In de aanloop naar de vergadering over het werelderfgoed tweede helft juli staat de nominatie van de Hollandse Waterlinie onder hoogspanning. Een rapport van een adviescommissie van UNESCO over erfgoed (ICOMOS) is kritisch over de nauwe grenzen die om de Hollandse Waterlinie gelegd zijn. Stedelijke druk in de Utrechtse regio heeft te veel invloed gehad.
Niet alleen ICOMOS stelt vraagtekens bij het handelen van gemeenten en provincies bij de begrenzing van dit erfgoed. Ook de Raad van State heeft zich recent in een paar uitspraken kritisch uitgelaten over de bescherming van de Waterlinie in besluiten over ruimtelijke ordening. Op 23 juni werd een woningbouwproject in Woudrichem door de Raad van State afgekeurd wegens aantasting van zicht op de Waterlinie. Een besluit over een bestemmingsplan bij het Amsterdam Rijnkanaal (gemeente Nieuwegein) werd op 17 juni door de hoogste bestuursrechter geschorst, onder meer wegens onzorgvuldig omgaan met de Waterlinie. Het gaat hier om een voorgestelde uitbreiding van bedrijventerrein Het Klooster. Volgens appellanten (waaronder buitenplaats Heemstede) gaat hiermee de open ruimte verloren waarin de samenhang van inundatiegebied en linie nu nog goed zichtbaar is.
Bijzonder aan dit deel van het Amsterdam Rijnkanaal is dat zich hier de Plofsluis bevindt. Volgens appellanten komt een uniek historisch monument als de Plofsluis alleen tot zijn recht als er aan beide kanten van het kanaal open ruimte is. De Plofsluis moest er komen toen kort voor WOII het kanaal werd gegraven, dwars door een groot inundatiegebied heen. Als je de Waterlinie daar niet kon sluiten lukte het onder water zetten niet meer. Daarom de Plofsluis: een flinke plof en een grote massa puin sluit het kanaal af.
Vandaar dat aan beide kanten van het kanaal open ruimte moet blijven – zo stellen de appellanten – om de functie van de plofsluis te kunnen begrijpen. Ook ICOMOS, die positief is over het openhouden van het gebied Laagraven, heeft zich in haar advies kritisch over mogelijke uitbreidingen van bebouwing aan de zuidzijde uitgelaten. Nu het bestemmingsplan geschorst is een aanpassing die de nominatie meer recht doet denkbaar, aldus de appellanten.