Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) stelt €600.000 beschikbaar aan Stichting Digitale Overheid voor doorontwikkeling en landelijke opschaling van OmgevingsChat. Dit is een AI-assistent die overheden helpt bij vragen over de Omgevingswet. Het team vestigde zich per 1 februari op de Brightlands Smart Services Campus in Heerlen.
Open 9 februari 2026 configuratie-instellingen
Met de bijdrage van BZK werkt Stichting Digitale Overheid aan drie concrete stappen:
- Doorontwikkeling van OmgevingsChat om professionals sneller en consistenter te ondersteunen bij veelvoorkomende vragen uit de uitvoering.
- Landelijke opschaling: meer overheden kunnen OmgevingsChat stapsgewijs inzetten, met aandacht voor implementatie, adoptie en verantwoord gebruik.
- Versterking van het ecosysteem rond kennis, talent en samenwerking, mede via Brightlands en regionale partners.
De Omgevingswet is één van de grootste stelselwijzigingen van de afgelopen decennia. Gemeenten, provincies, omgevingsdiensten en waterschappen werken sindsdien met nieuwe regels en procedures. In de uitvoering levert dat dagelijks vragen op: wat mag waar, welke regels gelden, welke uitzonderingen zijn er?
OmgevingsChat helpt professionals om sneller overzicht te krijgen. De AI-assistent geeft heldere antwoorden op basis van betrouwbare openbare bronnen, met uitleg en verwijzing naar gebruikte informatie. Het systeem is ondersteunend en neemt geen besluiten. Dat helpt professionals om sneller tot de kern te komen en vermindert de dagelijkse werkdruk, terwijl de menselijke beoordeling altijd centraal blijft staan.
Van Noord-Holland naar Maastricht, via Friesland naar HeerlenOmgevingsChat is een mooi voorbeeld van moderne publiek-private samenwerking. Het idee ontstond bij een klant in de kop van Noord-Holland. Daarna werd het concept op een zolderkamer in Maastricht uitgewerkt tot een eerste werkbare toepassing. De versnelling kwam toen De Friese Aanpak het initiatief oppakte. In Friesland kon OmgevingsChat dicht op de praktijk worden getest, verbeterd en gedeeld met andere overheden. Met steun van BZK groeit OmgevingsChat nu verder door vanuit Limburg. De Friese Aanpak blijft ook nu een belangrijke partner, vooral bij praktijkleren en het sneller opschalen van wat werkt.
Groei op Brightlands: leren, samenwerken en bijdragenDe keuze voor Brightlands is bewust. Op de Brightlands Smart Services Campus werken bedrijven, publieke organisaties, onderzoekers en studenten samen aan digitale diensten, data en AI. OmgevingsChat wil dat ecosysteem actief gebruiken en versterken door samen te werken met kennisinstellingen zoals Zuyd Hogeschool, Universiteit Maastricht en de Open Universiteit.
Volgens initiatiefnemer Hans Hoornstra is de combinatie van landelijke impact en regionale verankering belangrijk: "De Omgevingswet roept in de uitvoering veel vragen op. Wij helpen professionals om sneller grip te krijgen op regels en context. Op Brightlands zitten we midden in een netwerk van kennis en talent. We willen daarvan leren én eraan bijdragen, zodat Heerlen verder groeit als Europese hotspot voor data en AI."
Per 1 februari 2026 werkt OmgevingsChat op Brightlands met drie medewerkers en een extern ontwikkelteam, met het Utrechtse softwarebedrijf IGNE als ontwikkelpartner. De verwachting is dat het team binnen twaalf maanden groeit naar zes tot zeven fte.
Walter Pijls, CEO Brigtlands Smart Services Campus en AI-hub Brightlands: “Het is geweldig dat OmgevingsChat zich nu bij ons vestigt. Dit initiatief laat zien hoe samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden innovatie versnelt én de regio versterkt. Vanuit de campus bouwen we dagelijks aan AI-projecten die maatschappelijke impact hebben, talent ontwikkelen en grensoverschrijdend kansen benutten. Samen met partners in de Euregio kunnen we zo een Europese hotspot voor AI en slimme data-toepassingen verder uitbouwen.”
OmgevingsChat past in de richting die het Rijk nu kiest. In het Coalitieakkoord 2026-2030 en in de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) 'Samen versnellen' staan thema's als digitale autonomie en weerbaarheid, open source waar passend, verantwoord gebruik van AI, één overheid en herbruikbare bouwstenen. OmgevingsChat is daarvan een praktisch voorbeeld in het omgevingsdomein: een bouwsteen die stap voor stap kan worden ingezet en opgeschaald, met publieke waarden als uitgangspunt.
Symposium AI en de LeefomgevingOp donderdagmiddag 26 maart organiseert Stichting Digitale Overheid in samenwerking met het Platform AI & Overheid op de Brightlands Smart Services Campus in Heerlen het symposium AI en de Leefomgeving. Het programma laat zien wat er nu al kan en hoe je verantwoord kunt opschalen met AI-projecten rond de Omgevingswet, met demonstraties en voorbeelden uit de praktijk. Geïnteresseerden zijn welkom. Aanmelden kan via hans@digitaleintelligentie.nl