[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-b01f54c3-d61e-4d44-beb7-231cc5bbc1e9--":3,"related-articles-undefined-undefined-7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123-true":427},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"imageUrls":14,"city":16,"website":17,"orgId":18,"branches":19,"description":426},"b01f54c3-d61e-4d44-beb7-231cc5bbc1e9","PRESSRELEASE","Bescherm consument in virtual reality","2019-11-19T13:00:00.035+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F72810e31-b59b-4276-8fd0-032e36ba58fa.jpg","Binnenland","Rathenau Instituut",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>Virtual reality (VR) staat op het punt van doorbreken bij het brede publiek. Wetenschappers, technologiejournalisten, maar ook de sector zelf, zijn bezorgd over het gebruik van VR door consumenten. Deze zorgen gaan over sociale relaties, maar betreffen ook lichamelijke, mentale en juridische effecten. Het is de vraag of VR zodanig invasief is, dat deze technologie als medische technologie moet worden gereguleerd. Politieke en maatschappelijke aandacht zijn nodig om consumenten te beschermen. Dat schrijft het Rathenau Instituut in het rapport 'Verantwoord Virtueel. Bescherm consumenten in virtual reality' dat vandaag verschijnt. \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ook is misbruik van marktmacht mogelijk op basis van vele data die in deze spelomgeving over consumenten worden verzameld, blijkt uit literatuurstudie. Grote hightechbedrijven, zoals Facebook, Google en Microsoft, hebben miljarden geïnvesteerd in de ontwikkeling van VR-hardware en VR-platforms. Wereldwijd en in Nederland zijn er steeds meer toepassingen verkrijgbaar en VR-brillen worden betaalbaar voor consumenten. VR is een uitbreiding van bestaande sociale media.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Politieke en maatschappelijke aandacht zijn nodig om consumenten te beschermen. Er moet debat op gang komen over rechten in de virtuele wereld. Mag je het gezicht of lijf van iemand anders gebruiken voor jouw avatar? Mag je iemand in VR betasten of doden? Verhelderd moet worden wat bestaande regulering, zoals privacywetgeving en consumentenrecht, betekent voor VR. Voorlichting over en restricties ten aanzien van het gebruik van biometrische data zijn wenselijk, evenals nader onderzoek naar de langetermijneffecten van VR.\u003C\u002Fp>","Voor meer informatie: Arno Ottevanger, hoofd communicatie: 070-3421523 \u002F 06-30306088, a.ottevanger@rathenau.nl.  \r\n",[15],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002Fb01f54c3-d61e-4d44-beb7-231cc5bbc1e9\u002FVerantwoordvirtueel.pdf","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.rathenau.nl\u002Fnl\u002Fdigitale-samenleving\u002Fverantwoord-virtueel","7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123",[20,24,27,30,33,36,39,42,45,48,51,54,57,60,63,66,69,72,75,78,79,83,86,89,93,96,99,102,105,108,111,114,117,120,123,126,129,132,135,138,141,144,147,150,153,156,159,162,165,168,171,174,177,180,183,186,189,192,195,198,201,204,207,210,213,216,219,222,225,228,231,234,237,240,243,246,249,252,255,258,261,264,267,270,273,276,279,282,285,288,291,294,297,299,303,307,310,313,316,319,322,325,328,331,334,337,340,343,346,349,352,355,358,361,364,367,371,374,378,381,384,387,390,393,395,399,403,406,409,413,416,420,423],{"id":21,"title":22,"parentId":23},"93252","3G","50100",{"id":25,"title":26,"parentId":23},"50101","Bekabelen",{"id":28,"title":29,"parentId":23},"93502","Bluetooth",{"id":31,"title":32,"parentId":23},"50106","DSL\u002FADSL",{"id":34,"title":35,"parentId":23},"94342","Draadloze communicatie",{"id":37,"title":38,"parentId":23},"50102","Elektronische communicatie",{"id":40,"title":41,"parentId":23},"50103","Faxtechnologie",{"id":43,"title":44,"parentId":23},"50110","GPRS",{"id":46,"title":47,"parentId":23},"50107","Mobiele communicatie",{"id":49,"title":50,"parentId":23},"50108","Mobiele telefoons",{"id":52,"title":53,"parentId":23},"50109","Satelliettechnologie",{"id":55,"title":56,"parentId":23},"50112","Telecommunicatie",{"id":58,"title":59,"parentId":23},"50113","Telecommunicatie - andere",{"id":61,"title":62,"parentId":23},"94322","Telecommunicatiebedrijven & -diensten",{"id":64,"title":65,"parentId":23},"94312","Telecommunicatiematerieel",{"id":67,"title":68,"parentId":23},"50111","Telefonie",{"id":70,"title":71,"parentId":23},"50105","Vezeloptiek",{"id":73,"title":74,"parentId":23},"50104","Vezeloptische communicatie",{"id":76,"title":77,"parentId":23},"94332","VoIP",{"id":23,"title":56},{"id":80,"title":81,"parentId":82},"66eaee47-9b9d-492e-83a7-ae139ec313a5","Tv","38100",{"id":84,"title":85,"parentId":82},"10119","Radio",{"id":87,"title":88},"a932d176-b6b8-4ea1-9054-8cc82d5a909c","Media industrie",{"id":90,"title":91,"parentId":92},"16158","Aanvoerketenbeheer","16100",{"id":94,"title":95,"parentId":92},"16151","Application service providers",{"id":97,"title":98,"parentId":92},"16101","Artificial intelligence",{"id":100,"title":101,"parentId":92},"16104","Bedrijfstoepassingen",{"id":103,"title":104,"parentId":92},"16138","Hardware",{"id":106,"title":107,"parentId":92},"16127","ICT",{"id":109,"title":110,"parentId":92},"16120","Bureaucomputers",{"id":112,"title":113,"parentId":92},"16110","Computer home entertainment",{"id":115,"title":116,"parentId":92},"93362","Computerarchitectuur",{"id":118,"title":119,"parentId":92},"16107","Games",{"id":121,"title":122,"parentId":92},"16108","Computergraphics",{"id":124,"title":125,"parentId":92},"16109","Computerhardware",{"id":127,"title":128,"parentId":92},"16112","Computerhuurkoop",{"id":130,"title":131,"parentId":92},"16111","Computerindustrie",{"id":133,"title":134,"parentId":92},"16113","Computermainframes",{"id":136,"title":137,"parentId":92},"16150","Computernetwerken",{"id":139,"title":140,"parentId":92},"16115","Computerprinters",{"id":142,"title":143,"parentId":92},"16116","Computerprogrammering",{"id":145,"title":146,"parentId":92},"16114","Computerrandapparatuur",{"id":148,"title":149,"parentId":92},"16117","Computers",{"id":151,"title":152,"parentId":92},"16119","Databanken",{"id":154,"title":155,"parentId":92},"16121","Desktop publishing",{"id":157,"title":158,"parentId":92},"16157","Digitale beeldverwerking",{"id":160,"title":161,"parentId":92},"16122","Disks\u002FCDs",{"id":163,"title":164,"parentId":92},"93332","Draagbaar geheugen",{"id":166,"title":167,"parentId":92},"16135","Draagbare computers",{"id":169,"title":170,"parentId":92},"16124","E-mail",{"id":172,"title":173,"parentId":92},"16123","Elektronisch publiceren",{"id":175,"title":176,"parentId":92},"93352","Embedded technology",{"id":178,"title":179,"parentId":92},"94102","Cybersecurity",{"id":181,"title":182,"parentId":92},"16126","Geografische informatiesystemen",{"id":184,"title":185,"parentId":92},"16103","Informatica voor bedrijven en professionals",{"id":187,"title":188,"parentId":92},"16118","Informatica voor consumenten en thuis",{"id":190,"title":191,"parentId":92},"16134","Informaticaontwikkeling",{"id":193,"title":194,"parentId":92},"16130","Opleiding",{"id":196,"title":197,"parentId":92},"16106","Informaticatechniek",{"id":199,"title":200,"parentId":92},"16128","Informatiebeheer",{"id":202,"title":203,"parentId":92},"16154","Informatiebeveiliging",{"id":205,"title":206,"parentId":92},"16129","Informatiewetenschap",{"id":208,"title":209,"parentId":92},"16131","Interactieve media",{"id":211,"title":212,"parentId":92},"16132","Internet",{"id":214,"title":215,"parentId":92},"16152","Internet service providers",{"id":217,"title":218,"parentId":92},"16133","Intranetten en extranetten",{"id":220,"title":221,"parentId":92},"16155","Consultancy",{"id":223,"title":224,"parentId":92},"16156","Klantenrelatiebeheer",{"id":226,"title":227,"parentId":92},"94002","Mac OS",{"id":229,"title":230,"parentId":92},"94022","Microsoft Windows",{"id":232,"title":233,"parentId":92},"16136","Telecom",{"id":235,"title":236,"parentId":92},"16137","Modems",{"id":238,"title":239,"parentId":92},"16102","Moederborden en computerkaarten",{"id":241,"title":242,"parentId":92},"16139","Multimedia-informatica",{"id":244,"title":245,"parentId":92},"93512","Multiplayer gaming (Online gaming)",{"id":247,"title":248,"parentId":92},"16140","Netwerkinformatica",{"id":250,"title":251,"parentId":92},"16141","Nieuwe media",{"id":253,"title":254,"parentId":92},"16105","Ontwerp en fabricatie met behulp van de computer",{"id":256,"title":257,"parentId":92},"16149","Ontwerp van websites",{"id":259,"title":260,"parentId":92},"93522","Operatiesystemen (andere)",{"id":262,"title":263,"parentId":92},"16142","Processoren en componenten",{"id":265,"title":266,"parentId":92},"16146","SOHO-toepassingen",{"id":268,"title":269,"parentId":92},"16143","Scanners",{"id":271,"title":272,"parentId":92},"16144","Servers en gegevensopslag",{"id":274,"title":275,"parentId":92},"94112","Social media",{"id":277,"title":278,"parentId":92},"16145","Software",{"id":280,"title":281,"parentId":92},"93342","Systeembeheer",{"id":283,"title":284,"parentId":92},"16147","Systeembeveiliging",{"id":286,"title":287,"parentId":92},"16125","Uitvoerende informatiesystemen",{"id":289,"title":290,"parentId":92},"94012","Unix\u002FUnix-like\u002FLinux",{"id":292,"title":293,"parentId":92},"16148","Virtual reality",{"id":295,"title":296,"parentId":92},"16153","Werkzaamheden en infrastructuur",{"id":92,"title":298},"IT, tech en social media",{"id":300,"title":301,"parentId":302},"44115","Familie en ouderschap","34119",{"id":304,"title":305,"parentId":306},"44124","Belastingvrije goederen","44100",{"id":308,"title":309,"parentId":306},"44102","Bookmakers en bookmakerskantoren",{"id":311,"title":312,"parentId":306},"44103","Borstels en bezems",{"id":314,"title":315,"parentId":306},"44106","Consumentenzaken",{"id":317,"title":318,"parentId":306},"44107","Consumptiegoederen",{"id":320,"title":321,"parentId":306},"44120","Detailhandel",{"id":323,"title":324,"parentId":306},"44128","Detailhandel en -verkoop",{"id":326,"title":327,"parentId":306},"44129","Detailhandel en -verkoop - andere",{"id":329,"title":330,"parentId":306},"44108","Doe-het-zelfzaken",{"id":332,"title":333,"parentId":306},"44116","Feestbenodigdheden",{"id":335,"title":336,"parentId":306},"44111","Geschenken",{"id":338,"title":339,"parentId":306},"44127","Luxury",{"id":341,"title":342,"parentId":306},"44117","Huisdierenhandel",{"id":344,"title":345,"parentId":306},"44112","IJzerwaren",{"id":347,"title":348,"parentId":306},"44109","Inlijsten en afbeeldingen",{"id":350,"title":351,"parentId":306},"44114","Kranten- en tijdschriftenverkopers",{"id":353,"title":354,"parentId":306},"44113","Marktkooplieden",{"id":356,"title":357,"parentId":306},"44118","Nieuwe producten",{"id":359,"title":360,"parentId":306},"93492","RFID",{"id":362,"title":363,"parentId":306},"44119","Retailmanagement",{"id":365,"title":366,"parentId":306},"44110","Rouwdiensten, begrafenissen en crematies",{"id":368,"title":369,"parentId":370},"44104","Huis en inrichting","31100",{"id":372,"title":373,"parentId":306},"44125","Speelgoed",{"id":375,"title":376,"parentId":377},"44123","Sportmaterialen","49100",{"id":379,"title":380,"parentId":306},"44122","Sportmerken",{"id":382,"title":383,"parentId":306},"44126","Trofeeën en graveren",{"id":385,"title":386,"parentId":306},"44101","Veilingen en verkoopzalen",{"id":388,"title":389,"parentId":306},"44105","Verkopers van snoepgoed, tabak en kranten",{"id":391,"title":392,"parentId":306},"44121","Winkelen",{"id":306,"title":394},"Winkels en consumentenmarkt",{"id":396,"title":397,"parentId":398},"21102","Machines","51000",{"id":400,"title":401,"parentId":402},"33114","Fantasy en sciencefiction","33100",{"id":404,"title":405,"parentId":402},"33101","Amusementsindustrie",{"id":407,"title":408,"parentId":302},"94232","Gadgets",{"id":410,"title":411,"parentId":412},"94242","Gadgets, lifestyle","34100",{"id":414,"title":415,"parentId":412},"34111","Erotica",{"id":417,"title":418,"parentId":419},"81003","Cybernetica","81000",{"id":421,"title":422,"parentId":419},"81006","Robotica",{"id":424,"title":425,"parentId":419},"81007","Normen en maatstaven","Virtual reality (VR) staat op het punt van doorbreken bij het brede publiek. Wetenschappers, technologiejournalisten, maar ook de sector zelf, zijn bezorgd over",[428,439,450,457,466,475,482,491,501,508],{"id":429,"title":430,"pubDate":431,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":432,"orgId":18,"branches":434,"description":438},"5d84a77f-afd1-4791-9cde-01a15ad1e9e6","Vertrouwen in wetenschap onverminderd hoog","2026-09-29T10:51:45.915+02:00",[433],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F5d84a77f-afd1-4791-9cde-01a15ad1e9e6\u002FVertrouwenindewetenschap2026RathenauInstituut1.pdf",[435],{"id":436,"title":437},"47100","Wetenschap","Nederlanders geven in 2026 gemiddeld een 7,4 voor hun vertrouwen in de wetenschap. Dat was een jaar geleden 7,5. De rechtspraak volgt met een 6,4 (was 6,5). Dat",{"id":440,"title":441,"pubDate":442,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":443,"orgId":18,"branches":445,"description":449},"506cc743-5414-455c-a07a-c795634eeea6","'Meer bevoegdheden voor AIVD en MIVD betekenen minder bescherming voor burgers'","2026-09-03T16:12:16.627+02:00",[444],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F506cc743-5414-455c-a07a-c795634eeea6\u002FRathenauInstituutIInbrengCDIVDaangelegenhedenIBerichtaanhetparlement.pdf",[446],{"id":447,"title":448},"28100","Politiek en overheid","Nieuwe dreigingen, meer bevoegdheden. Dat is de strekking van een nieuw wetsvoorstel over de taken van de AIVD en de MIVD. Maar dat kan ten koste gaan van de gr",{"id":451,"title":452,"pubDate":453,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":454,"description":456},"044cdcc4-6cde-41fb-a5cf-896fe0cc0eec","Begrens de invloed van digitale technologie rond relaties","2026-06-22T10:18:55.257+02:00",[455],{"id":92,"title":298},"Bepaal de grenzen van AI en digitale technologie in ons emotionele, sociale en liefdesleven. Zorg daarbij dat digitale technologie onze sociale relaties verrijk",{"id":458,"title":459,"pubDate":460,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":461,"orgId":18,"branches":463,"description":465},"61958cf9-5ab1-4971-95e4-b9d8ea18e4fa","'Kokervisie belemmert effectieve aanpak online misinformatie'","2026-06-10T16:45:34.127+02:00",[462],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F61958cf9-5ab1-4971-95e4-b9d8ea18e4fa\u002FWikkenenwetenRathenauInstituut.pdf",[464],{"id":92,"title":298},"Online misinformatie leidt tot gevaarlijke situaties rond zwangerschap en bevalling, bleek onlangs uit onderzoek van RTL Nieuws. Niet alleen verloskundigen en k",{"id":467,"title":468,"pubDate":469,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":470,"orgId":18,"branches":472,"description":474},"e993271a-f3a3-4f5f-af16-a332059a562c","Offline ervaringen beïnvloeden geloof in misinformatie op sociale media","2026-06-09T09:16:52.499+02:00",[471],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002Fe993271a-f3a3-4f5f-af16-a332059a562c\u002FWikkenenwetenRathenauInstituut.pdf",[473],{"id":92,"title":298},"Of mensen misinformatie op sociale media geloven, hangt voor een belangrijk deel samen met hun ervaringen in de offline wereld. Wie negatieve gevolgen van misin",{"id":476,"title":477,"pubDate":478,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":479,"description":481},"6290a37c-c06e-4090-ae6f-1c468c9577f0","Rathenau Instituut opent prijs ter versterking van democratisch debat over technologie","2026-06-04T12:01:17.427+02:00",[480],{"id":436,"title":437},"Vandaag stelt het Rathenau Instituut de nieuwe nominatieronde open van de Melanie Petersprijs. De prijs is bedoeld voor personen die een belangrijke bijdrage le",{"id":483,"title":484,"pubDate":485,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":486,"orgId":18,"branches":488,"description":490},"0c1398ce-7651-4f04-868d-7f60bef30539","'De Embryowet is aangepast, maar de belangrijkste vraag bleef liggen'","2026-06-04T08:30:00.036+02:00",[487],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F0c1398ce-7651-4f04-868d-7f60bef30539\u002FEmbryosonderdeloepRathenauInstituut.pdf",[489],{"id":447,"title":448},"Deze week stemde de Tweede Kamer over aanpassingen in de Embryowet. Met de nieuwe wettelijke definitie van een embryo is het politieke debat hierover voorlopig ",{"id":492,"title":493,"pubDate":494,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":495,"orgId":18,"branches":497,"description":500},"6b3413b9-18aa-4666-8f2d-3520bf91881b","Nederlander kijkt breder naar embryo-onderzoek dan politiek","2026-05-28T10:31:19.075+02:00",[496],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F7e64fa8b-4f93-4e1c-8143-afc5d5a16123\u002F6b3413b9-18aa-4666-8f2d-3520bf91881b\u002FEmbryosonderdeloepRathenauInstituut.pdf",[498],{"id":82,"title":499},"Algemeen nieuws","Nederlanders kijken breder naar onderzoek met embryo's dan de politiek. Dat blijkt uit de publicatie 'Embryo's onder de loep' van het Rathenau Instituut. Het ra",{"id":502,"title":503,"pubDate":504,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":505,"description":507},"90e9cb7a-ac16-4f8e-9a31-be5828a066c8","'Nú richtlijnen nodig voor het gebruik van AI in de wetenschap'","2026-05-20T09:00:00.031+02:00",[506],{"id":436,"title":437},"Er zijn dringend richtlijnen nodig voor verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie in de wetenschap. Onverantwoord gebruik van AI ondermijnt de betrouwba",{"id":509,"title":510,"pubDate":511,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":512,"description":514},"986de42c-f170-42ea-8ccd-ecaaa3f72d18","Zicht op gevolgen overheidsdigitalisering moet beter  ","2026-05-19T13:52:59.306+02:00",[513],{"id":447,"title":448},"De Nederlandse overheid scoort over het algemeen goed op internationale ranglijsten die randvoorwaarden meten van overheidsdigitalisering. Maar de ranglijsten b"]