[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-de72ad88-cb35-464a-8e0c-ea9376ac86ea--":3,"related-articles-undefined-undefined-747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b-true":22},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"city":14,"website":15,"orgId":16,"branches":17,"description":21},"de72ad88-cb35-464a-8e0c-ea9376ac86ea","PRESSRELEASE","Anticipeer bij ruimtelijke keuzes op klimaatverandering","2024-06-12T00:01:00.034+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b\u002F9c7a09eb-010e-4eba-97a6-31d00bb5ac1c.jpg","Binnenland","Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>Anticipeer bij ruimtelijke keuzes op klimaatverandering \u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Klimaatverandering heeft grote ruimtelijke gevolgen. Maatregelen om ons land waterveilig te houden, voor wateroverlast te behoeden en de beschikbaarheid van voldoende zoetwater te waarborgen, vragen om extra ruimte. Ook hoe we de ruimte gebruiken, voor wonen, werken, landbouw, energie en natuur, zal veranderen. \u003C\u002Fstrong>\u003Cstrong>Overheden, burgers en bedrijven houden hier nu nog onvoldoende rekening mee. In zijn advies ‘Ruimtelijke ordening in een veranderend klimaat’ geeft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) aan hoe het kabinet kan sturen op klimaatbestendige ruimtelijke ordening. Het advies is vandaag aangeboden aan de demissionaire ministers van Infrastructuur en Waterstaat en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Klimaatverandering vraagt om andere ruimtelijke keuzes\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De voortschrijdende klimaatverandering maakt het steeds minder vanzelfsprekend dat de waterbeheerders in ons land altijd en overal de condities scheppen die nodig zijn om in ons land te kunnen wonen, werken en recreëren. Het vergt steeds grotere inspanningen om te zorgen voor de waterstaatkundige omstandigheden waar het huidige ruimtegebruik om vraagt. In sommige gebieden en voor sommige activiteiten komen de grenzen in beeld van wat nog kan. Het kabinet wil water en bodem meer sturend laten zijn voor het ruimtelijk beleid in Nederland, maar dat lukt nog onvoldoende. Op termijn kan dit leiden tot zeer hoge kosten. De Rli doet vier aanbevelingen om klimaatverandering goed te betrekken bij ruimtelijke keuzes:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>[1] De samenleving moet worden gestimuleerd om zelf klimaatbestendige ruimtelijke keuzes te maken.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De Rli adviseert het Rijk en de waterschappen om met een 'waterkalender' systematisch de gevolgen van klimaatverandering voor waterveiligheid, wateroverlast en zoetwatervoorziening in kaart te brengen en om daarover tijdig en toegankelijk te communiceren met bedrijven, burgers, gemeenten en provincies. Zo weet de samenleving op welke waterstaatkundige condities redelijkerwijs gerekend kan worden, tot wanneer dat het geval is en welke onzekerheden er daarna aan de orde zijn. Het gebruik van de ruimte en de bijbehorende (investerings-) beslissingen kunnen mede daarop worden gebaseerd. Nu gaan partijen er te gemakkelijk vanuit dat zij zich niet hoeven aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, ook omdat te gemakkelijk wordt verondersteld dat de overheid de portemonnee trekt bij calamiteiten of andere onvoorziene gebeurtenissen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>[2] Er moeten meer ruimtelijke keuzes met een tijdelijk karakter genomen worden.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Klimaatbestendige ruimtelijke ordening vraagt om meer flexibiliteit van het ruimtegebruik in ons land. Ruimte die in de nabije of verre toekomst nodig is voor waterstaatkundige werken (zoals dijkversterkingen en wateropslag) moet tijdelijk kunnen worden gebruikt voor andere ruimtelijke wensen, zoals het opwekken van energie, natuurontwikkeling en zelfs wonen. Daarnaast moet het ruimtegebruik in de toekomst aangepast kunnen worden als de huidige waterstaatkundige condities over enkele jaren of decennia niet meer tegen redelijke inspanningen en kosten realiseerbaar zijn. Dit vraagt om de ontwikkeling van nieuwe vormen van tijdelijk ruimtegebruik.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>[3] Toets alle ruimtelijke overheidsplannen en besluiten op hun houdbaarheid in het licht van klimaatverandering.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het Rijk, de provincies, de gemeenten en de waterschappen moeten hun eigen ruimtelijke visies, plannen en besluiten steeds toetsen op de gevolgen van klimaatverandering. Ook moeten zij voldoende ruimte reserveren voor dijken en andere maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>[4] Stel een programma op om tijdig vitale keuzes te maken over de toekomstige waterhuishouding van Nederland tijdig te maken.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Klimaatverandering noodzaakt tot fundamentele beslissingen als het gaat om bijvoorbeeld de afvoerverdeling van de Rijntakken, een open of gesloten Rijnmond, het bergen van rivierwater in de Zuidwestelijke Delta of de aanleg van een kustmeer. Deze beslissingen zullen grote invloed hebben op de toekomstige ruimtelijke ordening van Nederland. Voorbereiding en realisatie zullen echter verscheidene decennia duren. De Rli adviseert het kabinet daarom om een programma op te stellen om deze beslissingen tijdig te kunnen nemen.\u003C\u002Fp>","Noot voor de redactie \u002F niet voor publicatie\r\nVoor het aanvragen van interviews kunt u contact opnemen met Anneke Verschoor, communicatieadviseur, anneke.verschoor@rli.nl of 06 15359540.\r\n\r\nVoor inhoudelijke informatie over het advies kunt u contact opnemen met de projectleider Luc Boot, luc.boot@rli.nl, of 06 10577495.\r\n\r\nOp 12 juni 2024 vanaf 00.01 uur, is het advies te downloaden via www.rli.nl\r\nVolg ons op LinkedIn en X @raadrli en doe mee met #klimaatadaptatie | #ruimtelijkeordening\r\n\r\nOver de Rli\r\nDe Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is een onafhankelijke adviesraad voor regering en parlement. De raad adviseert gevraagd en ongevraagd over hoofdlijnen van beleid op het gebied van duurzame ontwikkeling van de leefomgeving en infrastructuur. De raad behandelt met name strategische maatschappelijke vraagstukken van ruimtelijke inrichting en economie, wonen, milieu, voedsel en grondstoffen, natuur, landbouw, mobiliteit en veiligheid. Voorzitter is ir. J.J. (Jan Jaap) de Graeff. www.rli.nl\r\n","Den Haag","https:\u002F\u002Fwww.rli.nl\u002Fpublicaties\u002F2024\u002Fadvies\u002Fruimtelijke-ordening-in-een-veranderend-klimaat","747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b",[18],{"id":19,"title":20},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","Anticipeer bij ruimtelijke keuzes op klimaatverandering Klimaatverandering heeft grote ruimtelijke gevolgen. Maatregelen om ons land waterveilig te houden, voor",[23,34,43,52,61,68,77,86,95,104],{"id":24,"title":25,"pubDate":26,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":28,"orgId":16,"branches":31,"description":33},"bfa922e7-ba50-4bb2-962d-feb05b694af6","Toezicht en handhaving hebben meer houvast nodig om ambities Omgevingswet te realiseren","2026-10-13T12:22:05.165+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b\u002F43d1abda-295d-4c87-bd0f-466f91a9f175.jpg",[29,29,30],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FTN2-bqmhAfgI4sqe8Dj9ntc6Arl5ad5AexdUvjhH00VOurjB1SfcAr4a0JjHdRcbhTKSr_0Xmmkvts3ka4VfY2Qw3FsCGr47oNM","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F747ea7ff-136c-4964-bfa5-df5d057ce69b\u002Fbfa922e7-ba50-4bb2-962d-feb05b694af6\u002FRlipersberichtToezichtmetvertrouwen.pdf",[32],{"id":19,"title":20},"De Omgevingswet heeft toezicht en handhaving op activiteiten die het milieu belasten ingewikkelder gemaakt. Dit levert extra risico’s op voor milieu, veiligheid",{"id":35,"title":36,"pubDate":37,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":38,"orgId":16,"branches":40,"description":42},"44754f4c-b106-466b-ab74-61757c36a1a8","Rli publiceert binnenkort een advies over toezicht en handhaving onder de Omgevingswet","2026-09-28T12:13:33.592+02:00",[39,39],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FgyNf6AWjt3HW7qu1hocJTOe_2cd9FRBpiTUpSnubaNWPtqtBLqto8FWkt81nwkGAboMcteoGSywYn1G397uA0dfaJTkUGb5f6g",[41],{"id":19,"title":20},"Op 13 oktober 2026 brengt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet’ uit. De raad overhandi",{"id":44,"title":45,"pubDate":46,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":47,"orgId":16,"branches":49,"description":51},"b02b7883-2acd-49e1-b70e-50e274172706","Zonder ingrijpen nu hebben we straks niet genoeg drinkwater","2026-04-30T09:16:37.498+02:00",[48,48],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fu0g0C99bN_4MPvzmUflFsOqLD6hxropCMnArQK-nBdpsKzyI4kmbSvvHEW-QxgnCeghr2_2Kz-o66UnGC2eUA45zBT7yT2JaaQ",[50],{"id":19,"title":20},"In Nederland zijn we gewend aan betaalbaar drinkwater van topkwaliteit, maar om dat ook in de toekomst zo te houden is nu actie nodig. De gevolgen van klimaatve",{"id":53,"title":54,"pubDate":55,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":56,"orgId":16,"branches":58,"description":60},"87b8fe51-68aa-415c-b567-8fcb5e98a275","Een robuuste toekomstige drinkwatervoorziening vraagt nu om actief en breed ingrijpen ","2026-04-14T10:46:03.955+02:00",[57,57],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FVNGWlR5Ihj3fLmocMnIMZjJqdsGCDiII0oGuPEq1vgRwsaKs22KHV0S_1AZWVVSqqPh_RFSg6GBBgLAioL3OuLOZNDaeewnZXQ",[59],{"id":19,"title":20},"Op donderdag 30 april 2026 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Zorg voor water: de toekomst van ons drinkwater als geza",{"id":62,"title":63,"pubDate":64,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":16,"branches":65,"description":67},"7485071e-a0b9-43be-9116-a62068ead077","Versnippering leefomgeving dreigt onder Omgevingswet","2026-03-10T14:42:16.271+01:00",[66],{"id":19,"title":20},"Het ziet er nog niet naar uit dat de Omgevingswet leidt tot een meer samenhangende benadering van de leefomgeving, terwijl dat destijds juist een belangrijke re",{"id":69,"title":70,"pubDate":71,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":72,"orgId":16,"branches":74,"description":76},"ac3c5213-08cb-4051-917f-f6eaaf68d5fa","Nieuwe podcast: ‘Woningbouw met duurzame materialen: begin er gewoon mee’ - met Job Dura  ","2026-02-23T10:05:33.901+01:00",[73],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fj2DrUpmhJs22jj-pEIrwW3Zpjq9m3PPVPPzbUFimUUEABJ4doqzPS-yG8cP3aDkpeKl_fA6hBoELphycdM6yVDRtM5bVIq9xejA",[75],{"id":19,"title":20},"De leefomgeving in Nederland staat onder druk. Op een beperkt aantal vierkante meters willen we wonen, werken en recreëren. Hoe maken we daar de juiste keuzes i",{"id":78,"title":79,"pubDate":80,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":81,"orgId":16,"branches":83,"description":85},"ffee1e8a-b7d7-44f2-84df-7cbca055d13e","Grondbeleid moet op de schop voor goede toekomst landelijk gebied","2026-02-05T16:05:46.596+01:00",[82],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FOS_1drThkPP28dO2CtLr5YDkmdzg7840p6oPnJCFWoefhIG5okryrqdHAia0iwerk9ncIPHprWc8Rl5yiVqX9JbDvyeV8hCK",[84],{"id":19,"title":20},"Met belastingen, subsidies en omgevingsbeleid draagt de overheid bij aan dure landbouwgrond. Dit belemmert de verduurzaming van de landbouw. Hervorm daarom bela",{"id":87,"title":88,"pubDate":89,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":90,"orgId":16,"branches":92,"description":94},"d1f176de-e287-4895-95bb-3d5d71d06669","Rli brengt advies uit over de rol van grond in het landelijk gebied","2026-01-20T07:00:00.029+01:00",[91],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FcFToLaixLhYsjDkuYHbyMynK2tJUSnKLGqLn_HUgcBvBI4NYVU4tEqwpDlMidPhoRrTWROQT23iK2-r-ZDyujITllrR81gUT",[93],{"id":19,"title":20},"Op donderdag 5 februari 2026 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Grond voor verbetering: over de rol van grond in het l",{"id":96,"title":97,"pubDate":98,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":99,"orgId":16,"branches":101,"description":103},"71056e3b-3c36-40c5-a43f-a4cc8c451138","‘Verduurzaming moet en kan eerlijker’","2025-12-03T13:38:55.450+01:00",[100],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FJRtvEjN-iGc4jKJC3LPCM_aV1CcbkaDBAZJvV62LsxE498x8Vdswrl7ZVBIdn-ou8JKyVXTKArfZpfhtHIT914uHwgcf3_hQyw",[102],{"id":19,"title":20},"De verduurzaming van Nederland stokt. Een belangrijke oorzaak is dat veel mensen het beleid oneerlijk vinden. Veel mensen en kleine bedrijven worden buitengeslo",{"id":105,"title":106,"pubDate":107,"logoUrl":27,"thirdParty":11,"imageUrls":108,"orgId":16,"branches":110,"description":112},"4f2b2c89-020a-4108-9ed6-af9d65ae0165","Rli brengt binnenkort advies uit: ‘Verduurzaming vraagt om eerlijk en rechtvaardig beleid’","2025-11-18T14:07:29.891+01:00",[109],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FJXLWzArFzmyGwEkD_3ulTdfEHt-8TkotElp6PuwadxTz3NrLOzZ3dznoeR3hsYomw_dVsOjfaO8aLIJnFU17qMWK1DYKctZJ9A",[111],{"id":19,"title":20},"Op woensdag 3 december 2025 publiceert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Eerlijk verduurzamen: randvoorwaarden voor rechtvaardig"]