Het nieuwe coalitieakkoord zet stappen voor de energietransitie, maar mist de uitvoeringskracht om echte versnelling te realiseren. Zonder intensieve samenwerking, daadkrachtige keuzes en veel sterker inzetten op energiemanagement, blijven de ambities vooral papieren voornemens. Alleen met heldere regie, gezamenlijke investeringsagenda’s en efficiënter netgebruik komt de transitie daadwerkelijk vooruit.
Het akkoord erkent terecht dat netcongestie momenteel de grootste rem vormt op verduurzaming. De aangekondigde crisisaanpak, variërend van versnelde netuitbreiding tot prikkels voor flexibiliteit, is een stap in de goede richting. Maar deze maatregelen werken alleen als bedrijven, netbeheerders en overheden intensief samenwerken en dat is precies waar het nu vaak stokt. Zonder gedeelde data, gezamenlijke planning en integrale besluitvorming blijven oplossingen fragmentarisch en onvoldoende snel. Maar dit kan lokaal en kleinschalig al snel worden opgepakt.
Actief energiemanagement
Wat in het akkoord opvallend onderbelicht blijft, is de waarde van actief energiemanagement. Mét energiemanagement kunnen bedrijven direct pieken reduceren, flexibele capaciteit benutten en ruimte creëren voor elektrificatie. Bewezen maatregelen die het net direct ontlasten. Terwijl de Energy Efficiency Directive (EED) energiemanagement verplicht stelt, blijft dit in het coalitieakkoord slechts een bijzin. Dat is een gemiste kans: energiemanagement is een van de snelste en goedkoopste manieren om verduurzaming te versnellen én congestie te verlichten.
Een positief punt dat nog meer kan worden ingezet: subsidies. Zoals de SDE++, het werkpaard van de transitie, die wordt voortgezet als investeringsmotor. Deze regeling blijft cruciaal voor technologieën die op korte termijn CO₂‑reductie realiseren. Wel is verdere doorontwikkeling nodig om het volle potentieel van elektrificatie, duurzame warmte en efficiëntere productieprocessen te ontsluiten.
Het akkoord benoemt de rol van innovaties zoals carbon capture and storage (CCS), maar die mogen geen excuus zijn om noodzakelijke bronmaatregelen uit te stellen. De grootste en structurele emissiereducties komen nog altijd van elektrificatie en efficiëntie. Innovatie is een hulpmiddel, geen vrijbrief om te wachten. Laat dat de boodschap zijn.
Als overheid, industrie en netbeheerders nu niet gezamenlijk de uitvoeringskracht vergroten, blijven knelpunten de energietransitie jarenlang vertragen. Dat betekent hogere kosten, gemiste klimaatdoelen en verlies aan concurrentiekracht. De boodschap van dit akkoord is duidelijk: we weten wat er moet gebeuren, maar succes hangt af van of we het écht gaan doen. Dus aan de slag.