Met de start van het stookseizoen gaan ramen en ventilatieroosters weer vaker dicht om warmte binnen te houden. Juist in extra geïsoleerde woningen kan dat voor problemen zorgen: vochtige lucht wordt minder goed afgevoerd en kan zich daardoor ophopen. Volgens Jay Buis, expert bij Luchtontvochtigerwinkel, houdt een goed geïsoleerde woning de warmte beter binnen, maar kan er daardoor ook minder lucht vanzelf naar buiten gaan: “Als je dan minder ventileert, kan er een vochtprobleem ontstaan.”
Koude dagen leiden tot meer vochtophoping in huis
Met het dalen van de buitentemperatuur worden ook ramen en andere koude oppervlakken in huis kouder. Wanneer warme, vochtige binnenlucht in contact komt met een koud raamoppervlak, condenseert de waterdamp tot zichtbare druppels. Volgens Simon Schmidt, hoofd van de afdeling Hygrothermics bij Fraunhofer IBP, is dit niet direct reden tot paniek: “Af en toe condensatie op ramen, bijvoorbeeld ‘s ochtends in slaapkamers of direct na het douchen, is over het algemeen geen reden tot bezorgdheid.”
Komt condensatie regelmatig terug of blijft deze langere tijd zichtbaar, dan kan dat wel wijzen op een structureel hoge luchtvochtigheid. “Als water zich ophoopt op kozijnen en vensterbanken, of wanneer vocht zichtbaar wordt op muren en in hoeken, kan dit wel een waarschuwing zijn,” aldus Schmidt.
Vocht blijft sneller hangen in goed geïsoleerde woningen
Vooral in nieuwbouwwoningen en woningen die grondig zijn nageïsoleerd, is voldoende ventilatie belangrijk. Door betere isolatie en kierdichting kan er minder lucht vanzelf de woning in- en uitstromen. Tegelijkertijd blijft er binnenshuis voortdurend vocht ontstaan door bijvoorbeeld ademen, douchen, koken en het drogen van was. Als dat vocht onvoldoende wordt afgevoerd, kan de luchtvochtigheid oplopen.
“Bij een nageïsoleerd huis is de ongewilde kierventilatie verdwenen die vroeger een deel van de luchtverversing verzorgde. Als je de ventilatie daar niet op aanpast, kan vocht zich makkelijker ophopen,” zegt Buis.
Goed isolerend glas blijft langer warm, waardoor vocht zich juist op andere koude plekken in de woning kan afzetten. Denk aan buitenhoeken, aansluitingen rond ramen of plekken achter grote meubels tegen een buitenmuur.
Ventileren is juist in de winter belangrijk
Minder ventileren om warmte binnen te houden lijkt logisch, maar kan ervoor zorgen dat vocht langer in huis blijft. Koude buitenlucht voelt daarbij niet per definitie vochtig aan en bevat bij lage temperaturen relatief weinig waterdamp.
Volgens Schmidt is het echter niet nodig om ramen voortdurend open te laten staan. “Vanuit een bouwfysisch oogpunt is de oplossing daarom niet om minder te ventileren, maar om efficiënt te ventileren. Korte periodes van intensief luchten zijn over het algemeen veel effectiever en energiezuiniger dan ramen langdurig op een kier open laten staan.”