description":51},"321f52c0-0ed9-4e4c-9706-0e28f0570116","MBO wordt maatschappelijk, economisch en politiek volwassen","2026-03-23T16:43:25.588+01:00",[50],{"id":42,"title":43},"Wat moet het nieuwe kabinet doen om beroepsonderwijs meer toekomstgericht te maken? Goed opgeleide vakmensen zijn cruciaal voor de economie en voor de vele tran",{"id":53,"title":54,"pubDate":55,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":56,"description":60},"eed8778d-bdc1-49b3-a54a-e7015273a958","Gezondheidszorg als politieke lakmoesproef","2025-12-18T14:39:06.410+01:00",[57],{"id":58,"title":59},"29100","Zorg","Terwijl een nieuw regeerakkoord in de maak is, vinden echte innovaties in de zorg al lang plaats. De politiek zou daar een ondersteunende rol in moeten nemen en",{"id":62,"title":63,"pubDate":64,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":65,"description":69},"520e43b0-8085-46ca-a31b-6e673b9bd90a","Verkiezingsuitslag biedt kansen op een ambitieuze, intelligente en verbonden overheid","2025-11-25T14:54:02.717+01:00",[66],{"id":67,"title":68},"28100","Politiek en overheid","Dr. Steven P.M. de Waal in gesprek over zijn visie op de recente verkiezingsuitslagen in Nederland en de Verenigde Staten, én op de kansen die deze ontwikkeling",{"id":71,"title":72,"pubDate":73,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":74,"orgId":19,"branches":76,"description":78},"ccf599cb-7459-4d3c-a2e1-7321a8115810","Zorgsector vernieuwt door eigen leiderschap, zonder te wachten op overheid of polder","2025-07-17T12:13:42.604+02:00",[75],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F_SHO9Q-ReBRpmNZFxwWCkf6yodyHq6Mre3dUPfEYw0S8k8qjkoV5pola5JNFBC7AMYcyhplcT_l5YMSE3E91UquWYHkQDNzN",[77],{"id":58,"title":59},"Dr. Steven P.M. de Waal in gesprek over de toekomst van de zorg met twee van de in zijn boek 'Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel' besc",{"id":80,"title":81,"pubDate":82,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":83,"description":87},"e9b053a7-e00c-46d5-ad0e-0d6c05b9a520","Steven de Waal over vertrouwen en deugdzaam leiderschap tijdens ILA conferentie Chicago","2024-10-31T12:34:49.105+01:00",[84],{"id":85,"title":86},"38100","Algemeen nieuws","Dr. Steven P.M. de Waal, voorzitter van de Public Space Foundation, neemt deel aan de International Leadership Association (ILA) conferentie in Chicago, waar hi",{"id":4,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":89,"orgId":19,"branches":90,"description":24},[14,15,16],[91],{"id":22,"title":23},{"id":93,"title":94,"pubDate":95,"logoUrl":96,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":97,"description":101},"70ec4ebd-18db-4604-ab9e-67d4e565b870","Impact van AI op werving, selectie en talentmanagement","2024-09-25T08:53:00.033+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F8a8a0756-fa91-4b56-a096-851483ee1d59.jpg",[98],{"id":99,"title":100},"12109","Arbeidsmarkt en ondernemen","De opkomst van AI brengt grote veranderingen met zich mee voor de arbeidsmarkt. Om inzicht te krijgen in de impact van AI op werving, selectie en talentmanageme",{"id":103,"title":104,"pubDate":105,"logoUrl":96,"thirdParty":11,"imageUrls":106,"orgId":19,"branches":109,"description":111},"02dbbe5c-7a32-41fa-8593-284498cd4744","Van Crisis tot Transformatie in de Zorg - collegereeks met koplopers in zorginnovatie","2024-09-12T12:21:25.557+02:00",[107,108],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FiAAMLdJIezn0w3x16Yh4K-nUddRFrPPyWyNnjoExCQu284WotCwcgucKY9P3EPY7Ppd8g-IZ29f2E2oSbT4N9tE7PLpHLM2y","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fc80d59ba-6706-4c35-a8b8-bf3dc87a7ba9\u002F02dbbe5c-7a32-41fa-8593-284498cd4744\u002FDefFlyerVanCrisistotTransformatieindeZorgVersie1juli.pdf",[110],{"id":58,"title":59},"Dit najaar start een reeks colleges rond het boek van Steven de Waal 'Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel' (2023). Vijf dinsdagavonden "]