[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-a8f9aeab-2574-4218-8474-62d79149d897--":3,"related-articles-undefined-undefined-4f45b762-d390-4895-a1e2-67039bb07273-true":24},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"imageUrls":13,"city":15,"website":16,"orgId":17,"branches":18,"description":22,"quoteReason":23},"a8f9aeab-2574-4218-8474-62d79149d897","PRESSRELEASE","Milieustrafrecht: zorgplicht en aansprakelijkheid","2024-11-14T12:36:07.033+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F4f45b762-d390-4895-a1e2-67039bb07273\u002Fb90001e4-00a3-4bc9-bdef-da441b034a04.jpg","Binnenland","Open Universiteit",false,"\u003Cp>\u003Cp>Het is in het milieustrafrecht vaak een complexe aangelegenheid om erachter te komen welke gedraging verboden is of juist verplicht. Dat komt ten dele door opgenomen zorgplichtbepalingen, die geen exacte voorschriften hebben. Tegelijkertijd wordt eenieder geacht de wet te kennen. Dat levert spanning op omdat overtreding van zo’n zorgplicht volgens de wet kan leiden tot hoge straffen. Denis Abels, hoogleraar Materieel strafrecht bij de faculteit Rechtswetenschappen, gaat in zijn oratie dieper in op de vraag hoe die aansprakelijkheid nu eigenlijk wordt bepaald bij nieuwe regels in het milieustrafrecht.\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cp>Op vrijdag 22 november 2024 spreekt hij zijn oratie met de titel: 'Zorgplichtbepalingen in het milieustrafrecht. Verantwoordelijkheden en de grenzen van aansprakelijkheid' uit aan de Open Universiteit.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Zorgplichtbepaling\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Een zorgplichtbepaling verplicht burgers en bedrijven om rekening te houden met de gevolgen van hun activiteiten voor een bepaald belang, zoals het milieu, zonder exacte voorschriften te formuleren voor het gewenste gedrag. Zorgplichtbepalingen komen vooral voor in het bijzondere strafrecht; dat is het strafrecht buiten het Wetboek van Strafrecht. Een voorbeeld is het economische strafrecht, waarvan het milieustrafrecht in belangrijke mate een onderdeel vormt.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Milieubelastende activiteit\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Een voorbeeld van een zorgplichtbepaling is art. 2.11. Besluit activiteiten leefomgeving. Dit artikel verplicht, kortweg, eenieder die initiatiefnemer is van een milieubelastende activiteit die onder het Besluit valt, om maatregelen te nemen om nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken, of activiteiten achterwege te laten.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Eigen verantwoordelijkheid\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Open bepalingen - zoals het gegeven voorbeeld - hebben voor- en nadelen. Het voordeel is dat die bepaling een hele hoop meer concrete regels kan vervangen. Zo’n artikel spreekt burgers en bedrijven aan op hun eigen verantwoordelijkheid voor het milieu. Sommige van dergelijke bepalingen dienen als vangnet voor gevallen die de wetgever niet kon voorzien, zoals nieuwe milieubelastende activiteiten.\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Forse straffen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Maar de open formulering van zo’n bepaling maakt dat het voor burgers of bedrijven niet altijd duidelijk is wanneer zij de bepaling overtreden. Abels: 'Mag je iemand wel bestraffen als die persoon niet kon weten dat diens gedrag is verboden, zeker als de wetgever zelf die gevallen niet kon voorzien? Vallen simpele huis-tuin-en-keukengedragingen ook onder dergelijke bepalingen? Deze vragen zijn belangrijk omdat op overtreding van dergelijke bepalingen forse straffen zijn gesteld.'\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Aansprakelijkheid\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Volgens Abels bestaan voldoende mogelijkheden binnen het strafrecht om bij zo’n open strafrechtelijk handhaafbare bepalingen de aansprakelijkheid af te bakenen, bijvoorbeeld door een redelijke wetstoepassing. Wel vindt hij dat vanwege de rechtsbescherming de redelijkheidstoetsing - en motivering in strafvonnissen meer reliëf mogen krijgen, zeker als open en tot eenieder gerichte bepalingen worden toegepast op gewone burgers of kleine ondernemers. 'Het is heel belangrijk dat we regelen dat het milieu beschermd is, ook in het strafrecht. Tegelijkertijd moet natuurlijk ook de rechtsbescherming worden geborgd.'\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cstrong>Over Denis Abels\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Prof. mr. dr. Denis Abels (1975) is sinds 1 december 2022 hoogleraar Materieel strafrecht aan de Open Universiteit. Hij is als raadsheerplaatsvervanger verbonden aan het gerechtshof Amsterdam. Vóór zijn komst naar de Open Universiteit was hij fulltime werkzaam als raadsheer strafrecht binnen dat gerechtshof. Verder was hij tot 2020 verbonden aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam waar hij in 2012 cum laude promoveerde op het gebied van het internationaal detentierecht. In 2018 werd hij aan die faculteit benoemd tot hoogleraar sanctierecht. Abels was betrokken bij verschillende nationale en internationale onderzoeksprojecten en publiceert veelvuldig in juridische boeken en tijdschriften.\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fp>\u003Cp>\u003Cimg style=\"max-width:550px;\" src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F4f45b762-d390-4895-a1e2-67039bb07273\u002Fa8f9aeab-2574-4218-8474-62d79149d897\u002FRWOratieDenisAbelsMilieucriminaliteittilenarrow.jpg\"\u002F>\u003C\u002Fp>",[14],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FGORBmWwnF2zGQzSDaQhVrwHkKmH_wFGipfyNckyPBPrjiuQOTITNvCxVXMWmY85Jk4_IjjT6TGzrG9GpfSva0IeIbscsqO0","Heerlen","https:\u002F\u002Fwww.ou.nl","4f45b762-d390-4895-a1e2-67039bb07273",[19],{"id":20,"title":21},"19100","Onderwijs","Het is in het milieustrafrecht vaak een complexe aangelegenheid om erachter te komen welke gedraging verboden is of juist verplicht. Dat komt ten dele door opge","",[25,34,43,52,61,68,77,86,95,104],{"id":26,"title":27,"pubDate":28,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":29,"orgId":17,"branches":31,"description":33},"d2d8661c-e1c5-4265-8c91-90f8dcdd3636","Prof. dr. Thomas Vaessens benoemd tot rector magnificus van de Open Universiteit","2026-10-02T10:06:33.407+02:00",[30,30],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FA81PwWsj-GPi7QsrZ3w5KBl-yinzYqUVhjIbizzygmyl_stbh39F39JRIT4bcUc0c5pI7ZmyaIfoNQZnDDFFIP8NbPb9ehXOow",[32],{"id":20,"title":21},"Prof. dr. Thomas Vaessens wordt de nieuwe rector magnificus van de Open Universiteit. Hij volgt prof. dr. Theo Bastiaens op, die op vrijdag 11 december 2026 afs",{"id":35,"title":36,"pubDate":37,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":38,"orgId":17,"branches":40,"description":42},"ba7076ce-9d97-4429-b27c-85c2462688d9","Sophie Naber legt juridische en ethische kwetsbaarheden undercoveroperaties bloot","2026-09-24T08:16:46.925+02:00",[39,39],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F7d1Lv7nBultrUjlW8koGK6ZIRwUb7ZvnbQylTkYg6NB_-iikuR_bCyLc9_BJ5IQjVvNGcb1xhwK_hFZ3PpAWUFToalmL7Red3w",[41],{"id":20,"title":21},"Undercoveroperaties zijn niet alleen gevaarlijk voor politieagenten die infiltreren in het leven van verdachten. Heimelijke opsporingsmethoden kunnen ook schure",{"id":44,"title":45,"pubDate":46,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":47,"orgId":17,"branches":49,"description":51},"50c2bd12-02fe-4574-86a8-33cedb816fa0","Promotie: waarom lukt die vaste relatie maar niet, zelfs als je heel graag wilt?","2026-09-07T11:58:21.029+02:00",[48,48],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FyETHujr3qrV8z2P6IRcarJb2KWnxBGk2VPh63PJ_uNiFQHGEFxohJLM4Ng9gymdIDZGywuTukHvXfoZJWXPjhaPiAHTkaQ3gFv8",[50],{"id":20,"title":21},"Op zoek naar een relatie, een paar leuke dates met iemand die op papier goed past, en toch wordt het geen vaste relatie. Hoe kan dat? Psycholoog en relatie-expe",{"id":53,"title":54,"pubDate":55,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":56,"orgId":17,"branches":58,"description":60},"450726f2-ea1e-4989-80b6-5fc8e106cccc","'Zuyderland en Open Universiteit vormen uniek living lab voor digitale zorg thuis'","2026-09-01T10:48:20.746+02:00",[57,57],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Frpm2Tefun6mMGjmUBxiMquhwpsjNdUcpKGdn-E6J2xasqagm8LpqB_CoPkmwHGXkQ4pZspzkd6mlnudsVKK8F-hvd4EZogXL0Q",[59],{"id":20,"title":21},"Digitale zorg is onmisbaar als oplossing voor de immense druk op de zorg. In Zuid-Limburg behandelt Zuyderland inmiddels 17.000 patiënten thuis met hulp van sli",{"id":62,"title":63,"pubDate":64,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":17,"branches":65,"description":67},"45a8a5b2-22a0-42cf-b7d3-ed773878c5dc","Van uitkering naar een beroep waar mensen hard nodig zijn","2026-08-28T10:43:23.281+02:00",[66],{"id":20,"title":21},"Open Universiteit, UWV en The Functional Company laten zien hoe onderwijs en arbeidsmarkt samen talent kunnen ontwikkelen. 'Leven Lang Ontwikkelen' is daarmee g",{"id":69,"title":70,"pubDate":71,"logoUrl":23,"thirdParty":11,"imageUrls":72,"orgId":17,"branches":74,"description":76},"f1f9cfb4-1dcc-4ad3-82bd-c833873deba1","Marjolein de Boer benoemd tot hoogleraar Cultuur, Gezondheid en Gender","2026-08-25T15:41:48.206+02:00",[73,73],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F1HEfgcrUQPCcNeZSV1Wtoi4TydQLO3_S5bet3ADs4SE7y79NDJXCHZWbFcxR25_R2b0NAm3pCzkfe4vIkkDWJ41_6RuHXTs2",[75],{"id":20,"title":21},"Prof. dr. Marjolein de Boer is door het College van bestuur benoemd tot hoogleraar Cultuur, Gezondheid en Gender aan de Open Universiteit. De Boer start per 1 s",{"id":78,"title":79,"pubDate":80,"logoUrl":23,"thirdParty":11,"imageUrls":81,"orgId":17,"branches":83,"description":85},"6c9ab4b9-fbae-4c6b-9c88-fd64e32bac60","Nieuwe hoogleraar Madelon van Hooff: wat gebeurt er als mensen zich vervelen in hun werk?","2026-08-24T16:30:21.234+02:00",[82,82],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FeVn43GXzqCBShW-meguwOm5YQXBJ_UhTgw1fLKj3Q7TqCTGTRIfNRS8Cc9Rjj8DfcBLcktuk_0fRM4tpfLr0rti4QgW4NMqwFA",[84],{"id":20,"title":21},"Het College van bestuur van de Open Universiteit heeft Madelon van Hooff benoemd tot hoogleraar Occupational Health, Well-being and Motivation. Deze leerstoel r",{"id":87,"title":88,"pubDate":89,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":90,"orgId":17,"branches":92,"description":94},"042d6ab7-25df-4de7-a33a-9e3bb4d99bf8","Rapport: Rendement hoger onderwijs in Nederland onder de maat","2026-07-07T16:11:18.773+02:00",[91],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F4f45b762-d390-4895-a1e2-67039bb07273\u002F042d6ab7-25df-4de7-a33a-9e3bb4d99bf8\u002FGGWAgoraNominaalrendementhogeronderwijsNLonderdemaat.pdf",[93],{"id":20,"title":21},"Uit een onderzoek van de OECD uit 2025 blijkt dat Nederlandse studenten in het hoger onderwijs bijzonder slecht scoren. Slechts 30% rondt de studie af binnen de",{"id":96,"title":97,"pubDate":98,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":99,"orgId":17,"branches":101,"description":103},"cd95383f-d1ec-4378-93a0-2f0183c96d32","Gezond ouder worden: kan de buurt het verschil maken?","2026-06-11T09:39:41.272+02:00",[100,100],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FOhkBp-WsfLezrNOPY_vuyXTDSEZTMwou5zKVr7cvs-JCnFyLtash4HO47sOW_UIZMEH5tS1q17USDGlYYP9CSVrjNwdsdqNe",[102],{"id":20,"title":21},"Hoe kunnen senioren gezond, zelfstandig en verbonden blijven in een samenleving die snel vergrijst? Uit het promotieonderzoek van Lieke Duijsens blijkt dat een ",{"id":105,"title":106,"pubDate":107,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":108,"orgId":17,"branches":110,"description":112},"879e7c1f-8ae5-49a1-8fd8-84bcd37df150","Oratie Mariette Lokin: Zorg dat ICT-systemen wetten transparant en rechtmatig uitvoeren","2026-06-01T11:10:42.106+02:00",[109,109],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FCr_V1r57MNrj04D4rnpfJBsKSWZjn3DTG0sYLA3skWfkr08BJoTcm7hj4uxg51zTpvsNbbeVN_QO-PcIKCSfzfxI73fGrkl0cvY",[111],{"id":20,"title":21},"Overheidsorganisaties voeren de meeste wetten uit via ICT-systemen. Maar hoe komen beslissingen tot stand? Bijzonder hoogleraar Mariette Lokin waarschuwt dat we"]