De komende winter verloopt waarschijnlijk zachter dan normaal, maar er zijn ook kansen op wat winterse periodes in het land. Vooral in de eerste helft van december en mogelijk ook in februari zijn er kansen op periodes met wat sneeuw en vorst.
De kans op een zachte winter is statistisch gezien aanzienlijk groter dan de kans op een koude winter. Deze eeuw verliep bijna 78% van de winters zachter dan normaal en slechts 22% relatief koud. Door de klimaatopwarming worden winters steeds zachter, maar periodes met vorst en sneeuw blijven mogelijk. De afgelopen januarimaand was daarvan een duidelijk voorbeeld, met een opvallend sneeuwrijke periode.
Koude november vergroot kans op koude winter nauwelijks
Voor het eerst sinds 2019 verloopt november kouder dan gebruikelijk. In De Bilt zijn inmiddels negen vorstdagen geregistreerd, uitzonderlijk veel voor deze maand. Toch is een koude november geen voorbode van een koude winter.
Uit statistieken blijkt dat op een koude november in 31,6% van de gevallen een koude winter volgde. Na een normale of zachte november was dat 26,3%. Het verschil bedraagt dus ruim 5 procent en dat is natuurlijk niet heel groot. Ook in 2019 verliep november koud, terwijl de daaropvolgende winter juist uitzonderlijk zacht was.
Verzwakte poolwervel kan winterweer dichterbij brengen
Een verzwakte of verstoorde poolwervel vergroot de kans op winterweer op het noordelijk halfrond. Hierdoor kan koude lucht vanuit het poolgebied gemakkelijker naar het zuiden stromen. De mogelijke gevolgen zouden vanaf eind november of begin december merkbaar kunnen worden, aangezien de poolwervel een aantal weken terug verstoord is.
Toch is zo'n verzwakte of afgebroken poolwervel absoluut geen garantie op winterweer. Een verstoorde poolwervel vergroot hooguit de kans op een winterse periode ergens op het noordelijk halfrond. Of die koude lucht ook daadwerkelijk onze kant op komt, is nog maar de vraag. Daarvoor moeten de drukverdeling en de positie van de straalstroom namelijk precies goed uitpakken.
Sneeuwbedekking Europa
De toenemende sneeuwbedekking in Scandinavië is een interessant signaal. Na een relatief zachte start van november is het daar inmiddels flink afgekoeld en op grote schaal wit geworden. Een uitgebreid sneeuwdek en koude lucht in Noord- en Oost-Europa kunnen de kans op een winterse periode in Nederland vergroten.
Noordzee heeft gebruikelijke temperatuur
De Noordzee heeft momenteel een temperatuur van 11 tot 13 graden. Dat is vrij gebruikelijk voor deze tijd van het jaar. Wind vanaf zee houdt vooral de kustgebieden aan het begin van de winter relatief zacht. Bij een inval van zeer koude lucht vanuit het noorden kan het relatief warme zeewater juist winterse buien veroorzaken. Daarbij zijn hagel, natte sneeuw en soms sneeuw mogelijk, vooral landinwaarts.
Super El Niño en zonneactiviteit geen aanwijzing
De huidige El Niño is uitzonderlijk sterk. Het zeewater rond de evenaar in de Stille Oceaan is momenteel ongeveer 3 graden warmer dan gemiddeld. In december of januari kan de afwijking oplopen tot meer dan 3,5 graden. Daarmee zou het de sterkste El Niño ooit gemeten kunnen worden.
Voor het verloop van de Nederlandse winter is echter geen duidelijk verband met El Niño aangetoond. Ook de relatief hoge zonneactiviteit biedt geen betrouwbare aanwijzing voor een zachte of koude winter.
December biedt kansen op winterweer, januari waarschijnlijk zacht
De seizoensmodellen wijzen over de hele winter op een grotere kans op bovengemiddelde temperaturen. Toch zijn er vooral voor begin december signalen die op winterweer kunnen wijzen. In de eerste helft van december lijken zachte zuidwestenwinden namelijk minder dominant te zijn. Daardoor kan de wind tijdelijk uit het noorden of oosten waaien, met kansen op kouder weer. Later in december neemt de kans op zuidwestenwind en zachtere lucht weer toe.
Voor januari wijzen de seizoensmodellen op overwegend zacht weer, met regelmatig zuidwestenwind en van tijd tot tijd flink wat neerslag. In februari kan koude lucht boven Noord-Europa mogelijk alsnog Nederland bereiken. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is onzeker.
Langdurig winterweer blijft onwaarschijnlijk
Hoewel december en februari mogelijkheden bieden voor winterse periodes, blijft de kans op een overwegend zachte winter aanzienlijk groter dan die op een koude winter met langdurige vorst en natuurijs. Bovendien is de betrouwbaarheid van seizoensverwachtingen beperkt. Een winterse verrassing blijft mogelijk, maar serieus en langdurig winterweer ligt voorlopig niet voor de hand.
Het online bericht: https://www.weeronline.nl/nieuws/winterverwachting-weer-winter-2026-2027