Het Amerikaanse concept gender reveal waaide enkele jaren geleden over naar Nederland. Sindsdien duikt de viering ook hier geregeld op, maar tegelijkertijd klinkt er een opvallend sterk tegengeluid: bijna 9 op de 10 ouders vindt deze viering overdreven. Dat blijkt uit onderzoek van YourSurprise, uitgevoerd door PanelWizard onder 1.014 Nederlandse ouders.
Toch lijkt de behoefte om het geslacht van een baby samen met anderen te vieren niet te verdwijnen. Generatie-expert en antropoloog Manou van Eerten ziet vooral een verandering in de vorm: “Een gender reveal lijkt niet zozeer te verdwijnen, maar eerder te transformeren van een publiek feest naar een persoonlijk ritueel.”
Gender reveal voegt volgens ouders weinig toe
Voor veel ouders blijkt een gender reveal weinig toe te voegen aan het moment waarop het geslacht van een baby bekend wordt gemaakt. Zo geeft 73% aan weinig meerwaarde te zien in deze viering. Daarnaast noemt ruim de helft (55%) het fenomeen achterhaald. Vooral onder ouders tussen de 50 en 59 jaar leeft die kritiek sterk: 68% is het daarmee eens.
Ook in de reacties van ouders komt die kritische houding naar voren. Zo noemt een respondent gender reveals "een hoop poespas". Een andere ouder zegt: “Ik heb zelf geen gender reveal gedaan, alleen samen met mijn partner. Ik vind het overdreven en het is vaak vooral voor de buitenkant."
Sociale druk om mee te doen speelt belangrijke rol
Ondanks de kritiek op gender reveals speelt sociale druk een rol bij de keuze om het moment toch te delen. Bijna tweederde (63%) ervaart sociale druk om dit moment met familie en vrienden te delen. Deze sociale druk wordt bovendien breed herkend. In alle leeftijdsgroepen geeft een meerderheid van de ouders aan dat die bestaat. Bij ouders onder 30 jaar loopt dit zelfs op tot 70%.
Volgens sociaal wetenschapper Linda Duits ontstaan bij nieuwe rituelen snel sociale verwachtingen. “Als meerdere mensen in je omgeving een gender reveal organiseren, kan het ‘niet meedoen’ aan het ritueel voelen als geen optie.”
Van groot feest naar intiem moment
De kritiek op gender reveals betekent niet dat de behoefte aan zo'n moment verdwijnt. Volgens Manou van Eerten kunnen mensen gender reveals achterhaald of te uitbundig vinden, terwijl de behoefte om samen betekenis te geven aan een belangrijk moment in het leven blijft bestaan.
Vooral de manier waarop dat gebeurt, lijkt te veranderen. Van Eerten ziet hierin ook een vorm van de-influencen: “Minder blauw/roze spektakel, minder publiek en productie, maar het ritueel zelf blijft bestaan.”
De ontwikkeling van gender reveals staat volgens Van Eerten niet op zichzelf. Door maatschappelijke ontwikkelingen zoals globalisering zijn traditionele overgangsrituelen minder vanzelfsprekend geworden. Mensen zoeken daardoor vaker zelf naar manieren om belangrijke momenten betekenis te geven. Denk aan dadchelorfeesten en babyborrels, die net als de gender reveal ontstaan rondom de overgang naar het ouderschap. Ook deze momenten geven op hun eigen manier betekenis aan een nieuwe levensfase. Van Eerten: “Rituelen naar nieuwe levensfases zijn van alle tijden, maar hoe we ze vieren, daar heeft elke generatie zijn eigen antwoord op.”