Door de schommelingen in energieprijzen zijn Nederlanders steeds bewuster gaan kijken naar hun energieverbruik en stookkosten. Zo zet 57% de thermostaat lager dan een paar jaar geleden vanwege de energiekosten. Die besparingsdrang leidt thuis ook tot discussie: bij een derde van de Nederlanders (33%) ontstaat weleens onenigheid over de temperatuur in huis. Vooral binnen gezinnen met pubers lopen de meningen uiteen: 49% heeft hier zo nu en dan een discussie over. Dat blijkt uit representatief onderzoek van Budget Thuis onder 1.109 respondenten, uitgevoerd door PanelWizard.
Vooral pubers zorgen voor onenigheid
Binnen gezinnen lijken vooral kinderen en pubers voor discussie over de verwarming te zorgen. Bij huishoudens met kinderen van 13 tot en met 17 jaar ervaart 49% weleens onenigheid over de temperatuur. Bij gezinnen met kinderen jonger dan 13 jaar ligt dit percentage op 42%.
Volgens Marjolein Dop-Bakker, specialist in ouder-kinddynamiek, speelt hierin onder andere een verschil in tijdsbesef een rol. Waar ouders rekening houden met de gevolgen op langere termijn, kijken pubers vooral naar wat ze op dat moment nodig hebben. “Voor ouders is de thermostaat de plek waar de rekening wordt betaald. Kinderen kijken vooral naar het moment zelf: ‘ik heb het nu koud, dus ik wil dat het nu warm wordt.’ Jongeren willen bovendien steeds vaker zelf controle hebben. Dat hoort ook bij het opgroeien en het ontwikkelen van een eigen mening.”
‘Pubers willen meebeslissen’
Ook puber- en opvoedcoach Femke Wester ziet dat de discussie vaak over meer gaat dan alleen de temperatuur. “Pubers willen meebeslissen, meedenken en als gelijkwaardig worden behandeld. Dat wringt soms, en dat uit zich vaak in ruzies over dagelijkse dingen.”
Dop-Bakker herkent dat ook. Volgens haar wordt de thermostaat soms onderdeel van een bredere discussie over gezag en onderlinge verhoudingen.
"Vaak is het ook een machtsding: ik ben de ouder en ik heb het hier voor het zeggen. Maar het is goed om jezelf af te vragen waarom iets irritatie oproept. Gaat het over geld of gaat het erom dat iemand continu jouw regels doorbreekt? Dat kan natuurlijk ook allebei spelen."
Ze adviseert ouders dan ook om hun kinderen serieus te nemen en samen naar oplossingen te zoeken. “Kijk bijvoorbeeld samen naar de energierekening en maak de kosten concreet. Vraag waarom de temperatuur zo belangrijk is en bedenk samen alternatieven. Tieners zijn best bereid om mee te denken, zolang ze serieus genomen worden.”
Mannen ervaren vaker discussie dan vrouwen
Toch ervaren ook huishoudens zonder kinderen zo nu en dan discussie over de temperatuur thuis. Zo heeft bijna 4 op de 10 van deze huishoudens hier weleens last van. Mannen geven daarnaast iets vaker aan dat er thuis discussie is (34%) dan vrouwen (31%).
“De thermostaat is heel vaak een punt van discussie. Mijn vrouw heeft het altijd koud”, deelt een respondent van het onderzoek.
Ook tussen generaties zijn er duidelijke verschillen zichtbaar. Onder jongeren tot 30 jaar (38%) en veertigers (38%) is de thermostaatstand een regelmatig terugkerend onderwerp van gesprek. Bij 60-plussers ervaart daarentegen slechts 24% hierover wrijving in huis.