[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-ac2d2517-35dd-4f20-ac16-b5aa11789295--":3,"related-articles-undefined-undefined-b95a8571-f370-4374-8215-dc56d78530f3-true":21},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"city":13,"website":14,"orgId":15,"branches":16,"description":20},"ac2d2517-35dd-4f20-ac16-b5aa11789295","PRESSRELEASE","UB Leiden verwerft zeldzaam amoureus ‘steekboekje’ voor jonge stelletjes uit de 17e eeuw","2023-03-07T07:00:00.054+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fb95a8571-f370-4374-8215-dc56d78530f3\u002F65fa05d0-248c-49c0-9596-3f19687f782c.jpg","Binnenland","Universitaire Bibliotheek Leiden",false,"\u003Cp>De Universiteitsbibliotheek van Universiteit Leiden heeft een zeer zeldzame editie uit 1690 verworven van \u003Cem>’t Vermaecklijck Steeck-boeckjen, Waer in de Secreten des Herten van Jonghmans en Dochters te lesen\u003C\u002Fem>’. Het steekboekje is een amoureus gezelschapsspel voor twee of meer jonge stellen, waarbij met een speld in de snede van het boekje werd geprikt, zodat het op een willekeurige pagina openviel. Op de bladzijde die door de speld werd aangewezen, troffen de jongelieden scabreuze, humoristische gedichtjes die – onder grote hilariteit – hardop werden voorgedragen. Het steekboekje is slechts één van de weinige exemplaren dat de tand des tijds heeft doorstaan, hoewel het tot de bestsellers van de zeventiende eeuw mag worden gerekend.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Amoureus gezelschapsspel\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het steekboekje  – geschreven door de Friese dichter Jan Jansz Starter (1593-1626) – was niet bedoeld om simpelweg te lezen maar was een geliefd tijdverdrijf bij feestdagen, bruiloften en andere vrolijke bijeenkomsten. Op de bladzijde die door de speld werd aangewezen, troffen de jongelieden een vers voor de man en een vers voor de vrouw, waarin hun ‘hart’, hun karakter werd omschreven en een bijpassende voorstelling in houtsnede. Deze scabreuze, humoristische gedichtjes werden hardop voorgedragen door de deelnemende stellen. De speld in de snede van het boek, betekende dus ook een steek in het hart van het jonge koppel, waarbij de ziel van de jonge geliefden werd blootgelegd.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Almanakje in miniatuurformaat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het verworven steekboekje maakt deel uit van een almanakje in miniatuurformaat. Deze zakagenda voor het jaar 1690 – gebonden in een zwart leren bandje van ezels- of paardenleer (segrijn) met zilveren sloten – bevat behalve de gebruikelijke jaarkalender ook vier ‘bijwerkjes’, waarvan het steekboekje het meest bijzondere is. Almanakken werden in enorme oplagen gedrukt en vonden hun weg naar tienduizenden gebruikers in de Lage Landen. Kopers konden hun almanakje naar believen laten uitbreiden met bijwerk, soms praktisch van aard, zoals een naamlijst van de schutterij, soms bedoeld ter lering, zoals een kroniekje, maar vaker nog ter vermaak. Het almanakje kon worden aangekocht met steun van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en de Vrienden van de Universiteitsbibliotheek Leiden.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Boekdrukker en uitgever Saeghman\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hoewel de titelpagina geen uitgever vermeldt (het boekje is gedrukt ‘Voor de nieuwsgierige’), leidt het geen twijfel dat het steekboekje is gedrukt door de Amsterdamse boekdrukker en uitgever Gillis Joosten Saeghman (1619-1704), die het als bijwerk toevoegde aan \u003Cem>Zaagmans Almanach na de nieuwe en oudestijl voor het jaar 1690\u003C\u002Fem>. Het was het populaire segment van de boekenmarkt, met almanakken, reisboekjes, volksromans, liedblaadjes en ander populair drukwerk, waarop de Amsterdammer zich volledig had toegelegd. Voor zijn uitgave van het \u003Cem>Vermaecklijck Steeck-boeckjen\u003C\u002Fem> maaktse Saeghman een selectie van de versjes uit het werk van Starter en voegde daar oude houtsneden aan toe. De eerste druk van Starters \u003Cem>Openhertighe herten\u003C\u002Fem> was nog versierd met fraaie gravures naar Jan van den Velde waarop het hart symbool staat voor de liefde. Maar van de verfijnde gravures uit 1620 restte in de tijd van Saeghman niet meer dan hergebruikte versleten houtblokjes, die helemaal niet voor dit steekboekje bedoeld waren. Het zal de pret bij de jongelingen niet gedrukt hebben.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quote:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>‘Het steekboekje geeft een even zeldzaam als vermakelijk inkijkje in de populaire cultuur van de zeventiende eeuw. Met dit boekje in de hand zie je voor je hoe jongens en meisjes zich destijds vermaakten op lange winterse avonden zonder Netflix. Het steekboekje is een sprekend voorbeeld van een historisch liefdesspel en vormt een prachtige aanvulling op de collectie populair drukwerk in de Leidse Universiteitsbibliotheek.’\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kasper van Ommen, conservator Westerse gedrukte werken\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"Editie uit 1690 van ’t Vermaecklijck Steeck-boeckjen, Waer in de Secreten des Herten van Jonghmans en Dochters te lesen’, gedrukt door de Amsterdamse boekdrukker en uitgever Gillis Joosten Saeghman, foto Universitaire Bibliotheken Leiden\" width=\"500\" height=\"343\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002Fb95a8571-f370-4374-8215-dc56d78530f3\u002Fc717cadb-c9cd-407b-ac7f-629870f84f32\u002FEditieuit1690vantVermaecklijckSteeckboeckjenWaerindeSecretendesHertenvanJonghmansenDochterstelesen.jpg\" \u002F>\u003C\u002Fp>","Leiden","https:\u002F\u002Fwww.bibliotheek.universiteitleiden.nl\u002F","b95a8571-f370-4374-8215-dc56d78530f3",[17],{"id":18,"title":19},"47100","Wetenschap","De Universiteitsbibliotheek van Universiteit Leiden heeft een zeer zeldzame editie uit 1690 verworven van ’t Vermaecklijck Steeck-boeckjen, Waer in de Secreten ",[22,36,50,62,73,80,83,92,102],{"id":23,"title":24,"pubDate":25,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":26,"orgId":15,"branches":31,"description":35},"f96e2f8d-d1b2-4197-824a-3ff9d1f34511","UB Leiden verwerft zéér vroege foto’s van Afrika-reiziger en fotopionier Alexine Tinne","2024-02-15T07:00:00.064+01:00",[27,28,29,30],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F0p-0h0MpbV4_npec8by2qTfuTjwEiWX7M1tlWfHEWqQjV2N1ib2m7ryz5c8ByOR9SXLjKYdqfka-IvzqC7vU5yzeUBR5-vFyAw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fqw-BRyiUDdTES9NlvO6vwKptLtnea4bbUFjwcpaKJBLYQGddfhTUwEpClIaHYaImxSKFfHI5o-SoRD8kGys3CmRBYNCp_WYseg","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F_A86BihL-yULiDzX8ot_3kssN-Uspe8Vhui_JwFbJqsm5no2gFoZ9ZZ9lBzh5-gujkwdXTKV8DUGXDGcxSpKL-dBJ7Y-Hh1UzA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FMxs5Wa-rz7Y8jirAFsSw4az3Q7ZO3mcS13UrmXFZQcyvknU8uke24YoqhFkYnTAxuC2ONjjgTcWcxhJsa_Ta3z7Y9lYA_HG66gY",[32],{"id":33,"title":34},"17100","Kunst en cultuur","Een Haagse fotografe in het hart van Afrika Ruim 160 jaar geleden was het de Haagse fotopionier en reiziger Alexine Tinne (1835-1869) die het huidige Zuid-Soeda",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":40,"orgId":15,"branches":47,"description":49},"484ff87c-051f-4ba3-bcbb-bd20582ac669","UB Leiden verwerft zeldzame kaart Suriname","2023-08-29T07:00:00.038+02:00",[41,42,43,44,45,46],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fatwm4XBrHA71GEB5Voea20P8HQXIaMLGvdV_CWdKzauuTOxqSRUAd8JyqZMqbjAtAXXE1GknLnqv4J4WJq2SLhykeyaK4kX0","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FMTcQVDEU8tcndafC73gwikUvdxlfFGixtlYtyaeDOtpvtICXQFcDlP71ZhO802zH7zlcrvqom5uRktnlkvRYjexq9ErLOPMk","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FU9Pk0pvMaDgz4aftLjxv7CwC5op1w4U2wy4B48eyrV_BAXRPb3U3_9hiSHbIt3Pcrmp4_ndlptfuIsUkLCv7j2w9sE09VA5PcXU","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fgarv75wtd12eGCL7e2Hd1w20QJpPAcgno6vWHeLlsy75ZjsMinc5dZv_nvX0PWCgrNmL77MxvWzv0c7qqpTqPvjDvlKD5lONq-A","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F6Me1VC3-mhtNx7HKUqrG5cNJGJg22Yp-HgvqqWxjtQ0Ms9zDcm5ZiprXkekbGA9ep2QmFFIX5REl2gzOgNSCQiqhbTc7KRGeQQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fs0-AL3nV-miwlT9OtPKJxfd9qIJZYs1otUruZkRfaE2pDMHn-SGh40n-2Zl9TDPW3eJdsqlQ9sKIXzWzh5IaV3KTItJF7S_O",[48],{"id":33,"title":34},"De Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) heeft een zeer bijzondere manuscriptkaart van Suriname verworven. De kaart uit 1830 is bijna 2,5 meter lang en is zee",{"id":51,"title":52,"pubDate":53,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":54,"orgId":15,"branches":59,"description":61},"35651cce-414b-4bd7-a47e-bd2b5d383292","Schenking archief en collectie sinoloog Robert van Gulik aan Universiteit Leiden","2023-06-09T07:00:00.026+02:00",[55,56,57,58],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FxpxM_O_r-iK820qRRm1eSboVB2pIXVA62BOFSgqBYnqAewk4G7XQKGLsyUzo7lwp5ys9rVYXdKx_wBtfiL8Jg6NiSbugoqSAEQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fi1b4Y5jW6EyLPdhOGBS1L1-F_Ftl7dAl9ogOIX-uiNzXOZe3mszqwm-ZXSmEnfCHOL232YtM8eOVtOivlUIArWdgOTPJPDVi","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FicPqbmYEQKIo95Ev-VbRF5494Md7oasr2IxZiMvrMtqoYFk1YWdvjKRw6a7VxaHDd5eAKy2MF4xgC2AiHn3xdyO6MXjos9Ip7w","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F3Geez5zTHsP11nr_zhaonyVEkYehlVzkPu8GPtPrTna0EyS3MThAGlQICB1ZfXvB9wiezkqElNkUp8OBnzLYTw0TPk3XEcU_3Q",[60],{"id":33,"title":34},"De familie van de beroemde diplomaat, sinoloog en schrijver Robert van Gulik heeft zijn persoonlijk archief en een deel van zijn collectie aan de Universitaire ",{"id":63,"title":64,"pubDate":65,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":66,"orgId":15,"branches":70,"description":72},"2f9eae7e-35fe-4f43-8eb2-ec14b6a7dd9c","UNESCO erkent manuscripten eerste reis rond de wereld en Hikayat Aceh als werelderfgoed","2023-05-19T07:00:00.088+02:00",[67,68,69],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FIp8eDUF8EdHaqgzBQ54trI1fkUdEXKKxIAufU8goefryc4ppPtj6oyZBFknxJhYDyzXl3MhCdSDXrcvK4Y6E3GT5EZOD-bFEfw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FACkfZhanlInLztsR9ekjotQV70ZFvCfKTNgkCcqZ4W0K_EbnPEu5UKylGf57Qo9r8Kmms5LF51_PO2rWcoco-Qk0atUYUsPUdQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fl7s0u1bKZTGswXECwZ4y8_O6p-kBEKaiBVCPersiAv4MtKf9ma7t5OAvVYwU-vSLB-qgRK5N40-6saoiDJZ7jkYfzrvXHt63sQ",[71],{"id":33,"title":34},"UNESCO heeft een internationale set van vijftien manuscripten over de eerste reis rond de wereld van Ferdinand Magellaan en de drie Hikayat Aceh manuscripten er",{"id":74,"title":75,"pubDate":76,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":77,"description":79},"a15f36d5-b3ec-401c-aec0-29b29111284d","Echtpaar schenkt twee zeldzame middeleeuwse gebedenboeken aan UB Leiden","2023-04-04T07:00:00.042+02:00",[78],{"id":33,"title":34},"De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft een uitzonderlijke schenking ontvangen van twee vijftiende-eeuwse gebedenboeken. Behalve een Nederlandstalig getijden",{"id":4,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":15,"branches":81,"description":20},[82],{"id":18,"title":19},{"id":84,"title":85,"pubDate":86,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":87,"orgId":15,"description":91},"16692b0f-3af5-405d-b5b9-71924cd5651b","Onbekende vertaling van René Descartes ontdekt in Leidse Bibliotheca Thysiana","2022-08-18T11:00:00.036+02:00",[88,89,90],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FVQpSeL8JfW6SQa20fam02ZXMcPBqS2rOZpq5qAA8UOfjG9wNDzKgYmgHqHY2jEPioDa7rxRas3sPG9AkXeY4_gpBOwscjugE","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F0cKbitbMBmM20_IxbK-Ex5-9RdzfetKsW_4VctokQDwjhHLfHTZyif180v6FCy2AAcF1hpQsNUABsSlrfVVNJw-Yk4EHFDjo","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FTWAwT-dFMlpCFaK-iouCRcj95YuhwaQqdJQzSCSQMqQo50Pow-jnv2GOd6Ni3BqynIbr7FnLy0SBrJKcmUi3-BbbFGGf-NyXcA","Zo af en toe duiken manuscripten op die eeuwenlang zijn verscholen gebleven in de verzamelingen van bibliotheken en archieven. In het archief van de 17de-eeuwse",{"id":93,"title":94,"pubDate":95,"logoUrl":96,"thirdParty":11,"imageUrls":97,"orgId":15,"branches":99,"description":101},"b7168b58-64e1-4cca-9e5d-a5df88534d4f","Online tentoonstelling Borderlands – Ukraine in historical maps","2022-05-23T16:17:28.829+02:00","",[98],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FbS7psx7SyfFlI4Rf1prXQnBPDFyQTSIxWLz2jFqFcj9qd50vM0kXZSYYeeHjAsYze9MgEeCU09B_GjvIAx9MROG5pvuXzdzR-g",[100],{"id":18,"title":19},"De online tentoonstelling Borderlands – Ukraine in historical maps werpt licht op de historische achtergronden van de huidige oorlog van Rusland tegen Oekraïne.",{"id":103,"title":104,"pubDate":105,"logoUrl":106,"thirdParty":11,"imageUrls":107,"orgId":15,"branches":111,"description":154},"64f93d57-af89-4df4-ab49-15a4a8f73f3a","Schenking topcollectie kaarten en atlassen aan Universitaire Bibliotheken Leiden","2021-12-10T09:00:00.024+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fb95a8571-f370-4374-8215-dc56d78530f3\u002F160022c9-0130-4a2f-bfb4-b6df5970871d.jpg",[108,109,110],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F7VutZazPdQwe98vawEZIzs6ktSPd7wWtbC_b_smXH4jwRcTkRSDK4cg8PeD6kj1ZiaubApGdp0b0j7z8YBVrc63mosWVyoUE","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FADOZg6JERd7g3iCPvAQyEQfoZWldvyaaCouW103hOYGWbJSO4UNQ2iDja0P-xgBbNiCzWmBlxCfUcMed_ysDYHE033LqcWs1","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FPNHXy5N-TgrAdmAIVrydk2N9HKgCFnOaPJFd_1ozmiXx5c88c2YHfpzWUv6KpV-CTEaGKk7iqkIuVtR32m_llDboFnObbtyu",[112,115,118,122,126,129,133,136,139,142,146,150],{"id":113,"title":114,"parentId":33},"17128","Cultuur",{"id":116,"title":117,"parentId":18},"17116","Geschiedenis",{"id":119,"title":120,"parentId":121},"17119","Defensie","46111",{"id":123,"title":124,"parentId":125},"94732","Universiteit","19100",{"id":127,"title":128,"parentId":125},"19105","Hoger onderwijs",{"id":130,"title":131,"parentId":132},"33111","Verzamelingen","33100",{"id":134,"title":135,"parentId":18},"47135","Topografie en cartografie",{"id":137,"title":138,"parentId":33},"33128","Musea",{"id":140,"title":141},"34119","Diversiteit, lifestyle en mode",{"id":143,"title":144,"parentId":145},"34145","Lifestyle en society - andere","34100",{"id":147,"title":148,"parentId":149},"22110","Entertainment","22100",{"id":151,"title":152,"parentId":153},"45102","Erfgoed en conservatie","45100","Kaart van Rijnland uit 1687 en Plattegrond van Leiden uit 1911 (foto Sander) De particuliere verzamelaars John Steegh en Harrie Teunissen uit Dordrecht hebben h"]