‘Hoe bestaat het’: Een nieuw boek van Bart Nooteboom
Het korte boek geeft een toegankelijke bespreking van enkele recente inzichten uit de ontologie, de filosofie van wat bestaat.
Waaruit bestaat een object? Wat ben je zelf? Wat is identiteit? Wat is authenticiteit? Wat is leven?
Een object, materieel of immaterieel, heeft een interne structuur en externe relaties met andere objecten.
Een object is meer een proces dan een vast ding. De nadruk van het boek ligt op verandering: hoe een object zich ontwikkelt. Een object heeft een potentieel zich te manifesteren in zijn omgeving, in relaties, effect te hebben op andere objecten en effecten ervan te ondergaan. Het zelf heeft de ander nodig om te ontsnappen aan misvattingen.
Hoe werkt causaliteit? Hoe kan iets nieuws ontstaan uit iets bestaands? Kan in de realisatie van potentieel een nieuw potentieel ontstaan? Hoe kan dat werken? Hoe werkt ontdekking?
Hoe kan men een object kennen, en hoe betrouwbaar is die kennis? Gedachten ontstaan in handeling in de wereld en dragen die daardoor voor een deel in zich. Het vermogen gedachten te ontwikkelen is deels ontstaan in de evolutie van de mens en om te overleven moest dat in zekere mate realistisch zijn.
Het boek is interdisciplinair, maakt gebruik van inzichten uit verschillende takken van de filosofie en uit de economie, sociologie, ontwikkelingspsychologie, biologie, cognitiewetenschap, en taalkunde. Er wordt echter niet of nauwelijks kennis van die disciplines verondersteld. De analyse wordt toegepast op evolutie, economie, ontdekking en taal (inclusief poëzie).