De thermostaat op 19 graden zetten is de algemene richtlijn in Nederland, maar bij elkaar opgeteld houdt zo’n 40% van de Nederlanders het huis op 20 graden of warmer. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingswebsite Overstappen.nl. Bij de huidige gasprijs van € 1,73 levert een graad lager een gemiddeld huishouden zo’n € 109,- per jaar op. Vorig winterseizoen, bij een gasprijs van € 1,26, was dat nog € 80,-.
19 graden is de meest gekozen temperatuur
Een kwart van de ondervraagden (25%) zet de thermostaat op 19 graden, de temperatuur die in Nederland ook als algemene richtlijn geldt. Zo’n 16% zet de thermostaat op 18 graden, 6% op 17 graden en nog eens 6% op 16 graden of lager. 3% laat de verwarming helemaal uit. Daarmee komt ruim de helft van de huishoudens (56%) uit op 19 graden of lager.
Aan de andere kant staat 23% van de mensen die ‘m op 20 graden hebben staan, 13% op 21 graden en 4% op 22 graden of hoger.
Een graad lager is 63 m³ gas per jaar
Eén graad lager stoken scheelt ruim 6% gasverbruik. Bij een gemiddeld verbruik komt dat neer op zo’n 63 m³ gas per jaar. Dat aantal kuub staat los van het tarief: het geldt voor elk huishouden dat de thermostaat een graad terugzet.
Wat die 63 kuub waard is, hangt af van het contract
In euro’s loopt de opbrengst wel uiteen. Tegen de huidige gasprijs van ongeveer € 1,73 per m³ is 63 m³ ongeveer € 109,- waard. In februari van dit jaar, bij een gasprijs van € 1,26 per m³, kwam dezelfde graad nog uit op € 80,-.
Dat verschil raakt niet iedereen tegelijk. Huishoudens met een variabel of dynamisch contract en huishoudens die nu een nieuw contract afsluiten, betalen het hogere tarief en besparen dus ook meer per graad. Wie nog in een vast contract zit tegen een lager tarief, bespaart voorlopig op basis van dat oude tarief. Pas als dat contract afloopt, verandert zowel de rekening als de opbrengst van een graad lager.
Rick Boenink, energie-expert bij Overstappen.nl, licht toe: “Een graad lager scheelt ruim 6% van het gasverbruik. Wat die kuub kost, verschilt per huishouden. Op het huidige tarief is dat € 109,-, bij een vast contract van vorig jaar € 80,-. Vier op de tien huishoudens zetten de thermostaat op 20 graden of hoger. Voor die groep is er nog ruimte om het comfort en de energierekening tegen elkaar af te wegen. Wie krap zit, kan één graad lager proberen. Dat scheelt op jaarbasis meer dan mensen misschien denken, maar je hoeft dan niet in de kou te zitten.”
55-plussers zetten de thermostaat het hoogst
Van de 55-plussers zet 46% de thermostaat op 20 graden of hoger, tegenover 35% van de groep van 35 tot 54 jaar. De jongste groep (18 tot 34 jaar) zit hier tussenin; in deze groep heeft 38% ‘m op 20 graden of hoger staan. Op 21 graden zit 17% van de 55-plussers, bijna het dubbele van de 9% bij 18- tot 34-jarigen.
Vrouwen draaien de verwarming vaker helemaal uit
Van de vrouwen laat 5% de verwarming uit, tegenover 1% van de mannen. Ook hebben vrouwen deze vaker op een lagere temperatuur staan (30% tegenover 25% van de mannen). Mannen zitten juist vaker op 20 graden of hoger: 45% tegenover 36% van de vrouwen.
Over het onderzoek
Het onderzoek is in oktober 2026 in opdracht van Overstappen.nl uitgevoerd door onderzoeksbureau Multiscope, onder een representatieve steekproef van 1.009 Nederlanders van 18 jaar en ouder. De deelnemers kregen de vraag: ‘Op hoeveel graden staat de thermostaat in je woonkamer, overdag in de winter als je thuis bent?’ De uitkomsten zijn uitgesplitst naar leeftijd, geslacht en regio.
De richtlijn van 19 graden komt van Milieu Centraal, dat huishoudens adviseert de thermostaat overdag niet hoger te zetten dan 19 graden wanneer er iemand thuis is, en ‘s nachts op ongeveer 15 graden. De besparingsberekening gaat uit van een gasverbruik van ongeveer 1.050 m³ per jaar voor een gemiddeld huishouden en een besparing van ruim 6% gasverbruik per graad, oftewel 63 m³ per jaar. De bedragen zijn berekend met twee tarieven: € 1,73 per m³, het niveau van 9 november 2026 voor een nieuw contract, en € 1,26 per m³, het tarief waarmee Overstappen.nl in februari 2026 rekende. Huishoudens met een lopend vast contract betalen het tarief uit hun eigen contract, dat van beide bedragen kan afwijken.