De Nederlandse horeca moderniseert haar keukens sneller dan ooit, maar blijft digitaal gezien achter op andere sectoren. Dat blijkt uit het eerste Nationale Horeca 2.0 Onderzoek 2025, uitgevoerd onder 312 horecazaken. De voorlopige resultaten laten zien dat ondernemers wel investeren in efficiëntere apparatuur en keukeninrichting, maar dat essentiële administratieve en operationele processen grotendeels handmatig blijven.
Volgens het onderzoek gebruikt 89,4% van de horecabedrijven nog pen en papier voor voorraadbeheer, terwijl 77,9% omzetgegevens handmatig invoert. Deze werkwijze vormt een contrast met de toenemende investeringsbereidheid in fysieke modernisering. Bedrijven blijken vooral te kiezen voor systemen die direct bijdragen aan lagere energiekosten, betere workflow en hogere voedselveiligheid. Hierbij groeit met name de vraag naar maatwerkoplossingen zoals een koelcel op maat, die opslagstromen nauwkeuriger ondersteunt, en naar moderne horeca apparatuur die voldoet aan nieuwe duurzaamheidseisen.
De onderzoeksresultaten wijzen erop dat digitalisering binnen de horeca langzamer gaat dan in vergelijkbare dienstverlenende sectoren. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat veel kleine en middelgrote horecazaken werken met beperkte teams en weinig tijd hebben om nieuwe systemen te implementeren. Hierdoor blijft men vasthouden aan vertrouwde werkwijzen die inmiddels niet meer aansluiten op de huidige bedrijfsrealiteit.
De gevolgen worden zichtbaar in de dagelijkse operatie. In 64,1% van de keukens worden bonnetjes nog geprint, wat tijdens drukke momenten leidt tot verminderde controle over de doorlooptijd, stapeling van orders en verlies van overzicht. Daarnaast werkt 72% van de ondernemers nog met handmatige reserverings- en planningssystemen. Hierdoor ontstaan roosterproblemen en piekbelasting, terwijl personeelstekorten het moeilijker maken om onverwachte drukte op te vangen.
Deze afhankelijkheid van handmatige werkprocessen beïnvloedt de productiviteit. Wanneer data niet automatisch wordt verzameld, missen bedrijven inzichten die nodig zijn om efficiënter te werken, bijvoorbeeld om medewerkers effectiever in te zetten, voorraden nauwkeuriger te beheren of verspilling te verminderen.
Stijgende kosten vergroten noodzaak tot moderniseringDe druk op ondernemers neemt verder toe door macro-economische ontwikkelingen. Volgens UWV-cijfers heeft 61% van de horecabedrijven moeite met het vinden van personeel. Tegelijkertijd melden sectoranalyses dat stijgende energieprijzen, duurdere grondstoffen en hogere loonkosten leiden tot dalende marges.
In deze omstandigheden wordt de noodzaak tot modernisering groter. Wanneer werkzaamheden handmatig blijven, kost dat niet alleen meer tijd, maar vergroot het ook de kans op fouten, vertragingen en inefficiënties. Dit werkt door in de gastbeleving, wachttijden en operationele kosten.
Ondanks de beperkte digitaliseringsslag investeren ondernemers wél in fysieke modernisering van hun keukens. Deze investeringen richten zich vooral op energiezuinige apparatuur, betere koeltechniek en slimme indelingen die de workflow ondersteunen. Keukenapparatuur met automatische energieregulatie of ingebouwde temperatuurmonitoring wordt sneller geaccepteerd dan softwarematige innovaties, omdat het direct zichtbaar rendement oplevert in de vorm van lagere kosten en een stabielere productiecapaciteit.
Opslag, koeling en workflow steeds vaker maatwerkDe modernisering van de fysieke keuken wordt versterkt door strengere voedselveiligheidseisen en toenemende aandacht voor logistieke efficiëntie. Ondernemers zoeken oplossingen die aansluiten op hun menukaart, ruimte en productiecapaciteit. Hierdoor groeit de belangstelling voor opslagmaatwerk, waaronder de inzet van een koelcel op maat.
Een maatwerkkoelcel kan beter worden afgestemd op temperatuurzones, doorloopsnelheid van producten en workflow binnen de keuken. Dit vermindert niet alleen voedselverspilling, maar helpt ook energieverbruik te verlagen doordat koelsystemen constanter en efficiënter werken. Moderne horeca apparatuur met natuurlijke koudemiddelen, nauwkeurige sensoren en energiezuinige compressors sluit aan op dezelfde behoefte aan stabiliteit en lagere operationele kosten.
Naast koeling worden ook warme apparatuur, afzuigsystemen en bereidingsstations steeds vaker vervangen door modernere varianten. Energiemonitoring en slimme schakelingen tussen verschillende energieprofielen spelen hierbij een toenemende rol.
Duurzaamheid blijft grootste blinde vlekOndanks de groeiende aandacht voor efficiëntie laat het onderzoek zien dat duurzaamheid nog vaak onvoldoende wordt gemonitord. 77,4% van de horecazaken registreert geen gegevens over energieverbruik, afvalstromen of verspilling. Hierdoor ontbreekt een feitelijke basis om investeringen af te stemmen op daadwerkelijke verbruiks- of verspillingstrends.
Het ontbreken van datamonitoring maakt het moeilijk om te bepalen waar optimalisaties haalbaar zijn. Zonder inzicht blijven energiebesparingen vaak beperkt tot algemene maatregelen, terwijl juist keukenprocessen en bereidingstechnieken grote invloed hebben op zowel kosten als milieu-impact.
Grote verschillen tussen voorlopers en achterblijversHet onderzoek maakt duidelijk dat de verschillen binnen de sector toenemen. Een kleine groep digitale voorlopers werkt met geïntegreerde systemen voor voorraadbeheer, planning, marketing en keukenworkflow. Deze bedrijven rapporteren aantoonbaar lagere kosten, snellere doorlooptijden en meer controle over de dagelijkse operatie.
Het grootste deel van de sector blijft echter sterk afhankelijk van handmatige methoden. Dit vertraagt niet alleen groei, maar vergroot ook de kwetsbaarheid van bedrijven in tijden van personeelstekorten of plotselinge kostenstijgingen.
Jaarlijkse meting moet ontwikkeling inzichtelijk makenHet onderzoek laat een duidelijke tweedeling zien. Digitale voorlopers profiteren aantoonbaar van efficiëntere processen, lagere kosten en betere planning. De meerderheid van de sector daarentegen blijft afhankelijk van traditionele methoden die steeds minder aansluiten op de huidige marktomstandigheden.
Het Nationale Horeca 2.0 Onderzoek wordt vanaf 2025 jaarlijks uitgevoerd, zodat veranderingen binnen de sector meetbaar worden.