[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-89afe5dd-1956-4b18-9637-9730ece46c67--":3,"related-articles-undefined-undefined-7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123-true":25},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"website":14,"orgId":15,"branches":16,"description":20,"expertName":21,"expertPhoto":22,"quoteReason":23,"quoteReasonUrl":24},"89afe5dd-1956-4b18-9637-9730ece46c67","QUOTE","'Voor verantwoorde keuzes over AI moet je naar hele keten kijken'","2025-05-28T15:47:22.166+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F72810e31-b59b-4276-8fd0-032e36ba58fa.jpg","Binnenland","Rathenau Instituut",false,"\u003Cp>\u003Cp>\u003Cstrong>De grote hoeveelheid stroom die nodig is om teksten en afbeeldingen te maken met kunstmatige intelligentie (AI) is deze week volop in het nieuws. Maar stroomgebruik is slechts één van de vele manieren waarop onze samenleving geraakt wordt door AI. Willen we bewuste keuzes maken over het gebruik ervan, dan moeten we AI niet zien als een handige app, maar als een complexe keten – bestaande uit grondstoffen, mensenwerk en data.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Het gebruik van generatieve AI slokt tot wel 20 procent van het wereldwijde stroomverbruik van datacenters op. Dat heeft gevolgen: naarmate datacenters meer energie vragen, blijft er minder over voor bewoners en bedrijven in de omgeving. Het stroomverbruik van datacenters zal toenemen nu ook zoekmachines als Google generatieve AI gaan integreren in hun zoekresultaten.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Maar de maatschappelijke impact van AI gaat veel verder dan energieverbruik, signaleert het Rathenau Instituut. Achter elke vraag aan bijvoorbeeld ChatGPT of Gemini schuilt een systeem dat afhankelijk is van zeldzame grondstoffen, laagbetaald werk onder slechte arbeidsomstandigheden, en onrechtmatig verzamelde data. Zo zijn er wereldwijd miljoenen mensen werkzaam als \u003Cem>clickworkers \u003C\u002Fem>en \u003Cem>ghostworkers\u003C\u002Fem>. Achter de schermen beoordelen zij afbeeldingen en teksten op racisme en seksisme. \u003C\u002Fp>\u003Cp>Als we als samenleving kritisch willen kijken naar wat AI werkelijk doet, wat het oplevert én wat het kost, dan moeten we kijken naar de hele keten achter AI. Pas dan kunnen we bewuste en verantwoorde keuzes maken.\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fp>","Meer weten over de keten achter AI? Luister aflevering 7 van de podcast 'Verrekijkers van het Rathenau Instituut' via o.a. Spotify  en Apple Podcast en rathenau.nl.","https:\u002F\u002Fwww.rathenau.nl\u002F","7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123",[17],{"id":18,"title":19},"16100","IT, tech en social media","De grote hoeveelheid stroom die nodig is om teksten en afbeeldingen te maken met kunstmatige intelligentie (AI) is deze week volop in het nieuws. Maar stroomgeb","Timo Nieuwenhuis","https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Fanp-live.appspot.com\u002Fexpert-images\u002F66436838-3026-41e7-ba85-de1f414a31af","Nieuw onderzoek: AI verbruikt 11 tot 20 procent van wereldwijde stroom datacenters","https:\u002F\u002Fnos.nl\u002Fnieuwsuur\u002Fartikel\u002F2568297-nieuw-onderzoek-ai-verbruikt-11-tot-20-procent-van-wereldwijde-stroom-datacenters",[26,37,48,55,64,73,80,89,100,107],{"id":27,"title":28,"pubDate":29,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":30,"orgId":15,"branches":32,"description":36},"5d84a77f-afd1-4791-9cde-01a15ad1e9e6","Vertrouwen in wetenschap onverminderd hoog","2026-09-29T10:51:45.915+02:00",[31],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F5d84a77f-afd1-4791-9cde-01a15ad1e9e6\u002FVertrouwenindewetenschap2026RathenauInstituut1.pdf",[33],{"id":34,"title":35},"47100","Wetenschap","Nederlanders geven in 2026 gemiddeld een 7,4 voor hun vertrouwen in de wetenschap. Dat was een jaar geleden 7,5. De rechtspraak volgt met een 6,4 (was 6,5). Dat",{"id":38,"title":39,"pubDate":40,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":41,"orgId":15,"branches":43,"description":47},"506cc743-5414-455c-a07a-c795634eeea6","'Meer bevoegdheden voor AIVD en MIVD betekenen minder bescherming voor burgers'","2026-09-03T16:12:16.627+02:00",[42],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F506cc743-5414-455c-a07a-c795634eeea6\u002FRathenauInstituutIInbrengCDIVDaangelegenhedenIBerichtaanhetparlement.pdf",[44],{"id":45,"title":46},"28100","Politiek en overheid","Nieuwe dreigingen, meer bevoegdheden. Dat is de strekking van een nieuw wetsvoorstel over de taken van de AIVD en de MIVD. Maar dat kan ten koste gaan van de gr",{"id":49,"title":50,"pubDate":51,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":52,"description":54},"044cdcc4-6cde-41fb-a5cf-896fe0cc0eec","Begrens de invloed van digitale technologie rond relaties","2026-06-22T10:18:55.257+02:00",[53],{"id":18,"title":19},"Bepaal de grenzen van AI en digitale technologie in ons emotionele, sociale en liefdesleven. Zorg daarbij dat digitale technologie onze sociale relaties verrijk",{"id":56,"title":57,"pubDate":58,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":59,"orgId":15,"branches":61,"description":63},"61958cf9-5ab1-4971-95e4-b9d8ea18e4fa","'Kokervisie belemmert effectieve aanpak online misinformatie'","2026-06-10T16:45:34.127+02:00",[60],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F61958cf9-5ab1-4971-95e4-b9d8ea18e4fa\u002FWikkenenwetenRathenauInstituut.pdf",[62],{"id":18,"title":19},"Online misinformatie leidt tot gevaarlijke situaties rond zwangerschap en bevalling, bleek onlangs uit onderzoek van RTL Nieuws. Niet alleen verloskundigen en k",{"id":65,"title":66,"pubDate":67,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":68,"orgId":15,"branches":70,"description":72},"e993271a-f3a3-4f5f-af16-a332059a562c","Offline ervaringen beïnvloeden geloof in misinformatie op sociale media","2026-06-09T09:16:52.499+02:00",[69],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002Fe993271a-f3a3-4f5f-af16-a332059a562c\u002FWikkenenwetenRathenauInstituut.pdf",[71],{"id":18,"title":19},"Of mensen misinformatie op sociale media geloven, hangt voor een belangrijk deel samen met hun ervaringen in de offline wereld. Wie negatieve gevolgen van misin",{"id":74,"title":75,"pubDate":76,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":77,"description":79},"6290a37c-c06e-4090-ae6f-1c468c9577f0","Rathenau Instituut opent prijs ter versterking van democratisch debat over technologie","2026-06-04T12:01:17.427+02:00",[78],{"id":34,"title":35},"Vandaag stelt het Rathenau Instituut de nieuwe nominatieronde open van de Melanie Petersprijs. De prijs is bedoeld voor personen die een belangrijke bijdrage le",{"id":81,"title":82,"pubDate":83,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":84,"orgId":15,"branches":86,"description":88},"0c1398ce-7651-4f04-868d-7f60bef30539","'De Embryowet is aangepast, maar de belangrijkste vraag bleef liggen'","2026-06-04T08:30:00.036+02:00",[85],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F0c1398ce-7651-4f04-868d-7f60bef30539\u002FEmbryosonderdeloepRathenauInstituut.pdf",[87],{"id":45,"title":46},"Deze week stemde de Tweede Kamer over aanpassingen in de Embryowet. Met de nieuwe wettelijke definitie van een embryo is het politieke debat hierover voorlopig ",{"id":90,"title":91,"pubDate":92,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":93,"orgId":15,"branches":95,"description":99},"6b3413b9-18aa-4666-8f2d-3520bf91881b","Nederlander kijkt breder naar embryo-onderzoek dan politiek","2026-05-28T10:31:19.075+02:00",[94],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F6b3413b9-18aa-4666-8f2d-3520bf91881b\u002FEmbryosonderdeloepRathenauInstituut.pdf",[96],{"id":97,"title":98},"38100","Algemeen nieuws","Nederlanders kijken breder naar onderzoek met embryo's dan de politiek. Dat blijkt uit de publicatie 'Embryo's onder de loep' van het Rathenau Instituut. Het ra",{"id":101,"title":102,"pubDate":103,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":104,"description":106},"90e9cb7a-ac16-4f8e-9a31-be5828a066c8","'Nú richtlijnen nodig voor het gebruik van AI in de wetenschap'","2026-05-20T09:00:00.031+02:00",[105],{"id":34,"title":35},"Er zijn dringend richtlijnen nodig voor verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie in de wetenschap. Onverantwoord gebruik van AI ondermijnt de betrouwba",{"id":108,"title":109,"pubDate":110,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":111,"description":113},"986de42c-f170-42ea-8ccd-ecaaa3f72d18","Zicht op gevolgen overheidsdigitalisering moet beter  ","2026-05-19T13:52:59.306+02:00",[112],{"id":45,"title":46},"De Nederlandse overheid scoort over het algemeen goed op internationale ranglijsten die randvoorwaarden meten van overheidsdigitalisering. Maar de ranglijsten b"]