Tien jaar geleden stapte het Verenigd Koninkrijk uit de EU. Brexit is voor de Britse economie vooral een rem gebleken. Op diverse gebieden is de voorsprong van het VK geslonken. Allianz Trade stelt dat de groei met gemiddeld +1,4% ondermaats is geweest. Zonder Brexit was de groei volgens de kredietverzekeraar op +2 tot +4% uitgekomen. Vooral extra handelsfricties en politieke onzekerheid spelen het VK parten. Voor Nederlandse bedrijven betekende Brexit extra kosten en douaneformaliteiten. Maar het leverde zeker ook winst op. Vooral op logistiek gebied (met name de Rotterdamse haven profiteert hiervan). Ook biedt Brexit extra handelskansen omdat de Britse handel met de EU stroever verloopt.
“Kort samengevat is Brexit een fiasco gebleken”, zegt Johan Geeroms, Risk Director bij Allianz Trade Benelux. “Achterblijvende regio’s in eigen land is beloofd dat ze zouden profiteren en hun achterstand op de rest van het land zouden inlopen. Wat blijkt: in bijna 60% van de gebieden die voor ‘leave’ stemden, is het gemiddelde inkomen juist verder achterop geraakt bij het landelijke gemiddelde.”
“Terrein verloren”
“Natuurlijk is de Britse economie niet ingestort”, zegt Geeroms. “Maar je ziet dat de Britten eerder terrein hebben verloren dan gewonnen. Van oudsher liep het VK ver voor op andere EU‑landen als het gaat om innovatie en start‑ups. Nog altijd zijn ze daar de grootste, maar andere landen zijn sterk opgekomen. Nederland zit nu echt in de voorhoede: sinds 2020 is er vijf tot acht keer zoveel durfkapitaal naar Nederlandse start‑ups gegaan als in de hele pre‑Brexitperiode 2006–2015. Samen met Zweden en Zwitserland zijn we opgeklommen tot de subtop van Europese start‑uphubs. Terwijl het Britse aandeel licht terugloopt en de voorsprong op Frankrijk en Duitsland slinkt, verstevigt Nederland zijn positie als thuismarkt voor innovatieve scale‑ups en internationale investeerders. Brexit heeft de Britse innovatiekracht niet weggevaagd, maar wél ruimte gecreëerd voor nieuwe zwaartepunten op het vasteland, met een duidelijk zichtbare hotspot in Nederland.”
Handel met EU nog steeds fors
De EU is nog steeds de belangrijkste handelspartner voor het VK, maar berekeningen in het Allianz Trade-rapport laten zien dat de goederenhandel tussen VK en de EU -21% lager ligt dan zonder Brexit het geval zou zijn. Geeroms: "Nieuwe handelsakkoorden en meer diversificatie richting de VS, China en het Gemenebest hebben de vroegere economische verwevenheid met de EU nog niet kunnen evenaren."
De Britse export van ICT‑diensten naar de EU is sinds Brexit bijna verdubbeld, wat laat zien dat de kenniseconomie van het Verenigd Koninkrijk internationaal concurrerend blijft. Het land is nog altijd ’s werelds op een na grootste exporteur van financiële diensten, goed voor 21% van de wereldwijde export (De VS zijn de grootste met ongeveer 25%). Ook levert het VK steeds meer financiële diensten aan EU‑markten. Londen heeft een groot deel van zijn mondiale financiële rol weten te behouden.
Op het gebied van schone energie heeft het VK zich binnen Europa tot koploper ontwikkeld. De productie van windstroom steeg sinds 2016 met 130%, waardoor de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is verminderd en het mogelijk werd om in 2024 volledig met steenkoolstroom te stoppen.
Nederland logistieke winnaar
Voor Nederland is het Verenigd Koninkrijk een van de belangrijkste handelspartners, vooral voor landbouwproducten, industrie en logistiek. Brexit heeft die relatie ingrijpend veranderd, maar creëert tegelijkertijd strategische mogelijkheden.
Zo is een deel van de containerstroom verschoven van Britse havens naar Rotterdam, omdat rederijen congestie en Britse grensformaliteiten willen vermijden. Ook kozen meer internationale bedrijven Nederland als uitvalsbasis voor EU‑distributie en als stapelplaats voor goederenstromen richting VK. Door Brexit is de vraag naar logistiek vastgoed, value‑added logistics en douane‑expertise sterk gestegen.
Ook via de financiële en zakelijke dienstverlening plukt Nederland de vruchten van Brexit. Omdat EU‑bedrijven vaker voor andere financiële centra kiezen dan Londen, krijgen Amsterdam en andere Nederlandse steden meer werk in betalingsverkeer, vermogensbeheer en gespecialiseerd advies.
foto Johan Geeroms
