[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-f67bb269-258a-4a3d-bafc-02af62fd6302--":3,"related-articles-undefined-undefined-2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab-true":25},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"anpFeedCategory":9,"organisationTitle":10,"thirdParty":11,"body":12,"note":13,"imageUrls":14,"city":17,"website":18,"orgId":19,"branches":20,"description":24},"f67bb269-258a-4a3d-bafc-02af62fd6302","PRESSRELEASE","Spoorwegmuseum blikt terug op historische elektrificatie","2023-03-21T09:20:50.869+01:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab\u002Fcca632eb-48a9-486d-b98a-151526c26fa2.jpg","Binnenland","Het Spoorwegmuseum",false,"\u003Cp>‘\u003Cem>Grootse veranderingen bij de spoorwegen\u003C\u002Fem>’ en ‘\u003Cem>Als de treinen sneller gaan snellen\u003C\u002Fem>’ kopten de kranten in 1938. Op 15 mei van dat jaar was de elektrificatie van het Middennet een feit en kwamen 90 elektrische treinstellen Mat’36 in dienst. Het Spoorwegmuseum blikt met de tentoonstelling ’Onder Hoogspanning’ vanaf 26 mei terug op deze mega-operatie die de spoorwegen in Nederland in één klap tot de meest moderne van de wereld maakten. Op een interactieve manier wordt de werking van elektrische treinen en bovenleidingen inzichtelijk gemaakt en verteld hoe de elektrificatie van het spoor tot stand is gekomen. Pronkstuk van de tentoonstelling is het gerestaureerde treinstel Mat’36 252.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tentoonstelling ‘Onder Hoogspanning, elektrificatie in stroomversnelling’, 26 mei t\u002Fm 26 november 2023.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"\" width=\"500\" height=\"353\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab\u002Ff67bb269-258a-4a3d-bafc-02af62fd6302\u002FPersfotoElftalMat36.jpg\" \u002F>Een elftal treinstellen Mat36 staat klaar om ingezet te worden, mei 1938 (collectie Spoorwegmuseum)\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>De tentoonstelling\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Naast een boeiend overzicht van deze spannende periode in de spoorgeschiedenis laat de tentoonstelling ‘Onder Hoogspanning’ op interactieve wijze zien wat elektrificatie eigenlijk inhoudt. Wat is er nodig om een spoorlijn te elektrificeren, hoe werkt een elektrische trein en welke innovaties waren er? Bezoekers kunnen zelf onder de trein kijken naar de elektrische installatie en met interactieve spellen en touchscreens de werking van elektriciteit ontdekken. Deze manier van presenteren maakt de tentoonstelling geschikt voor zowel jong als oud.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Historie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Aan het begin van de twintigste eeuw was een aantal spoorlijnen tussen de grote steden overbelast. Er waren simpelweg meer treinreizigers dan de betrouwbare, maar langzame door stoomlocomotieven getrokken treinen konden verwerken. Besloten werd het spoor te elektrificeren. Elektrische treinen waren immers een stuk sneller en goedkoper in exploitatie dan stoomtreinen. Een goed voorbeeld was de Hofpleinlijn tussen Rotterdam en Scheveningen, waar sinds 1908 een elektrische trein reed die veel minder kosten per treinkilometer maakte vergeleken met stoomtractie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Aanleg bovenleidingen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Elektrische treinen kunnen echter alleen rijden op spoorlijnen met een stroomvoorziening zoals bovenleiding. Hiervoor ging vanaf de april 1936 het zogeheten ‘Middennet’ volledig op de schop. Boven 276 kilometer spoor vanuit Utrecht naar Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Arnhem en Eindhoven werd bovenleiding aangelegd. Tegelijkertijd moest de hele infrastructuur worden aangepast zoals seinen, wissels en overwegen en werden seinhuizen verplaatst. En dat terwijl de treindienst gewoon doorging! Het maakte het tot een logistiek erg ingewikkeld project. Toch lukte het NS het werk in twee jaar af te ronden. Op 15 mei 1938 was het zover en kwamen 53 elektrische tweewagenstellen en 37 driewagenstellen Mat’36 in de dienstregeling.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cimg alt=\"\" width=\"500\" height=\"378\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab\u002Ff67bb269-258a-4a3d-bafc-02af62fd6302\u002FSPOORWEGMUSEUM35781.jpg\" \u002F>Acrobatiek bij de aanleg van bovenleiding (collectie Spoorwegmuseum)\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Starre dienstregeling\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Elektrische treinen konden sneller optrekken en remmen, dat bood mogelijkheden om de dienstregeling te verbeteren. Op 15 mei 1938 werd daarom een zogeheten ‘starre dienstregeling’ ingevoerd. De treinen gingen op vaste tijden rijden. Op alle lijnen werd een twee-uursdienst gereden, en op de drukkere baanvakken een regelmatige uur- of halfuurdienst. De reistijden werden hierdoor flink korter.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mat'36\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het ontwerp van de Mat’36 was afgekeken van de dieselelektrische treinen (Mat’34) die twee jaar eerder waren gebouwd, maar was nog altijd revolutionair. De gestroomlijnde vorm droeg niet alleen bij aan hogere snelheden, maar ook aan het moderne imago dat NS zich in die periode graag wilde aanmeten. Het interieur was modern vormgegeven met o.a. buisframe banken en men probeerde met de zogenoemde in- en uitborden reizigers te sturen zodat er sneller in- en uitgestapt kon worden. De treinen waren voor het eerst voorzien van schijfremmen, revolutionair voor die tijd. Nieuw was ook dat de treinen uit de serie Mat’ 36 volledig gelast en niet meer geklonken waren. Daardoor was hun gewicht lager en konden hogere snelheden van 125 km\u002Fu worden gehaald. De nu door het Spoorwegmuseum gerestaureerde Mat’36 252 ging in 1968 uit dienst en werd van de sloop gered door de Stibans, de STIchting tot Behoud van Af te voeren Nederlands Spoorwegmaterieel. Met steun van de Stibans en de Vereniging Vrienden van het Spoorwegmuseum is de Mat’36 nu geheel gerestaureerd en voor het eerst te zien in het Spoorwegmuseum.\u003C\u002Fp>","Voor de redactie (niet voor publicatie):\r\n\r\nRechtenvrije persfoto's zijn te downloaden op: \r\nhttps:\u002F\u002Fflickr.com\u002Fphotos\u002Fhetspoorwegmuseum\u002Falbums\u002F72177720306597711\r\n\r\nOpening tentooonstelling 'Onder Hoogspanning': donderdag 25 mei om 16.30 uur.\r\nPersaanmeldingen via Evertjan de Rooij: e.d.rooij@spoorwegmuseum.nl",[15,16],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FpiXiobf_MKgLEu4fGz-26Jf47UuWLbjYOBcM0BI3KXolGhmgmQhYMw0Xniw3uZMlT9Sl81F3lNdC64Cl6h5rwMB3xDSN-rSvTJg","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FzU0g314wNNzHnmwKxQ3GfuU7EkFsFdqKIhBQTTjoWR5hT-ni4EUP27rzpIEjNIeL-1bdp1BUVsfPfNRKNb7nwFIfM02VHcz7","Utrecht","https:\u002F\u002Fwww.spoorwegmuseum.nl\u002Fontdek\u002Fnu-in-het-museum\u002Fonder-hoogspanning\u002F","2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab",[21],{"id":22,"title":23},"17100","Kunst en cultuur","‘Grootse veranderingen bij de spoorwegen’ en ‘Als de treinen sneller gaan snellen’ kopten de kranten in 1938. Op 15 mei van dat jaar was de elektrificatie van h",[26,36,45,52,56,75,107,111,120,126],{"id":27,"title":28,"pubDate":29,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":30,"orgId":19,"branches":33,"description":35},"8b859f75-96ef-490b-bd68-c079aa51f672","'Met een spoorweg door 't plantsoen verliest Utrecht zijn fatsoen'","2024-04-22T12:23:43.155+02:00",[31,32],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FpfgmGNsin8lFueDi_DXrPo9zWvS6Vi9VwHwCdj7JybSorM2IuYA3LJURyoXcqTF7lu3bt2XvbbedE5oTjUHVL83tXNoliZbuxA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fn83yYDv-4p1P2BO7UCAC596U7ryKTvendLI-P5ul2DDjK3gtiKaEWDsmOI8oEj3aIol2YDezJ5wKCNZuheE5RjTkxgwHPdVjFNc",[34],{"id":22,"title":23},"Tentoonstelling over 150 jaar Maliebaanstation in Spoorwegmuseum 'Met een spoorweg door 't plantsoen verliest Utrecht zijn fatsoen'. Het was één van de leuzen w",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":40,"orgId":19,"branches":42,"description":44},"495ffdb7-4b3c-44b3-8029-f9715747bd1d","IJspret tussen de treinen","2023-11-23T14:28:00.828+01:00",[41],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FYhaWpt3GqqwXgDtwsT8OnMRvmEPJg52rqhIn7WRTtrBLdZgo8vVQdX5SdtHfFfoOP4RUzCE6B7TjHy3NAGs8zyQY8gy9BYKVxw",[43],{"id":22,"title":23},"Het Spoorwegmuseum wordt in de kerstvakantie weer betoverend mooi. Tijdens Winter Station krijgt het hele museum een metamorfose, de winterse gezelligheid spat ",{"id":46,"title":47,"pubDate":48,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"branches":49,"description":51},"29325eec-88d5-4eb0-b418-ca1bdac8d03c","NIEUWE DIRECTEUR-BESTUURDER VOOR HET SPOORWEGMUSEUM","2023-11-17T14:21:25.370+01:00",[50],{"id":22,"title":23},"De Raad van Toezicht van het Spoorwegmuseum is verheugd om bekend te maken dat Leontien Lems wordt benoemd tot directeur-bestuurder van het museum. Met ingang v",{"id":4,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":53,"orgId":19,"branches":54,"description":24},[15,16],[55],{"id":22,"title":23},{"id":57,"title":58,"pubDate":59,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":60,"orgId":19,"branches":63,"description":74},"7371d05f-aa49-4708-bdc4-f5e763cd15b4","Waar is de posttrein toch gebleven?","2022-05-11T15:18:49.114+02:00",[61,62],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fu67sBS6em2_NpbKc-E-k2DTlwFfHlFXLVPnjgROhLSjc7bSBai83LQjDzRl9Qgcu2SCKyaFaJ0xf02Pk3Ykc8gedaxtluZMeSw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fgx5qRrEAgJcWBre5PtU0Or-sTdyEa9fsxIzO7vwbJ-sYYL6Du6uiSpFBe29K5HToP4dS9IIpwpJ-frMK9Ygg5Ui0W1k9N6u_z84",[64,67,71],{"id":65,"title":66,"parentId":22},"17128","Cultuur",{"id":68,"title":69,"parentId":70},"17116","Geschiedenis","47100",{"id":72,"title":73,"parentId":22},"33128","Musea","Tentoonstelling ‘Expeditie Posttrein’ toont historie van het postvervoer Vijfentwintig jaar geleden kwam er een einde aan een tijdperk; op 16 mei 1997 maakte de",{"id":76,"title":77,"pubDate":78,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":79,"orgId":19,"branches":81,"description":106},"b33c0b40-460e-4641-9b6c-1961c6628aa1","Nieuw evenement ‘Spoorweg Spelen’ in het Spoorwegmuseum","2022-04-12T08:45:00.038+02:00",[80],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FlziflrhcHPUaQQFtVvKPJ-8p_VeAMh3JAneJ6ymfVCT7r0YphKSnlQd8mFG5TchKziyGaYoOW1dKDS0jly3kbNmLRgur6gqv4Pw",[82,86,87,88,89,93,96,99,102],{"id":83,"title":84,"parentId":85},"93792","Uitgaan\u002Ffeesten\u002Ffestivals\u002Fevenementen","22100",{"id":72,"title":73,"parentId":22},{"id":68,"title":69,"parentId":70},{"id":65,"title":66,"parentId":22},{"id":90,"title":91,"parentId":92},"33141","Speelgoed en treinen verzamelen","33100",{"id":94,"title":95,"parentId":92},"33133","Treinliefhebbers",{"id":97,"title":98,"parentId":92},"33123","Vrije tijd",{"id":100,"title":101,"parentId":92},"33124","Vrijetijdsindustrie",{"id":103,"title":104,"parentId":105},"51154","Treintransport","51100","In de meivakantie, van 30 april t\u002Fm 8 mei, presenteert het Spoorwegmuseum met de ‘Spoorweg Spelen’ een geheel nieuw familie-evenement. Door het hele museum zijn",{"id":108,"title":38,"pubDate":109,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"orgId":19,"description":110},"469bfe0e-6e5d-4342-9a4e-c118ebe1ee2f","2021-11-09T08:30:00.067+01:00","In de kerstvakantie transformeert het Spoorwegmuseum in Winter Station Op zoek naar een onvergetelijk dagje uit voor het hele gezin? Ook dit jaar verandert het ",{"id":112,"title":113,"pubDate":114,"logoUrl":8,"thirdParty":11,"imageUrls":115,"orgId":19,"description":119},"394adfe6-0b0d-4150-8a6a-a0589cf41fc6","Spoorwegmuseum toont 150 jaar Nederlandse spoorwegaffiches","2020-12-02T10:20:59.922+01:00",[116,117,118],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FrBYzSyfP-NVvY-lizPYuoIra-8n9HAG0ahxn_5O83v1teM7bree_rEJhLSoaIDGyM8ZlXfATneUME32Jdumx","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FMjVp-AemtfTh2H3FAeMcytAwawkf3cREP_GJRFDvrs3ySz7ovcRejN7h7PTN7C7wyVgRb37Je_qfFYxV3e0Pgw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F5wRK2SVR_F12Tirbi9MTQC0FAM0oJN9XnzPbA2zqLaKiDH-S27e0ShFS1daKovUWaUiVqDgpLJ95I7XtRFU","Vanaf 13 februari 2021 is in het Spoorwegmuseum de tentoonstelling 'Spoor van verbeelding' te zien over Nederlandse spoorwegaffiches van het begin tot heden. Ce",{"id":121,"title":122,"pubDate":123,"logoUrl":124,"thirdParty":11,"orgId":19,"description":125},"2dd6786b-0c90-4798-97c1-0a8df1576f85","Spoorwegmuseum vanaf 1 juni weer open","2020-05-25T11:39:58.418+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F2ece947b-e221-46a2-adc5-9b225f63e2ab\u002F96545f97-770c-4aff-95ad-5e8b8995a177.jpg","Vanaf vandaag online reserveren mogelijk Het Spoorwegmuseum gaat op 1 juni weer open. Het museum is ingericht op de 1,5 meter samenleving. Online reserveren is ",{"id":127,"title":128,"pubDate":129,"logoUrl":124,"thirdParty":11,"imageUrls":130,"orgId":19,"description":132},"c73a1695-09fe-427f-9b1d-98886d9e44b4","Zes musea presenteren Leukste reisje van Nederland in Spoorwegmuseum","2019-06-26T10:08:12.132+02:00",[131],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FxjbAPLF4EiNK1j22fVcbsnsJrxXjxil8XxBhMOwsRhtWw09YqytXdgUDfVl-pVUZ06fOIwpOx3jUW29Cdnaa","Tijdens ‘Het leukste reisje van Nederland’ vind je negen dagen lang zes musea onder één dak. Van 29 juni t\u002Fm 7 juli trakteren het Cobra Museum voor Moderne Kuns"]