[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-68dfe659-94d0-479e-9fef-a06413d36023--":3,"related-articles-undefined-undefined-59fab0db-f039-41c3-b159-33eb110c7d02-true":20},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"organisationTitle":9,"thirdParty":10,"body":11,"city":12,"website":13,"orgId":14,"branches":15,"description":19},"68dfe659-94d0-479e-9fef-a06413d36023","PRESSRELEASE","'Bouwbedrijven moeten steeds vaker nee zeggen door hoge bouwkosten'","2022-04-15T11:47:41.105+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F59fab0db-f039-41c3-b159-33eb110c7d02\u002F71d6fa60-ea5d-4762-a6ea-4fac82c58712.jpg","ANP Expert Support",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>Dit is een expertquote van Jan van der Doelen, ING, in het kader van ANP Expert Support. U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen. Aanleiding: \u003Cstrong>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fnos.nl\u002Findex.php\u002Fartikel\u002F2422708-bouwmaterialen-steeds-duurder-ik-durf-geen-prijs-meer-af-te-spreken\">Bouwmaterialen steeds duurder: 'Ik durf geen prijs meer af te spreken' | NOS\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De bouwkosten stijgen hard en de zorgen om behoud van rendement nemen toe bij bouwbedrijven. Bouwers kunnen in deze situatie mogelijk profiteren van hun investeringen die ze sinds de financiële crisis hebben gedaan op het gebied van risicomanagement.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bouwmaterialen zoals staal, hout en aluminium zijn in rap tempo duurder geworden. De naweeën van de coronacrisis en het recente Rusland-Oekraïne conflict zorgen voor verstoorde toeleverketens. Ook de energieprijzen zijn torenhoog waardoor beton en bakstenen duurder zijn. Prijsstijgingen van meer dan 50 procent ten opzichte van een jaar geleden en gemiddeld 10 procent per maand komen voor.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Voor leveranciers is dit steeds vaker een reden om geen afspraken meer te maken met hun afnemers voor de lange(re) termijn. Bouwbedrijven doen nu hetzelfde bij hun opdrachtgevers. Vooral bij grote contracten wordt geen vaste prijs meer afgesproken. Dan gaat het om opdrachten met een lange doorlooptijd waar veel arbeid en materiaal voor nodig is.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Naast de prijsstijgingen van materialen heeft de bouwsector ook te maken met een loonkostenstijging van gemiddeld 25 procent in de laatste vier jaar. Deze stijging is nodig geweest om een inhaalslag te maken op andere sectoren en om te voorkomen dat jong talent, vakmensen en IT’ers uitstromen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De (hard) stijgende kosten van materiaal en personeel zijn reden tot bezorgdheid bij veel bouwers. In veel gevallen kunnen de hogere kosten nog wel worden doorberekend. Maar meer en meer zijn bouwbedrijven genoodzaakt ‘nee’ te zeggen. Vooral tegen de grotere projecten met lange looptijden. Nee zeggen kan goed zijn voor de beheersing van de risico’s, maar is slecht voor het bouwvolume. Dit kan maatschappelijk ongewenst zijn. Bijvoorbeeld als het gaat om het bouwen van meer woningen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hoewel nog steeds een verdere groei van de bouwvolumes in 2022 wordt voorzien (ING: + 2,5 procent), nemen de zorgen over de winstmarges toe. Het dalen van de winstmarges kan door bouwbedrijven worden voorkomen door maximaal in control te zijn over het bouwproces en de risico’s die hierin traditioneel schuilen. Bijvoorbeeld door het verder digitaliseren van de interne processen en informatievoorziening. Veel bedrijven werken al met zogenaamde informatieplatformen om snel op de hoogte te zijn van problemen in de lopende projecten.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Veel bouwers hebben hun risicomanagement sinds de financiële crisis verbeterd. Dat heeft sommigen geen windeieren gelegd. Winstmarges met dubbele cijfers zijn geen uitzondering meer. In de huidige situatie waarin de kosten hoog oplopen kan deze eerder opgedane ervaring met risicomanagement nuttig en ook nodig zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Jan van der Doelen is sector specialist Building & Construction bij ING Sector Banking.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>","Den Haag","https:\u002F\u002Fexpertquotes.anp.nl\u002Fhome\u002Fdetail\u002Fd84b7293-45f6-4b9a-8a5f-04389240d666\u002Ftitle\u002Fbouwbedrijven-moeten-steeds-vaker-nee-zeggen-door-hoge-bouwkosten","59fab0db-f039-41c3-b159-33eb110c7d02",[16],{"id":17,"title":18},"36100","Metalen","Dit is een expertquote van Jan van der Doelen, ING, in het kader van ANP Expert Support. U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen. Aanleidin",[21,31,40,49,58,67,74,83,92,99],{"id":22,"title":23,"pubDate":24,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":26,"description":30},"54485858-9222-49c1-8d2e-c1596148fc3b","Podcast: 'Europa is aan zet en moet wetgeving levensreddende AED's beter regelen'","2025-11-13T09:27:46.952+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F59fab0db-f039-41c3-b159-33eb110c7d02\u002Feafd4677-002e-45b1-bc57-6f0ce3629385.jpg",[27],{"id":28,"title":29},"29100","Zorg","Zestig procent van de AED's in Europa functioneert niet naar behoren. Nederland heeft qua hulpverlening een van de beste infrastructuren ter wereld, maar in hee",{"id":32,"title":33,"pubDate":34,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":35,"description":39},"b4bcc094-eb40-4a4f-9f44-d3367e5e7ac9","Podcast: 'Onderwijs moet studenten voorbereiden op wereld waar AI een cruciale rol speelt'","2025-11-11T09:32:10.072+01:00",[36],{"id":37,"title":38},"19100","Onderwijs","Steeds meer leraren gebruiken kunstmatige intelligentie (AI) in de klas, maar velen zijn ook nog huiverig. Want leidt AI niet tot meer fraude? En hoe leer je je",{"id":41,"title":42,"pubDate":43,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":44,"description":48},"7637cc8d-dcd5-4117-825d-67782719053b","Podcast: 'Veel leidinggevenden maken fout om politieke spanningen op werk te vermijden'","2025-11-04T10:13:49.427+01:00",[45],{"id":46,"title":47},"12109","Arbeidsmarkt en ondernemen","Met de historische verkiezingsuitslag is niet alleen in politiek Den Haag de verdeeldheid groot, ook op de werkvloer dreigt polarisatie. Want wat moet je doen a",{"id":50,"title":51,"pubDate":52,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":53,"description":57},"d3c30dcc-bdd2-4914-ba44-322b28204c5d","Podcast: 'Verpakkingswet laat zien dat Europese milieuwetgeving wel succesvol kan zijn'","2025-10-14T09:36:35.743+02:00",[54],{"id":55,"title":56},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","Europese milieuwetgeving staat steeds meer onder druk. Veel bedrijven vinden die wetgeving te ingewikkeld en vanuit de internationale gemeenschap lijkt er steed",{"id":59,"title":60,"pubDate":61,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":62,"description":66},"cdffacd3-e2de-4bcf-9d7f-54dfbd34a8e0","Podcast: 'Risico nemen op stroomnet voorkomt miljardenschade door netcongestie'","2025-10-09T09:47:03.693+02:00",[63],{"id":64,"title":65},"27100","Energie en brandstoffen","De problemen op het stroomnet zijn nog groter dan gedacht. In een Kamerbrief waarschuwt demissionair minister Hermans dat steeds meer bedrijven moeten wachten o",{"id":68,"title":69,"pubDate":70,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":71,"description":73},"c7c009bb-a503-4b31-9179-86c3daf8d41a","Podcast: 'Automatisering heeft averechts effect als medewerkers niet worden betrokken'","2025-06-05T10:18:55.842+02:00",[72],{"id":46,"title":47},"Uit nieuwe CBS-cijfers blijkt dat twee derde van de ondernemers te maken heeft met een personeelstekort. Om daarmee om te gaan zetten ze vooral in op het verbet",{"id":75,"title":76,"pubDate":77,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":78,"description":82},"5380c3cc-47c2-485c-b62f-0f522b769d79","Podcast: 'Onderscheid tussen BNP en brede welvaart staat gelijkheid in de weg'\t","2025-05-22T11:56:49.305+02:00",[79],{"id":80,"title":81},"26100","Economie en geld","Uit nieuwe CBS-cijfers blijkt dat Nederlanders best gelukkig zijn. Maar de hoge kwaliteit van leven blijft ten koste gaan van latere generaties. In de podcast V",{"id":84,"title":85,"pubDate":86,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":87,"description":91},"a8eb400d-5395-42db-b3e3-bf5e83a01c6e","Podcast: 'AI maakt financiële afdeling waardevoller voor bedrijven'","2025-05-08T12:19:34.615+02:00",[88],{"id":89,"title":90},"16100","IT, tech en social media","Twee op de vijf financieel medewerkers zijn bang dat AI hun baan uiteindelijk overbodig maakt, blijkt uit onderzoek van softwaremaker Onguard. In de podcast Ver",{"id":93,"title":94,"pubDate":95,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":96,"description":98},"5a2c5cca-374d-4d0c-ae32-2eb3c630c434","Podcast: 'Cijfers over krapte arbeidsmarkt zeggen weinig, kijk naar wervingshaalbaarheid'","2025-05-01T15:31:28.690+02:00",[97],{"id":46,"title":47},"Voor het derde jaar op rij telde Nederland in 2024 meer openstaande vacatures dan werklozen, blijkt uit nieuwe data van het CBS. In de podcast Verstand van vand",{"id":100,"title":101,"pubDate":102,"logoUrl":25,"thirdParty":10,"orgId":14,"branches":103,"description":105},"3e8d8bef-e495-4233-b3d9-fd79b7e2bca5","Podcast: 'Jongere in veranderende wereld heeft duurzaam onderwijs nodig'","2025-04-23T12:38:11.036+02:00",[104],{"id":37,"title":38},"Vorige week publiceerde de Onderwijsinspectie de Staat van het Onderwijs 2025. In de podcast Verstand van vandaag spreekt Nelleke Jacobs van Leren voor morgen m"]