Deze week komen in Rotterdam internationale experts bijeen voor het NH3 Event, een jaarlijkse conferentie over ammoniak. Dat is allang geen niche-onderwerp meer voor de chemische industrie. Ammoniak raakt aan drie grote vragen tegelijk: voedselzekerheid, schone energie en geopolitieke afhankelijkheid. Nederland zou zich daar beter op moeten voorbereiden.
Ammoniak is nu al onmisbaar voor de productie van kunstmest, en daarmee voor onze voedselproductie. De spanningen rond de Straat van Hormuz laten opnieuw zien hoe kwetsbaar Europa is als grondstoffen, brandstoffen en kunstmeststromen afhankelijk worden van één regio. Als schepen met kunstmest of ammoniak worden opgehouden, merk je dat uiteindelijk niet alleen aan energieprijzen, maar ook aan voedselprijzen. Groene ammoniak uit bijvoorbeeld Zuid-Amerika of Marokko kan zorgen voor een breder en veiliger portfolio.
Tegelijk krijgt ammoniak een nieuwe rol in de energietransitie. Het kan worden geproduceerd uit groene waterstof en stikstof. Waterstof is belangrijk, maar lastig over grote afstanden te vervoeren. Ammoniak bevat per kubieke meter veel meer energie dan waterstof en kan wereldwijd per schip worden verhandeld. In havens kan het worden gebruikt als schone scheepsbrandstof of worden teruggezet in waterstof voor industrie en energie-infrastructuur. Als Nederland een serieuze waterstofeconomie wil, hoort ammoniak daarbij. Zonder ammoniak wordt het moeilijk om die economie op schaal te krijgen.
De scheepvaart is een logische eerste markt. De eerste grote schepen met dual-fuelmotoren, die kunnen overschakelen van diesel naar ammoniak, komen nu in de vaart. Er worden er zo’n vijftig gebouwd. Die schepen moeten twintig jaar mee. Reders maken ze nu futureproof, omdat de regelgeving richting schonere brandstoffen gaat.
Nederland loopt het risico achterop te raken. Er zijn stappen gezet met nieuwe waterstofleidingen, maar grote infrastructuurprojecten zoals de Delta Rhine Corridor zijn een paar jaar vooruit geschoven. Rotterdam is groot geworden als energiehaven. Ook in een fossielvrije toekomst zal Nederland meer energie verhandelen dan het zelf kan produceren. Dan moeten we nu kiezen waar ammoniak veilig kan worden opgeslagen, gekraakt en gebunkerd.
Ammoniak is niet zonder risico’s. Maar de industrie werkt er al meer dan honderd jaar mee. Het zal hoe dan ook een belangrijke rol gaan spelen in de voedsel- en energiemarkt. Nu is het moment om onze infrastructuur op tijd en verstandig te organiseren.