Essaybundel Montesquieu Instituut: Groot onderhoud of kruimelwerk
Ongevraagd commentaar op de aanbevelingen van de Staatscommissie Parlementair Stelsel 2018
Hebben de Nederlandse democratie en rechtsstaat groot, achterstallig onderhoud nodig, of blijft het beperkt tot kruimelwerk? Zorgt het advies van Staatscommissie Remkes voor te hoge constitutionele verwachtingen?
Dit is de vraag die centraal staat in de nieuwste bundel van het Montesquieu Instituut. Eind 2018 concludeerde de Staatscommissie Parlementair Stelsel - een commissie van bestuurders, wetenschappers en politici onder leiding van toenmalig-commissaris van de koning in NoordHolland: Johan Remkes -in een rapport, genaamd 'Lage drempels, hoge dijken', dat de democratie en rechtsstaat in Nederland onder druk staan en versterking nodig hebben. Aan de hand van 83 aanbevelingen stelt de Staatscommissie voor hoe dit moet gebeuren.
De regering en minister Ollongren gaven al een reactie op het rapport en vanuit het Montesquieu Instituut volgt nu ook een reactie. Deze bundel bevat een reeks beschouwingen van deskundigen over het rapport. Dit ongevraagd commentaar kijkt ten eerste naar de geschiedenis en het nut van Staatscommissies (Karin van Leeuwen en Toon Kerkhoff). Daarna gaat deze bundel in op verschillende onderwerpen uit het advies van de Staatscommissie: de kabinetsformatie (Alexander van Kessel), de positie van de Eerste Kamer (Bert van den Braak), regionale vertegenwoordiging en parlementaire representativiteit (Caspar van den Berg, Bram van Vulpen en Gerrit Voerman), een bindend correctief referendum (Paul Dekker), het democratisch tekort van de EU (Sofie Wolf), de impact van digitalisering (Sarah Giest), het invoeren van een rechterlijk toetsingsrecht (Aalt Willem Heringa) en de inrichting van de democratie (Joop van den Berg).
Eindredacteuren Jan Schinkelshoek en Aalt Willem Heringa concluderen dat de aanbevelingen van de Staatscommissie te hoog gegrepen zijn en niet erg haalbare voorstellen bevat. Afgezien van het belang van het rapport - namelijk dat het de waarden van het parlementaire stelsel heeft kunnen bevatten en herbevestigen - moet er dan ook niet te veel verwacht worden van de implementatie en het effect van deze aanbevelingen.
Groot onderhoud of kruimelwerk: ongevraagd commentaar op de aanbevelingen van de Staatscommissie Parlementair Stelsel 2018 (eindredactie: Aalt Willem Heringa, Jan Schinkelshoek), Boom juridisch 2019, Den Haag, Montesquieu Reeks, nr 13.
Bestellen bundel Verkoopprijs: €19,90 ISBN: 978-94-6290-685-3
Het Montesquieu Instituut is een multidisciplinair instituut op het snijvlak van democratie, politiek en parlementaire besluitvorming in Nederland en Europa. Partners van het Montesquieu Instituut zijn de Universiteit Leiden, de Universiteit van Maastricht, de Radboud Universiteit Nijmegen, de Rijksuniversiteit Groningen en het Parlementair Documentatiecentrum (PDC). Zie https://www.montesquieu-instituut.nl/