Recente berichten rond de e-sigaret wekken een verontrustend beeld op. Vapen zou een gevaar voor de volksgezondheid vormen en er zelfs gaan stemmen op om elektronisch roken aan banden te leggen. Maar waar komt deze berichtgeving vandaan? En wat blijft er, bij nadere bestudering, over van alle wilde claims? Tijd om feiten en fabels te scheiden.
Hoe het begon
Het zaadje voor de berichten rond vapen in de Nederlandse media lijkt half augustus geplant, middenin de nieuwsluwe vakantieperiode waarin redacties graag ruimte maken voor komkommernieuws. Op 17 augustus verschijnt het eerste artikel dat melding maakt van een mysterieuze longziekte die gelinkt wordt aan de e-sigaret.
Opvallend is dat zowel wordt gesteld dat alle klachten ‘op elkaar lijken’, als dat patiënten vertellen over ‘allemaal verschillende manieren van roken’. ‘Er zitten ook gevallen bij van thuis doe-het-zelvers en producten gebaseerd op marihuana of andere drugs’, schrijven de media met een slag om de arm.
Binnen korte tijd escaleert de op Amerikaanse media gebaseerde berichtgeving. Er wordt vermeldt dat Trump overweegt vapen in zijn geheel te willen verbieden. Een bekende Nederlandse longarts mengt zich in de discussie met de oproep snel in actie komen. Net als Trump pleit zij voor een verbod. Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid geeft aan het RIVM een hernieuwd onderzoek te laten starten naar de effecten van elektronisch roken en of vapen mogelijk verboden zou moeten worden.
Om te voorkomen dat de gezondheidsklachten rond vapen een ver-van-mijn-show blijven, gaat een Nederlands actualiteitenprogramma op zoek naar Nederlandse slachtoffers. Met assistentie van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT), dat een enquête uitzet onder leden, worden drie patiënten opgespoord. De vereniging claimt gedegen onderzoek en roept op tot nadere regelgeving waar strenge Europese regelgeving al sinds mei 2016 van kracht is.
Met name het voorbeeld van de patiënt die een e-sigaret van zijn dochter leende en ineens bloed moest ophoesten, spreekt tot de verbeelding. Diverse Nederlandse media brengen dit nieuws als afschrikwekkend voorbeeld van gezondheidsrisico’s die elektronisch roken met zich mee zou brengen. Opvallend, omdat eerdere gevallen van acute gezondheidsproblemen in voorgaande jaren binnen de e-sigaretten industrie niet bekend zijn.
Een vreemd smaakje
Aanvullende publicaties van de Amerikaanse voedsel en warenautoriteit ondersteunen het vermoeden dat gezondheidsklachten van de e-sigaret eerder door misbruik dan regulier gebruik komen. De FDA heeft nog geen definitieve stelling ingenomen maar onderzoek wijst op het gebruik van THC-olie gemengd met Vitamine E Acetaat. De FDA schrijft: ‘Around 80% reported they used vaping liquids that contained THC, the central clue in the case, with investigators hinting that the chemical was likely involved in all of the cases.’
Het vermengen van grondstoffen in het illegale circuit, blijkt ook in de beeldvorming voor verwarring te zorgen. Zo worden ‘smaakjes’ gelijkgesteld aan risicovol, terwijl uit voorlopig onderzoek van de Amerikaanse CDC blijkt dat de meerderheid van de onderzochte patiënten producten gebruikten met THC-olie. Niet de smaakvarianten maar de toevoeging van THC en versnijdingsmiddelen in het illegale circuit lijken de boosdoener.
Zwarte markt
Een vooraanstaande krant uit New York besluit op onderzoek uit te gaan en stuit daarbij op de recente aanhouding van twee broers uit Wisconsin. Ze runnen vanuit huis samen een omvangrijke zwarte handel in vaping benodigdheden. Handelaren in ‘black market vaping products’ mengen uit winstoogpunt ‘dure’ ingrediënten zoals THC-olie met goedkope grondstoffen die schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn, noteert de krant.
Grote verschillen VS en EU
Ondertussen proberen anderen het hoofd koel te houden in de stomende discussie die rondom vapen is ontstaan. Met name vanuit het VK komt evenwichtige berichtgeving. Verschillende media wijzen op de grote verschillen in Amerika en Europa, waar regelgeving en toezicht veel strikter zijn. Gebruikers van vaping-producten kunnen op de publieke website van de Britse toezichthouder MHRA zelf controleren of hun producten legaal zijn.
Linda Bauld, als gezondheidsexpert verbonden aan de universiteit van Edinburgh, stelt dat de oorzaak voor gezondheidsklachten van vapen in de VS dan ook in de hoek van illegale producten, THC en een toegevoegd acetaat moet worden gezocht. ‘In particular, a compound called tocopherol acetate may be the culprit’, aldus Bauld.
Instanties als Gov.uk in het VK pleiten al jaren in de breedte voor vapen als minder schadelijk alternatief voor roken. Brits onderzoek wijst uit dat vapen minstens 95 procent minder schadelijk is dan het roken van tabak. Als reactie op de berichtgeving vanuit de USA, heeft Public Health UK middels Twitter laten weten dat haar mening omtrent de gezondheidseffecten van elektronisch roken ongewijzigd positief blijft. Er worden appels met peren vergeleken.
De Nederlandse situatie lijkt sterk op die van het Verenigd Koninkrijk: wie hier vaping-producten koopt via een erkende handelaar, krijgt producten die voldoen aan de TPD, de Tobacco Products Directive. Hierin is onder meer opgenomen welke ingrediënten zijn toegestaan en in welke dosering. Leveranciers zijn verplicht de herkomst en merknamen van producten als informatie te delen met de gebruiker. Wie dus verstandig vaped en producten gebruikt uit betrouwbare bron, lijkt absoluut niet de risico’s te lopen die geschetst worden in zowel de Amerikaanse als Nederlandse nieuwsberichten.
Migo Nederland is marktleider op het gebied Vaping in Nederland. Alle producten in het assortiment van Migo voldoen aan de geldende Europese en Nederlandse wet- en regelgeving.