Spelers steken online vaker grens over tussen social gaming en betaald gokken
DEN HAAG, 31 maart 2017 – Spelers steken online steeds meer de grens over tussen social casino games en betaalde kansspelen. Voor spelers is het niet altijd duidelijk waar social games ophouden en overgaan in kansspelen. De Nederlandse Kansspelautoriteit signaleert dit vandaag in haar jaarverslag over 2016. Hierin rapporteert zij vooruitgang op een breed terrein van haar maatschappelijke doelen, zoals bij verslavingspreventie, vergunningverlening voor deelmarkten en handhaving van onder andere regels voor reclame.
De Kansspelautoriteit (Ksa) verleent vergunningen, houdt toezicht en handhaaft. Dit doet de Kansspelautoriteit vanuit haar maatschappelijke doelen: beschermen van spelers (consumenten), tegengaan van illegaliteit, criminaliteit en nadelige gevolgen die kansspelen kunnen hebben zoals gokverslaving (zie voor meer over de Kansspelautoriteit onder Veilig spelen op eerlijke markt). In dit persbericht over het vandaag gepubliceerde jaarverslag onder de titel Veilig spelen op een eerlijke markt staan in het bijzonder centraal:
Social gaming en gambling
Strategie en controle van verslavingspreventie
Zorgplicht van speelautomatensector
Toezicht op naleving van regels voor reclame
Juridische procedures, informatievoorziening
Ontwikkeling van de Nederlandse kansspelmarkt en vergunningverlening
Toenemend grensverkeer tussen social gaming en gambling
De Kansspelautoriteit gaf het Amerikaanse onderzoeksbureau SuperData Research opdracht tot een eerste onderzoek: Gambling and digital games in the Netherlands. Het onderzoek, dat plaatshad van oktober 2016 tot januari dit jaar, brengt de hele markt voor digitale spellen in kaart, met een focus op de spellen die het dichtst aanliggen tegen kansspelen online: de zogeheten social casino games.
In social casino games gaat in Nederland ongeveer 27 miljoen euro om. Hoewel de groei in de afgelopen twee jaar lijkt af te vlakken is het bedrag bijna het dubbele van de omvang in 2012. De totale markt voor online betaald gokken is in geld tien maal zo groot en in aantal spelers tien maal zo klein. Aan social casino games nemen naar schatting 4,1 miljoen mensen in Nederland deel. Spelers van social games vormen ongeveer een dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking, met een lichte oververtegenwoordiging van hoogopgeleide jonge mannen.
Er is online niet alleen een sterke verwevenheid tussen social casino games en betaalde kansspelen. Die verwevenheid is er ook tussen aanbieders van beide. Bovendien is er online tussen social casino games en betaalde kansspelen sprake van toenemend grensverkeer van spelers. Ongeveer de helft van de Nederlandse jongeren tussen 13 en 24 jaar maakt op enig moment online de overstap van social gaming naar betaald gokken.
Voor spelers is het niet altijd duidelijk waar social games ophouden en overgaan in kansspelen. Het riskeren van echt geld vormt de belangrijkste aantrekkingskracht van kansspelen online. Dit risicozoekende gedrag is tevens een van de belangrijkste indicatoren van problematisch speelgedrag, wat niet wil zeggen dat de spelers per definitie probleemspelers zijn.
Social gaming valt niet onder de Nederlandse kansspelwet. Het wetsvoorstel voor Kansspelen Op Afstand (KOA) dat de Eerste Kamer der Staten-Generaal momenteel behandelt, biedt meer handvatten om spelers te beschermen. Intussen houdt de Kansspelautoriteit de randen van haar toezichtsdomein nauwlettend in de gaten. Daarin past ook dit onderzoek. De Kansspelautoriteit werkt nader uit welke gevolgen de bevindingen van het onderzoek zullen hebben voor de vergunningverlening en het toezicht op vergunde kansspelaanbieders, zowel ten aanzien van de huidige landgebonden aanbieders als van mogelijke toekomstige aanbieders online. Hiernaast blijft ze de ontwikkelingen op dit terrein volgen, onder andere in nauw contact met toezichthouders in andere Europese landen (zie voor onderzoek en samenvatting: www.kansspelautoriteit.nl).
Strategie voor verslavingspreventie
Veel mensen nemen aan kansspelen deel. Zo blijkt uit onderzoek in 2016 door Intraval dat ruim 60% van de Nederlanders recent deelnam aan legale en 4% aan illegale kansspelen. Ook blijkt hieruit dat er in Nederland momenteel ongeveer 95.700 risicospelers en ongeveer 79.000 probleemspelers zijn. In 2016 stelde de Kansspelautoriteit na consultatie haar strategie verslavingspreventie vast. Deze strategie bevat de doelstellingen voor verslavingspreventie.
Algemene doelstelling is om samen met andere belanghebbenden een relatief laag landelijk percentage kansspelverslaafden te waarborgen. Om dit te realiseren wil de Kansspelautoriteit individuele risicospelers en gokverslaafden tijdig laten identificeren en waar nodig naar hulp laten geleiden. Ook wil ze kansspelaanbieders, spelers en andere maatschappelijk belanghebbenden aanzetten tot het nemen van hun eigen verantwoordelijkheid. Bovendien wil de Kansspelautoriteit gemeenten betrekken bij verslavingspreventie.
Invulling zorgplicht speelautomatensector moet beter
Gokverslaving kan bij verschillende kansspelen min of meer op de loer liggen, zoals bij speelautomaten. In 2016 deed de Kansspelautoriteit een thematisch onderzoek naar naleving van de zorgplicht in speelhallen en casino’s. De belangrijkste bevinding uit het onderzoek is dat weinig aanbieders van speelautomaten hun kennis en beleid rond zorgplicht op orde hebben. Holland Casino is een positieve uitzondering hierop.
De Kansspelautoriteit vindt het ook zorgwekkend dat het spelers steeds makkelijker lijkt te worden gemaakt om te veel te spelen. Zij signaleert in het jaarverslag een tendens naar minder ‘bezinningsmomenten’ in speelhallen. De Kansspelautoriteit noemt het hierin belangrijk dat exploitanten van speelautomaten en uitbaters van speelhallen hun beleid op het gebied van zorgplicht en verslavingspreventie, evenals de uitvoering van dit beleid, op een hoger niveau tillen.
Ook benadrukt de Kansspelautoriteit het belang van landelijke afspraken tussen de brancheorganisatie van exploitanten van speelautomaten (VAN) en instellingen voor verslavingszorg. De Kansspelautoriteit stelde naar aanleiding van het thematisch onderzoek een handleiding zorgplicht op voor de exploitanten. Ze zal in speelhallen steekproefsgewijs controleren op de aanwezigheid van toereikend beleid op schrift voor verslavingspreventie. Bovendien zal de Kansspelautoriteit speelhallen onaangekondigd bezoeken om te controleren of exploitanten van speelautomaten een goede invulling geven aan hun zorgplicht.
Intussen ziet de Kansspelautoriteit uit naar de verdere behandeling door de Eerste Kamer van het wetsvoorstel voor Kansspelen Op Afstand. Het wetsvoorstel, dat regulering van kansspelen online beoogt, bevat tevens een uitdrukkelijker regeling van de zorgplicht voor speelhallen en casino's. Ook voorziet dit wetsvoorstel in de mogelijkheid voor een speler om zich via een centraal register uit te sluiten van kansspelen. Die mogelijkheid is van belang om gokverslaving tegen te gaan. Bovendien behelst het wetsvoorstel voor de Kansspelautoriteit belangrijke bevoegdheden voor het handhaven van wet- en regelgeving.
Toezicht op naleven van regels voor reclame
In 2016 stelde de Kansspelautoriteit de Leidraad reclame vast. Aanbieders met een vergunning mogen reclame maken voor hun kansspelen. Reclame kan zo bijdragen aan een aantrekkelijk legaal spelaanbod. Maar reclame mag niet misleiden en ook niet aanzetten tot overmatig spelgedrag dat bij voorbeeld kan leiden tot gokverslaving.
De Kansspelautoriteit greep tijdens de sportzomer van 2014 in, toen consumenten overspoeld werden met online reclame voor kansspelen online. In het voorjaar 2016 gaf de Kansspelautoriteit, na de sportzomer van 2014, opnieuw een waarschuwing aan aanbieders en reclamemakers van kansspelen online. In een nieuwsbericht gaf zij aan handhavend te zullen optreden tegen excessieve online reclame rondom grote sportevenementen. De Kansspelautoriteit volgde de reclame en kon in 2016 geen excessen constateren die vroegen om maatregelen.
Tussen 30 oktober 2015 en 1 november 2016 hield de Kansspelautoriteit verscherpt toezicht op direct marketing uitingen van de Nationale Goede Doelen Loterijen (GDL). Gedurende die periode legden de GDL hun reclame-uitingen aan de Kansspelautoriteit voor. De Kansspelautoriteit toetste of de uitingen voldeden aan geldende wet- en regelgeving voor direct marketing. Eventuele bijzonderheden besprak de Kansspelautoriteit in regulier overleg met de GDL. De Kansspelautoriteit zag in de periode van verscherpt toezicht geen uitingen die als misleidend waren te kwalificeren.
Juridische procedures, publieksvoorlichting, klachten
De Kansspelautoriteit voerde in 2016 in vergelijking tot eerdere jaren veel juridische procedures. Afgelopen jaar nam de Kansspelautoriteit 80 besluiten op bezwaar. In beroep behandelde ze 31 zaken. De publieksvoorlichting van de Kansspelautoriteit ontving vorig jaar 2.202 verzoeken om informatie: 941 verzoeken via de telefoon en 1.261 verzoeken per email. Een speler kan, uitsluitend indien een vergunninghouder zijn of haar klacht niet naar tevredenheid oplost, de klacht bij de Kansspelautoriteit melden. Het aantal klachten over vergunninghouders liet in 2016 een lichte toename zien: van 34 klachten in 2015 naar 37 klachten in 2016. De Kansspelautoriteiten plaatste in 2016 enkele berichten op haar website waarin zij spelers waarschuwt voor misleidende kansspelen (zie bijlage voor meer informatie over juridische procedures).
Openstellen van deelmarkten
De Nederlandse kansspelmarkt is volop in ontwikkeling. De overheid besluit over het openstellen van verschillende deelmarkten en bindt deze aan wet- en regelgeving. Deelmarkten zijn er van loterijen, sportweddenschappen, casinospelen en kansspelautomaten. De Kansspelautoriteit verleende in 2016 vergunningen aan goede doelenloterijen op de hiervoor opengestelde markt, evenals aan een aanbieder van lotto’s, instantloterijen en sportprijsvragen. Ook begon ze een transparante procedure voor vergunningverlening aan een aanbieder van een totalisator voor paardenrennen en harddraverijen. Modernisering van de speelautomatenregelgeving volgt op termijn (zie bijlage voor meer informatie over ontwikkeling van de kansspelmarkt).
Veilig spelen op eerlijke markt
De Kansspelautoriteit maakt zich sterk voor een betrouwbaar aanbod van kansspelen in een veilige omgeving. Dit doet de Kansspelautoriteit als overheidsgezag samen met spelers, aanbieders van vergunde kansspelen en overheidsdiensten waarmee zij eveneens samenwerkt. Om het belang van betrouwbare kansspelen in een veilige omgeving te bewaken is de aanpak van de Kansspelautoriteit streng en rechtvaardig.
De Kansspelautoriteit heeft als maatschappelijke opdracht:
Toezicht houden op het naleven van betrokken wet- en regelgeving voor kansspelen en het handhaven hiervan;
Beslissen over aanvragen om vergunningen voor kansspelen;
Bevorderen van het voorkomen en beperken van kansspelverslaving;
Geven van voorlichting en informatie.
De Kansspelautoriteit staat samen met aanbieders en spelers voor de opdracht dat zoveel mogelijk mensen alleen veilig een gokje kunnen wagen. Als iedereen hieraan meewerkt kun je mensen beschermen, misdaad weren en met elkaar een even eerlijke en aantrekkelijke kansspelmarkt bieden.