Een kerstpakket dat niet in de smaak valt, kan werkgevers op sociale media kritiek opleveren. Maar achter die negatieve reactie schuilt soms meer dan teleurstelling over de inhoud van het cadeau. Volgens deskundigen op het gebied van werkgeverschap en arbeidspsychologie kan onvrede over een kerstpakket samenhangen met de waardering die werknemers gedurende het jaar ervaren. Relatiegeschenkenspecialist Loopper sprak met verschillende experts over veranderende verwachtingen rond kerstpakketten en wat werkgevers kunnen leren van negatieve reacties.
Minder etenswaren en meer persoonlijke keuzes
Het traditionele kerstpakket met wijn en chocolade past voor veel mensen bij de gezelligheid van de feestdagen, maar sluit niet aan bij iedere leefstijl. Sommige werknemers drinken geen alcohol, vermijden bepaalde voedingsmiddelen of letten bewust op hun gezondheid.
Dr. Machiel Reinders, senior onderzoeker Consumentengedrag en Marketing bij Wageningen University & Research, verwacht dan ook dat werkgevers vaker kiezen voor lifestyle- en verzorgingsproducten, cadeaubonnen of de mogelijkheid om aan een goed doel te doneren.
Ook binnen traditionele voedselpakketten verwacht hij meer aandacht voor alternatieven. “Om uitsluiting van een deel van de medewerkers te voorkomen, is het belangrijk om als werkgever bewuster te kijken naar bijvoorbeeld vegetarische, ambachtelijke, lokale of hoogwaardige opties.”
Niet de waarde, maar de waardering telt
Of een kerstpakket positief wordt ontvangen, hangt volgens Nicol Tadema, spreker en bestsellerauteur op het gebied van aantrekkelijk werkgeverschap, niet alleen af van de inhoud of de financiële waarde. “Een goedkoper, maar persoonlijk cadeau dat iemand oprecht verrast, kan meer indruk maken dan een groot of luxueus geschenk.”
Volgens Tadema speelt vooral de relatie tussen werkgever en werknemer een belangrijke rol. “Een medewerker die het hele jaar op handen wordt gedragen, zal een slechte fles wijn waarschijnlijk met humor ontvangen. Misschien verschijnt die fles zelfs vol trots op Instagram. Niet omdat de wijn zo geweldig is, maar omdat de relatie goed is.”
Andersom kan zelfs een duur kerstpakket weinig indruk maken wanneer werknemers zich gedurende het jaar onvoldoende gewaardeerd voelen. “Wanneer een werknemer het hele jaar amper waardering krijgt en de werkgever probeert dit in december goed te maken met een enorm cadeau, dan zal dit niet in dank worden afgenomen”, aldus Tadema.
Ook Tosca Gort, arbeidspsycholoog en oprichter van GORTcoaching, benadrukt het belang van persoonlijke aandacht. “Wanneer er een algemeen pakket wordt uitgedeeld aan het hele bedrijf, kan een leidinggevende met een handgeschreven kaartje een groot verschil maken. Er is altijd ruimte voor extra aandacht.”
Kerstpakket kan dieperliggende onvrede blootleggen
Kritiek op een kerstpakket staat volgens de deskundigen niet altijd op zichzelf. Een negatieve reactie kan voortkomen uit eerdere ervaringen op de werkvloer.
“Het kerstpakket is slechts een van de honderden kleine momenten die samen bepalen hoe medewerkers het ontvangen. Een post op sociale media over een kerstpakket ontstaat dus niet op het moment dat de doos wordt geopend. Die begint bij alle ervaringen die daaraan voorafgingen”, legt Tadema uit.
Ook Gort ziet dat achter ontevredenheid over een cadeau andere frustraties kunnen schuilgaan. Denk aan onvrede over het salaris, de werkzaamheden, collega's of de reistijd. “Als je heel veel ontevredenheid voelt over een kerstpakket, speelt er waarschijnlijk iets anders waar je als werkgever mee aan de slag moet.”
Waardering als onderdeel van de bedrijfscultuur
Volgens de arbeidspsycholoog is het daarom belangrijk dat werkgevers niet alleen in december aandacht besteden aan medewerkers, maar gedurende het hele jaar. Het kerstpakket blijft daarmee een belangrijk gebaar, maar kan de dagelijkse aandacht niet vervangen.
Ook Loopper ziet dat werkgevers steeds vaker buiten de feestdagen om aandacht besteden aan hun werknemers. “We zien onder onze klanten dat werkgevers steeds meer momenten aangrijpen om medewerkers te verrassen. Zo wordt waardering niet iets van één moment per jaar, maar een terugkerend onderdeel van de bedrijfscultuur”, vertelt Edwin den Hartog, eigenaar van Loopper.
Voor werkgevers die negatieve reacties op hun kerstpakket ontvangen, is de belangrijkste les volgens de deskundigen dan ook om verder te kijken dan de inhoud van de doos. Niet iedere teleurstelling wijst op een groter probleem, maar terugkerende kritiek kan aanleiding zijn om het gesprek over waardering en medewerkerstevredenheid aan te gaan.