Franeker – Vandaag heeft Robbert Dijkgraaf, President van de Internationale Wetenschapsraad, Universiteitshoogleraar aan de UvA, de herdenkingsmunt geslagen ter ere van het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium. De euromunt, geslagen bij de Koninklijke Nederlandse Munt in opdracht van het ministerie van Financiën, viert het bijzondere Planetarium, dat tussen 1774 en 1781 werd gebouwd en vandaag de dag nog steeds werkt. In 2023 werd het Planetarium UNESCO Werelderfgoed. De munt heeft een nominale waarde van vijf euro en is verkrijgbaar bij de Koninklijke Nederlandse Munt.
“Het bijzondere aan het Planetarium van Eise Eisinga is dat het een relatief klein Werelderfgoed is dat het grootste verhaal vertelt dat er is: het verhaal van ons heelal. Met deze munt wordt dat verhaal nog kleiner en tastbaarder. Je kunt het nu letterlijk in je binnenzak meenemen. Hoe bijzonder is dat”, vertelt Robbert Dijkgraaf.
Eise Eisinga Planetarium
De herdenkingsmunt staat stil bij het bewijs van vakmanschap, kennis en doorzettingsvermogen van Eise Eisinga. De wolkammer had van jongs af aan al een passie voor wis- en sterrenkunde en tussen 1774 en 1781 maakte hij zijn droom waar om het zonnestelsel een biljoen keer verkleind af te beelden in zijn eigen woonkamer. Het Planetarium en indrukwekkende raderwerk zijn door de eeuwen heen goed onderhouden, waardoor het nog altijd uitstekend werkt.
UNESCO Werelderfgoed in Nederland
De herdenkingsmunt voor het Eise Eisinga Planetarium is onderdeel van de serie Nederlands Werelderfgoed, waarmee het ministerie van Financiën stilstaat bij het UNESCO Werelderfgoed in ons land. De munt wordt geslagen in opdracht van het ministerie van Financiën.
Jasper Wesseling, thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën: “De Koninklijke Nederlandse Munt geeft elk jaar twee verzamelaarsmunten uit in opdracht van het ministerie van Financiën. Zo lichten we bijzondere gebeurtenissen of personen uit die veel betekenis hebben voor Nederland. Het is een soort canon, in een serie van bijzondere munten. Het Eise Eisinga Planetarium, het oudste werkende planetarium ter wereld, past perfect bij de serie Nederlands Erfgoed.”
Ontwerp
De herdenkingsmunt is ontworpen door Armand Mevis en is verkrijgbaar in verschillende varianten: het Gouden Tientje (750 stuks), het Zilveren Vijfje (3.500 stuks) en twee uitvoeringen in coincard (respectievelijk 10.000 en 40.000 stuks). Op de keerzijde van het ontwerp staan de zon en de destijds bekende planeten afgebeeld: de planeten liggen bolvorming op het fond van de munt. In het hart van de munt is het Planetarium zichtbaar. Op de voorzijde staat Koning Willem-Alexander met zijn blik naar ons heelal gericht. Op de achtergrond staan twee bekende ruimte-fenomenen afgebeeld, ontdekt in de jaren na de bouw van het Planetarium: het zwarte gat en de aard van het Melkwegstelsel.
De herdenkingsmunt is te koop op de website van de Koninklijke Nederlandse Munt, maar ook verkrijgbaar in de museumshop van het Eise Eisinga Planetarium.