[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-ff25aa38-7f61-4815-83a2-3f7abffed08a--":3,"related-articles-undefined-undefined-176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0-true":22},{"id":4,"type":5,"title":6,"pubDate":7,"logoUrl":8,"organisationTitle":9,"thirdParty":10,"body":11,"imageUrls":12,"city":14,"website":15,"orgId":16,"branches":17,"description":21},"ff25aa38-7f61-4815-83a2-3f7abffed08a","PRESSRELEASE","\"Graag wat meer variatie bij natuurherstel,\" aldus NIOZ promovenda Lauren Wiesebron","2023-09-28T14:09:52.632+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F2daaca5f-f2d4-4920-b754-20cec6b8c6ad.jpg","Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ)",false,"\u003Cp>\u003Cstrong>Schelpdieren, wormen en andere dieren die in de woelige bodem van de Waddenzee en de Delta leven, kunnen aardig wat hebben, als het om stormen gaat. “Bij het herstel van getijdenatuur, bijvoorbeeld langs de Westerschelde, zouden we dus niet alleen luwe plekjes moeten creëren”, zegt Lauren Wiesebron, marien ecologe aan het NIOZ in Yerseke, in het proefschrift dat zij komende maandag verdedigt aan de Universiteit Utrecht. “Door strekdammen aan te leggen langs de oevers van de Westerschelde, help je bodemdieren die luwte nodig hebben, maar er zijn ook bodemdieren die juist van wat ruigere condities houden. Voor de broodnodige variatie in een ecosysteem moeten we die niet vergeten.”\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>\u003Cimg alt=\"\" width=\"600\" height=\"300\" src=\"https:\u002F\u002Fstorage.googleapis.com\u002Faps-attachments\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fff25aa38-7f61-4815-83a2-3f7abffed08a\u002FLaurenWiesebroninhetveld1200x600px.jpg\" \u002F> Lauren Wiesebron in het veld in Zeeland. Foto: Lauren Wiesebron, NIOZ. \u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Weren tegen de elementen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wiesebron onderzocht zowel in de natuur als onder laboratoriumcondities hoe verschillende bodemdieren reageren op woelige condities door wind, stroming en golfslag. In zachter sediment met meer slib en minder zand, bleken scheldieren zich makkelijker in te kunnen graven. Maar Wiesebron was wel verbaasd hoe de dieren zich in het algemeen weerden tegen die ruige omstandigheden. “Zelfs onder heel woelige omstandigheden in onze stroomgoot in het lab, konden schelpdieren zich nog wel ingraven en weren tegen de elementen.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Inheemse schelpen beter bestand\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wiesebron vergeleek ook reacties van verschillende soorten schelpdieren. Daarbij bleek dat de inheemse kokkel beter bestand was tegen woelige omstandigheden dan de uitheemse Filipijnse tapijtschelp. “Deze resultaten mogen zeker nog niet vertaald worden naar álle inheemse schelpdieren en álle exoten”, waarschuwt de onderzoekster. “Maar het geeft wel wat reden voor optimisme over de weerbaarheid van het ecosysteem tegen de verwachte toename van stormen bij het veranderen van het klimaat.” Wiesebron tekent daarbij aan dat onderzoek van collega’s, naar de reacties van bodemdieren op stijgende temperaturen een stuk minder optimistisch stemmen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Niet alleen strekdammen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Veel natuurherstelprojecten rond de Westerschelde zijn gericht op het vasthouden van sediment langs de oevers van de rivier die steeds verdiept moet worden ten behoeve van de scheepvaart naar de haven van Antwerpen. Wiesebron: “Door bijvoorbeeld strekdammen aan te leggen, bevoordeel je soorten die houden van luwe condities. Maar een gezond en compleet ecosysteem heeft ook behoefte aan plekken met meer dynamiek. Bij het beschermen en herstellen van getijdenatuur in de Delta zou daar meer rekening mee moeten worden gehouden”, aldus de promovenda.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ontpolderen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Naast het vasthouden van sediment aan de oevers, denkt Wiesebron dat het voor een completer ecologisch herstel nodig is om ook verder van de hoofdstroom natuur te herstellen. “Net als het uitbaggeren, verstoort ook het kunstmatig vasthouden van sediment direct naast de vaargeul de normale dynamiek van het sediment. Door gebieden als de Perkpolder of de Hedwigepolder te ‘ontpolderen’ en weer natuurlijk in te richten, kan een completer ecosysteem worden hersteld, waar bodemdieren en daarmee ook vogels en de rest van de natuur van profiteren.”\u003C\u002Fp>",[13],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FhviDWhxakbRRmF_gkRMY0J3mTs4Zc-3Ar35QIdf4U-SKMpm46IW6iUw4kr-_rPXR4KBxA8DfRooTAyVmLDaxVLQm1O05kbUzqQ","Yerseke","https:\u002F\u002Fwww.nioz.nl\u002Fen\u002Fnews\u002Fsome-more-variation-in-nature-restoration-please","176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0",[18],{"id":19,"title":20},"41000","Dieren en natuur","Schelpdieren, wormen en andere dieren die in de woelige bodem van de Waddenzee en de Delta leven, kunnen aardig wat hebben, als het om stormen gaat. “Bij het he",[23,36,46,53,64,75,82,98,110,119],{"id":24,"title":25,"pubDate":26,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":27,"orgId":16,"branches":31,"description":35},"ba9f17c6-27ba-4a66-8657-5c0c215db05c","Zelforganiserende patronen in het landschap helpen planten omgaan met klimaatverandering","2026-10-01T12:12:49.017+02:00",[28,29,28,29,30],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F9xrf1RatEE7ys7j3qRGXlqgUEKnZeqmD5jcg7XbN5-Kzj05B7An_O1LnTlsfmVqeoyss0jgPtmkhds4ORV6sy_zcT1XrBurbrw","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FeD7TN2a6Vx29QQJN-QfP1Ef9_K8wRHVdgabm542TbnLMZ7utMHRcQmaHT3Ma9FG2B__TrtNueC2Zheiu18raMfDT5NkrN3rhQTI","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fba9f17c6-27ba-4a66-8657-5c0c215db05c\u002F261001pressreleaseWuetalScienceAdvances.pdf",[32],{"id":33,"title":34},"23100","Klimaat, milieu en duurzaamheid","Zelforganiserende patronen in het landschap helpen planten omgaan met klimaatverandering Nieuw onderzoek laat zien hoe natuurlijke patronen in kustgraslanden zo",{"id":37,"title":38,"pubDate":39,"logoUrl":40,"thirdParty":10,"imageUrls":41,"orgId":16,"branches":43,"description":45},"7c34b2ca-7596-478a-9dff-7ea759ec927d","Visserij buiten windpark is geen trekpleister voor kleine mantelmeeuwen","2026-06-09T08:00:00.055+02:00","https:\u002F\u002Fwww.persberichten.nl\u002Ffile\u002Flogos\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fde62be80-f1b6-41f3-b382-5ef8710c623d.jpg",[42,42],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FA4Qo2VJ3uj809zBpCVWF5taDLT3wXWv340idHrkBV_JviCs0pMDx2-B0-Kkj4j3ncF4KoLEhLTLjWDI3oJbqeglRyDVrT1JP",[44],{"id":33,"title":34},"Kleine mantelmeeuwen uit de kolonie op Neeltje Jans blijken het windpark voor de Zeeuwse kust te mijden, behalve sommige mannetjes. NIOZ-ecoloog Roos Kentie en ",{"id":47,"title":48,"pubDate":49,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"orgId":16,"branches":50,"description":52},"ebfa2357-abd2-46cd-a758-a91e1b4e6ef6","Afgedankte perenbomen brengen leven in de Waddenzee","2026-02-05T17:54:11.982+01:00",[51],{"id":19,"title":20},"Onderzoek met een sportvissonar laat zien dat er rond kunstmatige bomenriffen in de Waddenzee tot wel 3,5 keer meer, en ook grotere vissen voorkomen dan op verg",{"id":54,"title":55,"pubDate":56,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":57,"orgId":16,"branches":61,"description":63},"873a7d4b-735a-4c3a-a1ea-a69082f6737c","Enorme bosbranden en bodemerosie door opwarming en CO2-uitstoot 56 miljoen jaar geleden ","2026-01-19T21:00:00.033+01:00",[58,59,60],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FDFqtcvCou9h8P9PzmIHAsRSQrRax8FgscNLUWvA4eq5GiHMBU318VP9yNtfRLlWmlnd_VlcOgNUROoBGwkCuRviU8UwqBme3GNA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F0Fh95OqPiqkTeWTfxCi217r_XFU13NhFuiI2LN0xE3Gzqdts3GhQz6oRMfV-C5nKJ3cLss9ZHJdDzH8WY4swTVXWdBPVuWvTAu0","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fxb_IIe7KSCq6tUVgspVmb3p-L_98BmZHV31C2cfMlFI0v97DXrFOguMBhI6qjkSFCvJroRaSAoLCslOREk0PVXNlGirNnpc1sA",[62],{"id":33,"title":34},"Het klimaat warmde 56 miljoen jaar geleden bijna net zo snel op als nu. Toen er in een korte tijd enorm veel CO2 in de atmosfeer terecht kwam, leidde dat tot gr",{"id":65,"title":66,"pubDate":67,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":68,"orgId":16,"branches":72,"description":74},"00348008-f2e8-473c-8f0e-18b685e12fdf","Westerscheldenatuur loopt vast door decennia baggeren","2026-01-16T10:00:00.029+01:00",[69,70,71],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Foc_zDsl5IF6wZLiHzfLV2sS41KhR8buLiJwjJi-QymFKyIEoJKVzFvsHZFxm-aspejBNHDowrNNlMbrYxTtPLhV5117ihAJIZQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FH3s5JMxj-Tn8OML8d9RX45LmEt1KAT9xeViAzT6rff6vMgqmWuTD9LL_jm6B9Dic15n2_8TTrHrVO6xpvjKDkDCMYk5Q7dpn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FeFdE8i0MVGx1cRbBNWLXd2dlWw66Nqi7Up0E0La_4E_7mEH1Vmz1sKIweeyB0p0TTr2xqv5uBpyZhQQThRU9dlY2SzAO1gP7",[73],{"id":33,"title":34},"Yerseke, 16 JANUARI 2026 – De natuur van de Westerschelde is sinds de vaargeulverdiepingen in de jaren zeventig een doodlopende weg ingeslagen. Door het enorm g",{"id":76,"title":77,"pubDate":78,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"orgId":16,"branches":79,"description":81},"c848e214-a5ed-4f73-af65-8d3729ba864b","Sterke, snelle vermindering broeikasgas-uitstoot nodig om 'zeespiegelerfenis' te beperken ","2025-10-24T11:02:00.622+02:00",[80],{"id":33,"title":34},"De onafwendbare zeespiegelstijging in de komende eeuwen, ook wel zeespiegelerfenis genoemd, is een van de meest problematische gevolgen van klimaatverandering v",{"id":83,"title":84,"pubDate":85,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":86,"orgId":16,"branches":93,"description":97},"15eb39c8-c96b-48fe-b391-3f2861e4fc9a","ZeeWijzer toont kiezers: politieke partijen zeggen te weinig over bescherming van de zee","2025-10-13T06:00:00.034+02:00",[87,88,89,90,91,92],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FU6ZrWi8apJnBNqWKwVGfh8vBNrzGsPULrzJ0ZYO6z9dySaE9rly4xXST7gFUzE4V0IauaAdxa33jvS5UgTUkYmuSJh1uzS-R_xU","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FxsqgWWlr7lpGkCPekNlx2eTDU0U61zR5c3Hxajb1QDeEx_KD5YjLc3qbHJ34UeSmK3hauiul712xOMZ3ogiwzbBXupC_sKJR","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FSCHoDttDNkIB6dcEeTtidnS8Yo1CHete32wL0SxfJTsv1ybsBQ5T53h15B5KUFU4QO-6p7ShQVdPJUUneVgjPu31xX9Z2VwgUA","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fg0SeqqnV_hhYTXKmVlyVx5QtVYJZG7509l9s5LSciMmdI3Z4_KO5gcN2jY4F7wLEt9Zo0sKi_UCW8Szkj-eXau1HANQODDrV","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fvy5HloP0B51LcFBHwDg1jGpazKUuKIt8TMdWKg_Pgw64fwebxGHxVUyQJ_WUnSwCfdr38Pim-xVJrC8YuYxU86Pb7qbnJGMw","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002F15eb39c8-c96b-48fe-b391-3f2861e4fc9a\u002FZeewijzerteaseronepager.pdf",[94],{"id":95,"title":96},"38100","Algemeen nieuws","13 oktober 2025 - Oceaanwetenschappers en natuur- en klimaatorganisaties analyseerden vijftien verkiezingsprogramma's op hun beloften aan de zee. Er blijken gro",{"id":99,"title":100,"pubDate":101,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":102,"orgId":16,"branches":105,"description":109},"b2c75b23-08f0-48b1-9180-b70ab26cc131","1% van windparkinvesteringen kan miljoenen hectares zeeleven herstellen","2025-07-07T15:24:02.613+02:00",[103,104],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FwrZh7cchgZfpPt1cwAH6ab3EQMXvqUqaZAaKJMtJ9KFm4f0A53P1HvsErov-CCd69qF4UKl_Dp_pv-2qhTRwfM3U3DKzZw_M","https:\u002F\u002Forder.perssupport.nl\u002Ffile\u002Fpressrelease\u002F176b257e-7cd8-4439-b12e-f2882d4355f0\u002Fb2c75b23-08f0-48b1-9180-b70ab26cc131\u002F20250314FinancingmarinerestorationthroughoffshorewindinvestmentsREVISEDflattext.pdf",[106],{"id":107,"title":108},"47100","Wetenschap","Een bijdrage van 1 procent van alle wereldwijde investeringen tot 2050 in offshore windprojecten is al voldoende om natuur grootschalig te herstellen. Dat blijk",{"id":111,"title":112,"pubDate":113,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":114,"orgId":16,"branches":116,"description":118},"46133fa4-f258-4136-abca-18416823692a","Harde kraamkamer voor schelpdiertjes bleek vooral een buffet voor roofdieren","2025-07-02T17:54:53.428+02:00",[115],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002F8UAajpACoyBPdfuGmofuff6Ju90N0AZqWNReLjpSIGrTATKk9d-bvQnvRVPgm5I0VHqDCjOUrXJD9o3n8YEDVtnSRnrf6kWCSQ",[117],{"id":107,"title":108},"Je kunt de vorming van mossel- en oesterbanken op zandige zeebodems stimuleren met een harde ondergrond. Maar toen NIOZ-promovenda Sterre Witte schelpen en keie",{"id":120,"title":121,"pubDate":122,"logoUrl":8,"thirdParty":10,"imageUrls":123,"orgId":16,"branches":126,"description":128},"a26c2497-88d4-4942-869e-89e6c62a5015","Eenvoudige nieuwe methode berekent hoe mangroves kusten tegen golven beschermen","2025-04-30T08:00:00.026+02:00",[124,125],"https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FKIgbeT0QFph2TZ43JVI2Y2uVqI113iPYfHGuM7H1St6hq7LOwpRWVyyAFgPcQ7-JVziOIIAm1j0CSObL6yHFWpTFV1D6YiGJKQ","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002FGocadfSpuWLqq26fgmPN6BOxQNurax9eGNgOFtHkEcqwIWhmW1oPxXBa3RyZHaD2s2sKgvjdxClWUhlBAGIw0ZNlps9_gzZOKA",[127],{"id":33,"title":34},"Een natuurlijk fort dat bestand is tegen razende stormen: dat is wat mangroves en andere beboste moerassen vormen langs onze kusten en rivieren. Maar hoe goed b"]