De nieuwe Green Deal Duurzame Zorg wordt vaak gepresenteerd als een duurzaamheidsakkoord, maar in werkelijkheid gaat het over iets veel fundamentelers: het beschermen van de toekomstige waarde van ons zorgstelsel. Het gaat niet alleen om financiële waarde, maar ook om het vermogen om toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg te blijven bieden.
De zorgsector erkent daarmee impliciet dat klimaatverandering, grondstoffenschaarste en een groeiende zorgvraag financiële risico's creëren die nauwelijks zichtbaar zijn in jaarrekeningen. Bestuurders, financiers en toezichthouders moeten daarom niet alleen sturen op minder uitstoot, maar vooral op het behoud van toekomstige zorgwaarde.
Verschuiving in het denken over zorg
Traditioneel kijken we naar gebouwen, apparatuur, liquiditeit en solvabiliteit om de financiële gezondheid van een zorgorganisatie te beoordelen. Steeds meer bepalende factoren voor de toekomst van de zorg ontbreken op de balans. Denk aan de gezondheid van medewerkers, beschikbaarheid van grondstoffen, klimaatbestendigheid van vastgoed en invloed van milieuvervuiling op de volksgezondheid.
Klimaatverandering leidt tot meer zorgvragen
De Green Deal maakt duidelijk dat klimaatverandering leidt tot meer en andere zorgvragen. Hittestress, infectieziekten, luchtwegproblemen en mentale gezondheidsklachten zetten extra druk op een zorgsysteem dat nu al kampt met personeelstekorten en oplopende kosten. Tegelijkertijd veroorzaakt de zorgsector zelf een aanzienlijk deel van de Nederlandse uitstoot en het grondstoffengebruik. De paradox: de sector die gezondheid beschermt, vergroot deels de toekomstige zorgvraag.
Vanuit economisch perspectief ontstaat hierdoor een verborgen verplichting. Niet als schuld op de balans van vandaag, maar wel als rekening die in de toekomst moet worden betaald. Wie die rekening negeert, onderschat de werkelijke financiële risico's van zorgverlening.
Oplossing ligt in het waarderen van wat nu onzichtbaar blijft
Zorgorganisaties moeten preventie, gezonde medewerkers en toekomstbestendig vastgoed zien als bescherming van toekomstige waarde, niet als kostenpost. Preventie speelt daarin een centrale rol: minder ziekte betekent minder zorgvraag, minder druk op personeel en lagere maatschappelijke kosten.
Duurzaamheid als investering in plaats van kostenpost
De opdracht ligt daarom bij bestuurders, toezichthouders, financiers en accountants. Zij moeten niet alleen sturen op minder uitstoot, maar ook op behoud van toekomstige zorgcapaciteit en betaalbaarheid.
Gebruik de Green Deal als startpunt voor de waardering van duurzame thema's en de verankering in de financiële cijfers. Duurzaamheid wordt dan niet langer een kostenpost, maar een investering in de toekomstige verdienkracht en betaalbaarheid van de zorg. Duurzame zorg gaat niet over groen. Het gaat over de gezondheid, weerbaarheid en betaalbaarheid van het zorgstelsel zelf. Dat is misschien wel het waardevolste bezit dat Nederland heeft.