In veel maakbedrijven gaat een groot deel van de engineeringtijd niet op aan nieuwe ideeën, maar aan werk dat telkens terugkeert. Een klant vraagt om een variant op een bestaand product, en de engineer begint opnieuw met tekenen, aanpassen en doorrekenen. Het werk lijkt elke keer net anders, maar de stappen zijn vrijwel hetzelfde.
Dat kost niet alleen tijd, het is ook foutgevoelig. Wie steeds dezelfde handelingen herhaalt, maakt onvermijdelijk af en toe een vergissing. Ontwerpautomatisering speelt precies op dat punt in. Het neemt het repeterende deel van het engineeringwerk uit handen, zodat bedrijven sneller en met minder fouten kunnen leveren. Steeds meer maakbedrijven ontdekken wat dat oplevert.
Wat ontwerpautomatisering precies inhoudt
Ontwerpautomatisering houdt in dat terugkerend teken- en engineeringwerk automatisch wordt uitgevoerd op basis van vooraf vastgelegde regels. In plaats van elk ontwerp opnieuw met de hand te maken, leg je eenmalig vast hoe een product in elkaar zit en welke regels gelden bij verschillende varianten.
Daarna kan het systeem zelf een nieuw ontwerp samenstellen zodra de uitgangspunten bekend zijn. Geeft iemand de gewenste maten, het materiaal of de uitvoering door, dan rolt het bijbehorende ontwerp er automatisch uit, inclusief tekeningen en stuklijsten. De kennis van de engineer zit dan in de regels verwerkt, niet langer in elk afzonderlijk bestand.
Het gaat hierbij vooral om producten die in veel varianten worden geleverd, maar steeds volgens dezelfde logica zijn opgebouwd. Denk aan machines, installaties of onderdelen die per klant net iets anders zijn, terwijl het onderliggende principe gelijk blijft.
Hoe automatisering fouten in het ontwerpproces voorkomt
Handmatig werk brengt altijd het risico op vergissingen met zich mee. Een verkeerd overgenomen maat, een vergeten aanpassing of een stuklijst die niet meer klopt met de tekening. Zulke fouten worden vaak pas laat ontdekt, soms pas in de productie, en dan zijn ze duur om te herstellen.
Bij ontwerpautomatisering liggen de regels van tevoren vast en worden ze consequent toegepast. Het systeem rekent niet anders omdat het een drukke dag is of omdat iemand het even over het hoofd ziet. Daardoor zijn de ontwerpen die eruit komen onderling consistent en sluiten de tekeningen, stuklijsten en documenten op elkaar aan.
Dat betekent niet dat de engineer overbodig wordt. De vakkennis blijft nodig om de regels goed op te stellen en te controleren. Maar zodra dat eenmaal is gebeurd, verdwijnt een groot deel van de kleine fouten die in repeterend handwerk nu eenmaal sluipen.
Voor welke bedrijven automatisering het meeste oplevert
Niet elk bedrijf heeft evenveel baat bij ontwerpautomatisering. De winst is het grootst bij bedrijven die veel maatwerk of configureerbare producten leveren, waarbij de basis steeds hetzelfde is maar de uitvoering per order verschilt.
Een bedrijf dat telkens unieke, eenmalige ontwerpen maakt, heeft er minder aan, omdat er weinig te herhalen valt. Maar zodra producten een vast stramien volgen en alleen op details verschillen, komt het voordeel snel naar voren. Juist dan zit er veel tijd in werk dat eigenlijk voorspelbaar is.
Ook bedrijven die merken dat hun engineeringafdeling de vraag niet meer bijhoudt, hebben er vaak baat bij. In plaats van extra mensen aannemen, kunnen ze het bestaande team ontlasten door het routinewerk te automatiseren. De engineers houden dan tijd over voor het werk waar hun kennis echt nodig is.
Wat automatisering doet met de kwaliteit van offertes
Een onderdeel dat vaak over het hoofd wordt gezien, is het effect op de offertefase. Bij maatwerk moet er voor een goede offerte vaak al flink wat uitgewerkt worden, en dat kost tijd nog voordat de order binnen is.
Met geautomatiseerde ontwerpen kan een bedrijf veel sneller een onderbouwde offerte uitbrengen. De benodigde gegevens, zoals maatvoering, materiaalgebruik en prijs, rollen er sneller uit omdat het ontwerp grotendeels automatisch tot stand komt. Daardoor reageert het bedrijf sneller op een aanvraag, wat in een concurrerende markt het verschil kan maken.
Daarbij zijn de offertes ook betrouwbaarder. Omdat ze op dezelfde regels gebaseerd zijn als het uiteindelijke product, is de kans kleiner dat er later verschillen opduiken tussen wat beloofd is en wat geleverd wordt.
Bedrijven die willen onderzoeken of dit bij hun manier van werken past, doen er goed aan zich te laten adviseren door een partij met ervaring op dit terrein. Software zoals DriveWorks maakt deze vorm van automatisering mogelijk, en specialisten als Visiativ helpen bedrijven om te bepalen welke aanpak in hun situatie het meeste oplevert.