[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-abb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff--":3,"related-articles-undefined-undefined-35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1-true":29},{"id":4,"type":5,"title":6,"subtitle":7,"pubDate":8,"logoUrl":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"imageUrls":14,"city":21,"website":22,"orgId":23,"branches":24,"description":28,"quoteReason":7},"abb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff","PRESSRELEASE","Groninger Kerken neemt kerk, toren en kerkhof in Farmsum over","","2026-11-16T16:20:37.313+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002F3a0dd257-041f-4001-b78d-5fd5fd97ccea.jpg","Groninger Kerken",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>De Kerkenraad van de Protestantse Gemeente Delfzijl heeft besloten de kerk, de toren en het voormalige kerkhof van Farmsum op donderdag 19 november in eigendom over te dragen aan Groninger Kerken. Deze bijzondere gebeurtenis markeert het einde van jarenlang kerkelijk beheer door de Protestantse Gemeente Delfzijl en het begin van een nieuw hoofdstuk onder de zorg van Groninger Kerken.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Van scheve toren tot gouden zeemeerman\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De oude toren van Farmsum stond ooit zo scheef dat hij een Gronings gezegde opleverde: ‘Zo schaif as toorn van Faarmsom’. In 1857 werd de oude toren vervangen door een nieuwe, naast de toenmalige middeleeuwse kerk. Het huidige kerkgebouw volgde in 1870. Zowel de kerk als de toren zijn aangewezen als rijksmonument. Wie tegenwoordig omhoogkijkt, ziet op de torenspits een opvallende verschijning: een vergulde zeemeerman met een kroon en een zwaard. Ook de toren zelf heeft een bewogen geschiedenis. Nadat de bliksem in 1928 brand veroorzaakte, moest het bovenste deel opnieuw worden opgebouwd.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Fabb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff\u002F202609FarmsumwindwijzerEdwinRittersma.jpg\" width=\"204\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Fabb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff\u002F202609FarmsumtorenwindwijzerEdwinRittersma3.jpg\" width=\"204\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dat de geschiedenis van Farmsum veel verder teruggaat dan het huidige kerkgebouw, bleek tijdens restauratiewerkzaamheden in 2012 en 2013. Toen de vloer werd verwijderd, kwam op zo'n zeventig centimeter diepte de vloer van de middeleeuwse voorganger tevoorschijn. Daarbij werden 32 grafzerken ontdekt, waaronder die van Unico II Ripperda uit 1474. De zerken zijn gerestaureerd en hebben een zichtbare plek gekregen in het koor en langs de kerkwanden. Ook het negentiende-eeuwse Lohman-orgel heeft een bijzondere geschiedenis: het stond al in de vorige kerk. Rondom het gebouw herinneren oude grafstenen, bomen en slingerende paden aan de vele generaties die hier hun sporen hebben achtergelaten.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Fabb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff\u002Fimage.jpg\" width=\"220\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Fabb91eeb-2fa1-4f13-a792-c2feab1354ff\u002F202609FarmsumorgelEdwinRittersma24.jpg\" width=\"223\" \u002F>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Foto's: © GK\u002FEdwin Rittersma\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>In veilige handen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De overdracht is meer dan een verandering van eigenaar. Voor de Protestantse Gemeente Delfzijl betekent het afscheid nemen van een plek die lange tijd verbonden was met het kerkelijk leven. Tegelijkertijd biedt de overdracht de mogelijkheid om de kerk, de toren en het voormalige kerkhof ook voor toekomstige generaties te behouden.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bij Groninger Kerken krijgt het een plek binnen een organisatie die zich al meer dan vijfenvijftig jaar inzet voor het behoud en gebruik van religieus erfgoed in Groningen. Daarbij gaat het niet alleen om het onderhouden van de rijksmonumentale gebouwen, maar ook om het vinden van nieuwe manieren om deze bijzondere plekken te gebruiken.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Dankzij vrijwilligers\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Een kerk blijft pas echt onderdeel van een dorp als mensen er betrokken bij zijn. Daarom spelen vrijwilligers een belangrijke rol bij Groninger Kerken. Zij ontvangen bezoekers, organiseren activiteiten en zorgen ervoor dat de kerken plekken blijven waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Ook voor de kerk in Farmsum wil Groninger Kerken een plaatselijke commissie samenstellen. Deze groep vrijwilligers gaat zich inzetten voor de openstelling en activiteiten in en rond de kerk. Zo kan het monument ook in de toekomst een vertrouwde en betekenisvolle plek in Farmsum blijven. Groninger Kerken kan daarbij rekenen op de inzet van ruim 650 vrijwilligers en de steun van 6.000 donateurs.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Afscheidsdienst en officiële overdracht\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Op zondag 15 november nam de Protestantse Gemeente Delfzijl tijdens een speciale kerkdienst afscheid van de Farmsumer Kerk. Op donderdag 19 november 2026, vindt de formele eigendomsoverdracht van de kerk, de toren en het voormalige kerkhof aan Groninger Kerken plaats.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Groninger Kerken\u003C\u002Fstrong> zet zich in voor het duurzaam behoud en gebruik van religieus erfgoed in stad en provincie Groningen. Het bijzondere rijksmonumentale bezit van de stichting omvat meer dan 100 kerken, maar ook synagogen, kerkhoven, pastorieën en torens. Door instandhouding, openstelling, doorbestemming en educatie wordt er gewerkt aan een toekomst waarin geschiedenis en vernieuwing elkaar versterken. Samen met ruim 650 vrijwilligers en dankzij de steun van 6.000 donateurs. \u003Cstrong>www.groningerkerken.nl\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>","\u003Cp>Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Carla Wilts, Coördinator Communicatie &amp; PR van Groninger Kerken via 06 108 838 29 of \u003Ca href=\"mailto:wilts@groningerkerken.nl\" target=\"_blank\">wilts@groningerkerken.nl\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Op donderdag 19 november 2026 vinden twee overdrachten plaats: de overdracht van de kerk van Farmsum en die van de Petruskerk van Leens. Over beide overdrachten ontvangt u vandaag een afzonderlijk persbericht.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>SINDS 2022 | METAMORFOSE VAN VERWONDERING\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>We omarmen onze nieuwe naam: \u003Cstrong>Groninger Kerken.\u003C\u002Fstrong> U mag voortaan “Stichting Oude” en SOGK weglaten in uw berichtgeving.\u003C\u002Fp>",[15,16,17,18,19,20],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FKsKca8eCEEU9wLBLp_aQ23TXI5792Njhzvl27QGuTHvYXZP6lX23hP8tblvj3ZVeEEuLtc_SI_pTple2sAco3UrNx2Z7U-ya","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FfOCW3pUrWQVjeKF8z8uwKqFxuRAWarEZAR93Bdn-c4whvUcxKfLxtY4QEpTfrylrFO23GfVIfdnwQ88dUPgbWDLkZ5U8sHX7fWs","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FqCjX4532HU5_d13qSZC8nEh-HYJIsSLILhos1TfChhSpDZTLXHZoDUI7Wb2UyGZp2EzJt4GbAh68qfK6p1Zw1bnSOWzqDVmT0w","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fby1njAAiYUzv7-KcFL0hg-CsAlP4J-t30lgMX8s0admhDTvlfstTR2GhnQ3um3s9zIBYC18bso7NillbmL5toW973-DLGwATwA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FOHDudQReGSNBVB6ECnwRWTqYZj4veyMMSU7KZjLLA0TJ_5xduR1D1gm2O9zKSMfvu6fL6A96RKUR7gSgbHXHiIW6IqvipxsLKw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FmscXJIV0igqSKNP9QJhYOfcJiEEfNaL-s-p4URFEUg0WWzifBer06nKmcnmwz9Mndji76WDL6YaT9UZ2m_-h4RhNXpcUaw6Q","Farmsum","https:\u002F\u002Fwww.groningerkerken.nl","35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1",[25],{"id":26,"title":27},"94942","Ngo - goede doelen","De Kerkenraad van de Protestantse Gemeente Delfzijl heeft besloten de kerk, de toren en het voormalige kerkhof van Farmsum op donderdag 19 november in eigendom ",[30,34,47,60,68,78,86,98,107,118],{"id":4,"title":6,"subtitle":7,"pubDate":8,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":31,"orgId":23,"branches":32,"description":28},[15,16,17,18,19,20],[33],{"id":26,"title":27},{"id":35,"title":36,"subtitle":7,"pubDate":37,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":38,"orgId":23,"branches":44,"description":46},"ed748279-1eff-4eea-8946-7088c2a40e3a","Petruskerk van Leens overgedragen aan Groninger Kerken","2026-11-16T16:19:57.326+01:00",[15,16,39,40,41,42,43],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FQ07fpJIESkCNhE9K4KHChURD6z5SJkpBuVzkX-uro2vV6FTdz53j7szjAucA7Vg78GL_XI1uXB4T-OA_9uJQYBlutJb75Grp","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FLaBUNjOK8zi6ZzlxLPJUcHfT7Y3g-4fkWQlYVYf2jAnerhQDDdPnGo1an6VYtsG6GmHI-EF8vak6jhEc5XKGX7U046x3NfDEMQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FZ-cF9NCgQhLo_FXBbVx8YoLaEcRk2WGA1aREG8K8h-i7bPUN5dHM71ZC1V6oAQO-bH2p11YpkO7lbVSZ5mER4INixCRB18zV6g","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FpMKT_UNtDtLTK5ldgUUWYqDr8Vb4_6VMdhS4ExLncCMpY9qWf6Vk-QW0J1O7v0QjBkcGPVUYdX-_tHMsLQgxAGfr0QF8Oz22","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FZ4tvGn3bvgczwvSSo4hfRAaoIUrRA_LHx71bkCtA66jdCvHH7o7HW6mb5Pmc3FIZjHB_sABVX_zS_X3wEY8w5dVkbqUmDktCSg",[45],{"id":26,"title":27},"Op donderdag 19 november wordt de monumentale Petruskerk in Leens officieel overgedragen aan Groninger Kerken. De Protestantse Gemeente Leens-Mensingeweer vertr",{"id":48,"title":49,"pubDate":50,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":51,"orgId":23,"branches":57,"description":59},"6f4317ee-8f28-41ff-9be6-356c09245b58"," Rode beuk bij Hippolytuskerk in Middelstum verkozen tot Boom van het Jaar 2026","2026-10-14T00:00:00.041+02:00",[52,53,54,55,56],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FOOZhHfefHQucR0RNIh9-ACryaagmYKFYlkxAKJx5zASlGnoTdCll_8YedQJYPMo7urDYPM_i8vkfamZNehZnIceFo2jG0o91CVc","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F_Nw4CZa2QIIxm04Mzi_-yEq7IP9627zgDnbg3Dkm-RzaOzfF6Vhyi9UhjQGlTOwg9Tvrb3rtMik8p2NKjGOqF3Z3a_U6kXg1mA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FNmHWrM2lymNalzn4ngiqApx1Q6eFsrDoZBlPh33uHcuUZmOkCXT1uIVXV1-DPhwpU2sZEaMhmv-B5O-SS7iC_CnuVlIhVKkY7w","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FWpvw1yiIHbchR0gRtgstib9qAmsiWXVLEvAsv6xBOUluK1LqEM-udSVjC_6QNzMOo10rbmfiSEO2TNx53PXYWhIGe742tt6MFR8","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F2vZcQPEwJw2Odf6PvumfipikruhaC8JsnSMAO4cxzBVeL7OjqcGeK6ApHKMHaQa8kP6CDPOSCkKKaji4VSlpmQLH5vtKBUAiXw",[58],{"id":26,"title":27},"De rode beuk bij de Sint-Hippolytuskerk in Middelstum is verkozen tot Boom van het Jaar 2026. Met maar liefst 6.721 stemmen liet de Groningse boom de concurrent",{"id":61,"title":62,"pubDate":63,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":64,"orgId":23,"branches":65,"description":67},"dd3e9153-6a10-4581-a991-1e8b348297a8"," Overdracht Dorpskerk Hoogkerk aan Groninger Kerken","2026-09-24T08:36:00.039+02:00",[15,16,15,16],[66],{"id":26,"title":27},"De Dorpskerk in Hoogkerk komt in eigendom van Groninger Kerken. De Protestantse Gemeente Hoogkerk draagt het monumentale kerkgebouw op donderdag 1 oktober offic",{"id":69,"title":70,"pubDate":71,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":72,"orgId":23,"branches":75,"description":77},"7fc2f8a6-ce37-4392-b6a2-632668f5aece","Groninger Kerken neemt gerestaureerd orgel kerk Hornhuizen opnieuw in gebruik","2026-09-04T13:20:49.751+02:00",[73,73,74],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FSadcDiG1xusVKR7DJphMYprcm_vTJKUGu-pjJc0gnx6benDhFUnowxNQvW-qDhGB4IiIKuoYGZe97p9Asq7D3lAbauSUl4vC","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002F7fc2f8a6-ce37-4392-b6a2-632668f5aece\u002FProgrammaingebruiknameorgelHornhuizen2.pdf",[76],{"id":26,"title":27},"Het historische orgel in de kerk van Hornhuizen is gerestaureerd en klinkt weer als vanouds. Groninger Kerken neemt het gerestaureerde instrument op donderdag 1",{"id":79,"title":80,"pubDate":81,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":82,"orgId":23,"branches":83,"description":85},"aab8809a-c4ca-422d-94ff-bf93f2a9f4c2","Groningse nominatie voor rode beuk bij Hippolytuskerk Middelstum","2026-09-01T08:01:00.030+02:00",[52,53,52,53],[84],{"id":26,"title":27},"De monumentale rode beuk op het kerkhof bij de Hippolytuskerk in Middelstum is genomineerd voor de verkiezing Boom van het Jaar 2026. De boom vertegenwoordigt d",{"id":87,"title":88,"pubDate":89,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":90,"orgId":23,"branches":95,"description":97},"15f0329d-51c2-4c18-9e80-b2d13f26df71","Bernard Stikfort nieuwe bouwkundige Behoud en Ontwikkeling bij Groninger Kerken","2026-07-17T11:06:36.279+02:00",[91,92,93,94],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F-7WpYhBC9aJutfRLTg318FsN1j8XnkDynaYJtA8VstD0fkt_KN-hd4sFfPLUz96fBi6syvG_MqDz83P04BIKd5QKadJ2fPbgww","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FFG9qTgPS7QaxRpKDjZm69I7bJyQ17kPSASQFodC7L0RdnMKpMLaOTkkVPY-sk2OBUkeIuDW52vECVAkkbevpIDt092v9bpcBtw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FcGLg6svpkioiT4u3rwz3VdgTqrmKyyHlM0Te8CBz157MXNM8TUy_1lEYC-GtULF1s8SEAC-JaVlE5ONRps4lTHz_f9pE9yL9","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FG7iHFc8ejbxXPI9pv5mxVcCcaAxmfu3XUY0QRAIaUZ356yj73hjcTS-rZ0McnpsgeLZfM0SGUKk9uK73Ohr63jO8-91pVucK",[96],{"id":26,"title":27},"Het team van Groninger Kerken is versterkt met een nieuwe collega. Per 1 juli is Bernard Stikfort gestart als bouwkundige Behoud en Ontwikkeling. Hij volgt Jur ",{"id":99,"title":100,"pubDate":101,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":102,"orgId":23,"branches":104,"description":106},"a4f6dfed-e986-4e9f-9174-282d661c14cb","Symposium markeert pensionering bouwkundige Jur Bekooy bij Groninger Kerken","2026-05-26T14:00:46.956+02:00",[91,92,93,91,92,93,103],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Fa4f6dfed-e986-4e9f-9174-282d661c14cb\u002FProgrammaSymposiumEenlevenlangkwaliteit.pdf",[105],{"id":26,"title":27},"Na een loopbaan van ruim veertig jaar bij Groninger Kerken gaat Jur Bekooy met pensioen. Als bouwkundige Behoud en Ontwikkeling drukte hij decennialang zijn ste",{"id":108,"title":109,"pubDate":110,"logoUrl":111,"thirdParty":11,"imageUrls":112,"orgId":23,"branches":115,"description":117},"36228d47-6bdd-4d8c-a24a-5708af3294f5","Groninger Kerken geeft kerkeiland Spijk historische uitstraling terug","2026-05-15T14:05:09.982+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F35d8d76d-1124-4404-a452-e04833efacf1\u002Ff30514ba-b0ea-4f05-8c92-d412aafdfc8c.jpg",[113,114,113,114],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F7IiTU9EJTUppDEQ4oK312daq_Tp4whrgPrAmLrAcJPePwovB1cgynaGAGo3h3B_nz58nSMzU5Tyv5fl83vu9DuRiQjFZ5gB6dwE","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FHsM-5JVHSH-WLwHmgBL-Wkr6Nx-BKfdGrmk-GWpkJ_E5y39BaUAXVUDZstWj4SAq1vB5mqrU7WRdHhPPDys0Y5mzooSyOtmM8A",[116],{"id":26,"title":27},"Het kerkeiland rond de Andreaskerk in Spijk is in oude luister hersteld. Groninger Kerken en Dorpsbelangen Spijk vieren op donderdag 21 mei de afronding van dit",{"id":119,"title":120,"pubDate":121,"logoUrl":9,"thirdParty":11,"imageUrls":122,"orgId":23,"branches":127,"description":129},"2ec0d71b-7c99-4691-be13-61d974fd34a8","OBS De Beelen uit Tolbert wint finale ‘Weet wat je zegt’ in Kloosterkerk Thesinge","2026-04-16T20:30:00.492+02:00",[123,124,125,126,123,124,125,126],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FzLZjLKwwIE_Ko4lff79zaPArYCvBVjPuvUnVSWJXXBCoJVNWpKbAjTy8mfbrtaaAN9AoWCsfh_kL4ZVynm1BvJIpK-M2EmNd","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F2p95ZVb4TYfZoMsvf2pzV1Iv1FAvWcwT5kBy1puSAzOJzf0ClcASUIs_JmA2M8ilvGd47gIbXUg8PfxFVQokcK4dicjajI0BkA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FVZK75xcAOTg97PT6qvX4keTyBgq5tVxxkZJDTU4jPhJfEIJplsM8kNwGrCKSOgdwXiN49SvnHfyMo3_5Q6wXYEvD_d1KYrrDWQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F38aydqRlcuy_lqtcs6kL79FmkJEfHrPFmaFOFr32SLaC-BgCwGn9MEsw5N64wehinKlVrZALZNUcOV1WCu6srQ7QIZU6v1QY",[128],{"id":26,"title":27},"De Kloosterkerk in Thesinge vormde het decor voor een zinderende debatfinale van Weet wat je zegt, het burgerschapsproject dat Groninger Kerken in de provincie "]