[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-c6737074-f35e-4b8b-b265-8dec4d09f23e--":3,"related-articles-undefined-undefined-e72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0-true":25},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"imageUrls":14,"city":16,"website":17,"orgId":18,"branches":19,"description":23,"quoteReason":24},"c6737074-f35e-4b8b-b265-8dec4d09f23e","PRESSRELEASE","Supermarkten doen weinig voor eerlijk inkomen boeren en arbeiders in hun ketens ","2026-04-02T00:01:00.036+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002F07d5c606-1a19-49d4-a27b-9eab9342b4a8.jpg","Economie","Oxfam Novib",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>Nederlandse supermarkten nemen nog steeds te weinig maatregelen in hun internationale toeleveringsketens zodat boeren en arbeiders eerlijk worden betaald. Supermarkten zijn tegelijkertijd goed op de hoogte van de grote risico’s op misstanden in hun toeleveringsketens, zoals kinderarbeid en onderbetaling. In de ketens van bananen en cacao maken supermarkten hier wel werk van, maar een brede aanpak voor alle risicoproducten ontbreekt. Dit blijkt uit de nieuwste editie van Superlijst Sociaal, het onderzoek naar mensenrechtenbeleid bij supermarkten. De inzet van alle supermarkten, van hekkensluiter Dirk tot aan koploper Lidl, is onvoldoende. Superlijst Sociaal is een initiatief van denktank Questionmark in samenwerking met Oxfam Novib en Solidaridad.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Onderbetaling kernoorzaak van misstanden \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Onderbetaling is een structureel probleem in de meeste risicoketens van supermarkten en is een belangrijke oorzaak van andere grove misstanden zoals armoede, kinderarbeid en dwangarbeid. Supermarkten zetten stappen om een leefbaar inkomen te realiseren voor cacaoboeren en arbeiders op bananenplantages. Zo beloven Albert Heijn, Dirk, Jumbo en Plus om langdurig een leefbaar inkomen voor cacaoboeren mogelijk te maken voor alle cacao in hun huismerkproducten. Lidl belooft dit in een aantal landen voor alleen zijn huismerk chocoladerepen. Aldi is de enige supermarkt die nog geen enkele toezegging heeft gedaan. Alle zes de supermarkten nemen actie voor leefbare lonen voor arbeiders op bananenplantages. Maar in andere toeleveringsketens gebeurt dit nog veel te weinig. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Gustaaf Haan, programmadirecteur Questionmark: “Supermarkten hebben mede de verantwoordelijkheid om mensenrechten te waarborgen, waaronder eerlijke betaling van boeren en arbeiders, voor álle producten die in hun schappen liggen. Zolang dat niet gebeurt, houden ze oneerlijke handel in stand. Niet willens maar wel wetens.” \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Misstanden in kaart maar weinig actie \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Superlijst Sociaal is een initiatief van denktank Questionmark in samenwerking met Oxfam Novib en Solidaridad. Het onderzoek vergelijkt de zes grootste Nederlandse supermarkten op transparantie en het respecteren van de mensenrechten van boeren en arbeiders, en de positie van vrouwen in hun toeleveringsketens. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Transparantie is een voorwaarde om mensenrechten te waarborgen. Dat begint met waar een product vandaan komt. Dan kan een supermarkt onderzoeken onder welke omstandigheden het is gemaakt. Alle supermarkten brengen sinds een aantal jaar in kaart waar het risico op bijvoorbeeld onderbetaling en kinderarbeid hoog is. Maar dat inzicht leidt tot weinig actie. Lidl voert opnieuw de ranglijst aan, mede doordat het zijn risicoketens in kaart brengt en aanpakt met actieplannen. Heske Verburg van Solidaridad: “Supermarkten weten waar de risico’s zitten; het is tijd voor actie! Bij cacao en bananen zien we dat het kan. Nu is het zaak dit te verbreden naar alle risico-ketens. Begin bijvoorbeeld met koffie. ” \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Vrouwen blijven achtergesteld \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Supermarkten schieten ook nog steeds tekort op vrouwenrechten. Geen enkele supermarkt pakt de loonkloof in zijn toeleveringsketens aan, terwijl ze allemaal erkennen dat vrouwen aanzienlijk minder verdienen. Alleen Lidl heeft actieplannen om geweld tegen vrouwen te voorkomen en de loonkloof te dichten. De andere supermarkten hebben jaren geleden beloofd aan de slag te gaan met vrouwenrechten, maar van die toezegging komt nauwelijks iets terecht. \u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Zonder structureel beleid geen eerlijke boodschappen \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Eline Achterberg, supermarktexpert bij Oxfam Novib, roept de supermarkten op tot actie: “Onderbetaling is geen incident, maar een verdienmodel. Supermarkten stellen hun winst boven alles. Daar betalen boeren en arbeiders, vooral vrouwen, de rekening voor. Supermarkten hebben de macht om dit te veranderen, nu moeten ze die ook gebruiken.” \u003C\u002Fp>","Zie voor de complete ranglijst bijgevoegd rapport Superlijst Sociaal. Questionmark | Puck Simons | puck.simons@thequestionmark.org | 06811 88186 Solidaridad | Bram Verkerke | bram.verkerke@solidaridadnetwork.org | 06296 01233 Oxfam Novib | Jules van Os | jules.van.os@oxfamnovib.nl | 06515 73683 Superlijst Sociaal Superlijst Sociaal 2026 vergelijkt supermarkten op de onderwerpen transparantie, arbeiders, boeren en vrouwenrechten. Superlijst is een initiatief van Questionmark, dit keer in samenwerking met Oxfam Novib en Solidaridad uit Nederland en Rikolto uit België. De Superlijst wordt gesteund door Fairtrade Belgium en Oxfam België. Deze editie vergelijkt voor het eerst de grootste vijf Belgische en zes Nederlandse supermarkten samen. In België: Aldi, Carrefour, Colruyt, Delhaize en Lidl. In Nederland: Albert Heijn, Aldi, Dirk, Jumbo, Lidl en Plus. Het onderzoek baseert zich op mensenrechtenbeleid van de supermarkten dat publiek beschikbaar was gedurende de onderzoeksperiode van 5 september tot en met 31 oktober 2025. Het Nederlandstalige Superlijst Sociaal 2026 rapport en het achtergrondrapport met alle scores van de supermarkten, zijn bijgesloten. Vergelijking resultaten Nederland vs België Zowel Belgische als Nederlandse supermarkten zijn betrokken bij multi-stakeholder initiatieven om een leefbaar loon voor bananenarbeiders en een leefbaar inkomen voor cacaoboeren te garanderen. De meeste Nederlandse supermarkten zeggen toe om voor hun huismerk cacaoproducten een leefbaar inkomen voor cacaoboeren mogelijk te maken. In België heeft alleen Lidl zich hiertoe gecommitteerd voor alle huismerk chocoladerepen. Transparantie is ook groter onder de Nederlandse supermarkten. Bijna alle Nederlandse supermarkten hebben recent in kaart gebracht welke ketens hoge risico’s hebben op mensenrechtenschendingen. In België hebben slechts twee van de vijf supermarkten dit gedaan.",[15],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002Fc6737074-f35e-4b8b-b265-8dec4d09f23e\u002FRapportSuperlijstSociaal2026v10.pdf","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.oxfamnovib.nl","e72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0",[20],{"id":21,"title":22},"44100","Winkels en consumentenmarkt","Nederlandse supermarkten nemen nog steeds te weinig maatregelen in hun internationale toeleveringsketens zodat boeren en arbeiders eerlijk worden betaald. Super","",[26,36,43,52,61,68,78,90,100,109],{"id":27,"title":28,"pubDate":29,"logoUrl":30,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":31,"description":35},"9985977c-7109-4ceb-a36e-71c30bc3bde0","Aanpak ongelijkheid en klimaat schiet ernstig tekort,voorzichtig herstel ontwikkelingshulp","2026-09-15T17:28:02.033+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002Ffd18d88c-a3ec-46ee-a451-e72a9416c14c.jpg",[32],{"id":33,"title":34},"28100","Politiek en overheid","Uit de Miljoenennota blijkt vandaag dat het kabinet er opnieuw niet in slaagt om de meest vermogende Nederlanders zwaarder te belasten. Zo groeit de ongelijkhei",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":40,"description":42},"08f58fa4-50d0-459f-b8ff-5d7eb539d731","Oxfam Novib persreactie op Klimaat- en Energieverkenning 2026 van het PBL","2026-09-14T18:00:56.625+02:00",[41],{"id":33,"title":34},"Oxfam Novib persreactie op Klimaat- en Energieverkenning 2026 van het PBL Den Haag, 14 september. Na een snoeihete zomer die ons keihard op het feit drukt dat d",{"id":44,"title":45,"pubDate":46,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":47,"description":51},"b92d677c-3e15-4947-bb61-199db99046c2","Overstromingen Nepal wake-up call voor klimaatactie na meer dan 1000 doden","2026-09-03T01:01:00.038+02:00",[48],{"id":49,"title":50},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","• Een week na de hevige overstromingen zijn de zoek- en reddingsoperaties en de humanitaire hulpverlening een wanhopige race tegen de klok • Bijna 4.000 mensen ",{"id":53,"title":54,"pubDate":55,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":56,"description":60},"c998abca-386f-410c-884c-26821fdd501c","Oxfam Novib start noodhulp in zwaarst getroffen Nepalese districten Rasuwa en Nuwakot ","2026-08-27T16:43:18.243+02:00",[57],{"id":58,"title":59},"38100","Algemeen nieuws","Oxfam Novib start noodhulpoperatie in Rasuwa en Nuwakot; de twee Nepalese districten die het zwaarst zijn getroffen door de plotselinge overstroming van gister.",{"id":62,"title":63,"pubDate":64,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":65,"description":67},"ac4b430e-763f-4c77-9c74-fbe54d973953","Winst olie- en gasbedrijven $17 miljoen per uur in zomer van bosbranden en hittesterfte ","2026-07-28T00:01:00.122+02:00",[66],{"id":49,"title":50},"Vandaag publiceert Oxfam een aanvullende analyse van de verwachte winstcijfers van de zes grootste olie- en gasbedrijven ter wereld: Chevron, Shell, BP, ENI, Ex",{"id":69,"title":70,"pubDate":71,"logoUrl":30,"thirdParty":11,"imageUrls":72,"orgId":18,"branches":75,"description":77},"6c1c12da-0e19-4833-8d7d-0cdd6475fb52","Rijke landen overdrijven \"werkelijke waarde\" klimaatfinanciering met circa $ 100 miljard","2026-07-09T00:01:00.057+02:00",[73,74],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002F6c1c12da-0e19-4833-8d7d-0cdd6475fb52\u002FClimateFinanceMethodologyNote2026.pdf","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002F6c1c12da-0e19-4833-8d7d-0cdd6475fb52\u002FENCLIMATEFINANCEPRESSRELEASE2026.pdf",[76],{"id":49,"title":50},"Uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib blijkt dat rijke landen opnieuw de \"werkelijke waarde\" van de klimaatfinanciering, die zij beschikbaar stellen voor lage- ",{"id":79,"title":80,"pubDate":81,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":82,"orgId":18,"branches":85,"description":89},"62fc4282-753d-40d8-89a7-45bd29fb30cc","Musk bijna biljonair, verdient $1 miljoen per minuut. Rijker dan 46% van wereldbevolking","2026-06-11T06:02:07.054+02:00",[83,84],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002F62fc4282-753d-40d8-89a7-45bd29fb30cc\u002FInvestorBriefSpaceX.pdf","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002F62fc4282-753d-40d8-89a7-45bd29fb30cc\u002FPRESSRELEASEMuskreachestrillionairestatus1.pdf",[86],{"id":87,"title":88},"26100","Economie en geld","Het vermogen van Elon Musk gaat morgen, bij de SpaceX-beursgang, naar verwachting de $1 biljoen overschrijden. Dat is een 1 met 12 nullen. Hij wordt daarmee de ",{"id":91,"title":92,"pubDate":93,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":94,"orgId":18,"branches":97,"description":99},"fb6a05aa-9f38-4df2-b6ea-e7e894944b8c","100 grootste Europese bedrijven vergroten ongelijkheid met miljarden voor aandeelhouders","2026-06-09T00:01:00.048+02:00",[95,96],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002Ffb6a05aa-9f38-4df2-b6ea-e7e894944b8c\u002FCIFREPORTCLEANENG.pdf","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002Ffb6a05aa-9f38-4df2-b6ea-e7e894944b8c\u002FGuidelinesCIFOxfam2025.pdf",[98],{"id":87,"title":88},"De 100 grootste bedrijven van Europa, waaronder de Nederlandse bedrijven Ahold Delhaize en ING, vergroten door hun bedrijfsvoering de ongelijkheid in Europa en ",{"id":101,"title":102,"pubDate":103,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":104,"orgId":18,"branches":106,"description":108},"ba9645ee-33d2-4218-a2fe-4911ed496b8d","Oxfam: Rijke landen schieten 90% tekort bij wereldwijde financiering klimaatadaptatie","2026-06-03T00:01:00.026+02:00",[105],"https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002Fe72b06cd-ee3a-445a-8623-d191970826f0\u002Fba9645ee-33d2-4218-a2fe-4911ed496b8d\u002FENBonnPR2026.pdf",[107],{"id":49,"title":50},"Oxfam waarschuwt dat rijke landen schromelijk tekortschieten in de financiering van klimaatadaptatie voor ontwikkelingslanden, namelijk 90 procent. In 2024 is d",{"id":110,"title":111,"pubDate":112,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":18,"branches":113,"description":115},"2e5a3809-0d55-4cbd-b908-e1a1ce2f5d23","NGO’s horen geen enkele nieuwe maatregel richting Israël van kabinet-Jetten  ","2026-05-21T11:24:51.117+02:00",[114],{"id":33,"title":34},"De directeuren van Oxfam Novib, PAX, Save the Children, Amnesty International en Artsen zonder Grenzen spraken vandaag met premier Jetten over het uitblijven va"]