'Voor een leeftijdscheck hoef je niet te weten wie iemand is'

• itsme

Het kabinet pleit voor de invoering van een Europese minimumleeftijd, maar wil ook dat bij online controles alleen gegevens verzameld worden die noodzakelijk zijn. Organisaties krijgen daardoor te maken met een uitdaging: hoe controleer je de leeftijd van online bezoekers? Daarvoor moeten zij starten vanuit het juiste uitgangspunt.

Nu controleren organisaties vaak wie iemand exact is. Terwijl in realiteit alleen de vraag beantwoord moet worden of iemand oud genoeg is. En dat kan, want moderne technologie maakt het uitwisselen van specifieke, niet-privacygevoelige identiteitsgegevens mogelijk.

De verkeerde vraag in de digitale wereld

Stel je een appartementengebouw voor. Hoe zorg je dat alleen bewoners toegang krijgen? Simpel. Je vraagt ze niet om al hun gegevens, maar geeft ze een eenvoudige sleutel waarmee zij naar binnen kunnen.

Bij online leeftijdscontrole is deze schijnbaar simpele check vervangen door verregaande gegevensverzameling, waaronder zelfs de opvraging van complete paspoorten. Daarmee vragen organisaties: "Wie ben jij?", terwijl de echte vraag bijvoorbeeld is: "Ben je op dit moment minstens achttien jaar oud?”

Dit is disproportioneel en daarnaast ook problematisch omdat organisaties zo te veel van iemand te weten komen. Het brengt eveneens risico's met zich mee in het geval van datalekken. Als bedrijven over meer persoonsgegevens beschikken dan nodig is om hun diensten uit te voeren, betekent dit ook dat bij een datalek veel meer informatie op straat kan komen te liggen dan bijvoorbeeld alleen je leeftijd.

Dataminimalisatie voorop

Dataminimalisatie moet daarom bij bedrijven scherper op de agenda komen: door alleen de noodzakelijke leeftijdseis te verifiëren, worden privacy- en veiligheidsrisico's beperkt. Nieuwe technologieën maken zo’n gerichter proces mogelijk. Zo wisselt de bezoeker via een beveiligde applicatie slechts één los gegeven uit: de bevestiging dat leeftijdsgrens X is bereikt. Het platform waar de leeftijd moet worden bevestigd, ontvangt enkel een legitieme 'ja' of 'nee' en krijgt dus niet de geboortedatum, het BSN of de naam van de klant te zien.

Klantvertrouwen en slimme tussenpartijen

Dit vraagt om een andere denkwijze over het bouwen van digitale systemen en een inventieve inzet van tussenpartijen. Neem bijvoorbeeld het ophalen van een pakketje met een mooie fles wijn bij een pakketpunt. Met een simpele digitale check kan bevestigd worden dat degene die het pakket ophaalt ook echt 18 jaar of ouder is, zonder dat de medewerker of de bezorgdienst de leeftijd, geboortedatum of een BSN-nummer te zien krijgt. Dat is veel veiliger.