Nederlanders verbruiken gemiddeld minder drinkwater per persoon. Toch voorziet drinkwaterbedrijf Vitens tekorten in de drinkwatervoorziening. Om de groeiende drinkwatervraag bij te benen, zijn meer nieuwe bronnen én nieuwe infrastructuur nodig. Tegelijkertijd staan door klimaatverandering bestaande winningen en het watersysteem onder druk. Daarom is een versnelling in de watertransitie nodig en dit vraagt om een gezamenlijke inzet van alle betrokkenen. Dit blijkt uit de jaarcijfers die Vitens vandaag publiceerde tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
Elke druppel telt, maar totale vraag blijft stijgen
De overheid heeft de ambitie om het drinkwaterverbruik in 2035 terug te dringen naar gemiddeld 100 liter per persoon per dag. Vitens ziet dat het drinkwaterverbruik per persoon daalt: in 2024 lag het gemiddelde op 119,5 liter, in 2025 daalde dit met bijna een halve liter naar 119,1. Het is goed nieuws dat burgers en bedrijven minder drinkwater verbruiken.
Toch blijft de totale vraag stijgen door de groei van bedrijven en bevolkingsgroei. Om dit bij te benen moet Vitens nieuwe bronnen en infrastructuur ontwikkelen, terwijl de effecten van klimaatverandering bestaande winningen bedreigen.
Steeds moeilijker om aan vraag te voldoen
Vitens ziet steeds vaker situaties waarin de vraag naar drinkwater groter is dan wat het bedrijf kan leveren. Op warme dagen piekt de vraag, en Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Dat heeft te maken met een tekort aan winbronnen en een infrastructuur die nog niet is ingericht op de toenemende vraag. In de praktijk betekent dit dat een drinkwateraansluiting- of uitbreiding voor bedrijven niet altijd meer mogelijk is, en dat aansluitingen voor nieuwbouwwoningen vertraging kunnen oplopen. Dat raakt zowel de woningbouw als de economie in het verzorgingsgebied van Vitens.
Klimaatverandering versterkt problematiek
Klimaatverandering versterkt de problematiek aan beide kanten. Langere periodes van warmte en droogte leiden tot een hoger verbruik, precies op de momenten waarop het watersysteem het meest onder druk staat. Tegelijkertijd worden bestaande waterwinningen geraakt door onder meer weersextremen, verdroging in Natura 2000-gebieden en waterverontreiniging.
Samenwerking en versnelling zijn sleutel
Vitens staat voor een grote opgave, maar ziet ook kansen om in de toekomst bronnen duurzamer in te passen in het watersysteem. Een voorbeeld is het onderzoek naar een multibronnenconcept: door meerdere waterbronnen op één locatie te zuiveren, vermindert de afhankelijkheid van één enkele bron en neemt de leveringszekerheid toe.
Tegelijkertijd onderstreept Vitens het belang van samenwerking en realisme: het ontwikkelen van nieuwe bronnen en infrastructuur is complex, en ook Vitens heeft - net als veel andere technische organisaties - te maken met een beperkte beschikbaarheid van gespecialiseerde vakmensen.
Bestuursvoorzitter Tjeerd Roozendaal stelt in het jaarverslag 2025 van Vitens: “Een versnelling in de watertransitie nodig is en dat dit een gezamenlijke opgave is. De druk op de ruimte in Nederland is groot. Samen met overheden in de rol van aandeelhouders en beleidsmakers, waterbeheerders en Vitens moeten we de verbinding zoeken, belangen afstemmen en werken aan een robuust en duurzaam ingericht watersysteem."