Seksueel grensoverschrijdend gedrag van onderwijspersoneel naar leerlingen of studenten komt helaas nog steeds voor. Soms zijn er wel signalen, maar worden ze toch niet gezien. Stichting School & Veiligheid lanceert daarom vandaag de [LINK] ‘Signaalscan, Zicht op Grenzen’: een checklist bij een niet-pluis-gevoel. Zodat grensoverschrijdend gedrag zo snel mogelijk gezien en gestopt wordt. De tool werd gemaakt op initiatief van de Alliantie tegen Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag (Stichting School & Veiligheid en de sectorraden).
Hoe kon dat zo lang doorgaan?
Te vaak lezen we in het nieuws dat iemand die met kinderen of jongeren werkt zich seksueel grensoverschrijdend heeft gedragen. Soms al langere tijd, soms met meer dan een slachtoffer. En altijd vraagt de buitenstaander zich af: Zag niemand dit? Hoe kon dat zo lang doorgaan??
Moeilijk: objectief kijken naar een collega
Het antwoord is vaak dat er wel collega’s waren die iets zagen, maar zich toch niet gealarmeerd voelden. Er was een onderbuikgevoel, misschien zelfs wel feiten. Maar in de praktijk blijkt het moeilijk te zijn om objectief te kijken naar gedrag van een collega die je misschien al lang kent, of die zo aardig en waardevol is. Het laatste dat je wilt, is een werkelijk goedbedoelende collega het leven zuur maken. Dus je veronderstelt dat je het waarschijnlijk verkeerd hebt gezien.
Stijgende meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag op school
Toch stijgen de meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag jaar na jaar. "Ik denk dat we half niet weten hoeveel het voorkomt", zegt VO-raadvoorzitter Henk Hagoort. Daarom besloot de SGG Alliantie een tool te ontwikkelen die onderwijsprofessionals helpt om objectief te kijken naar seksueel getinte situaties waar ze een onprettig onderbuikgevoel bij hebben.
Tussen een schoolmedewerker en een of meer leerlingen of studenten
‘De Signaalscan, Zicht op grenzen’ is een gratis checklist voor mensen die in het onderwijs werken en twijfels hebben over gedrag met een seksuele lading tussen een schoolmedewerker en een of meer leerlingen of studenten. Na het doorlopen van een zorgvuldige vragenlijst heb je meer helderheid over wat je precies hebt waargenomen, taal om je twijfels te benoemen en handvatten voor vervolgstappen. Dit alles in anonimiteit – en de antwoorden hoeven nergens opgeslagen te worden.
Diverse testrondes
School & Veiligheid is trots dat de checklist nu beschikbaar is voor het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Het ontwikkelproces was zeer zorgvuldig: vanuit de wetenschappelijke kennis over seksueel misbruik van onder meer Movisie, de jarenlange ervaringen met dit soort casussen van het eigen Adviespunt en door diverse testrondes in de klankbordgroep van de stichting.
Docent: “Ik ben niet gek in wat ik zie”
Uit de opmerkingen van de testers blijkt dat de checklist voorziet in een behoefte: “Het geeft bevestiging: ik ben niet gek in wat ik zie. Er moet inderdaad actie op komen.”Ook is de tool geslaagd in het erkennen van de precaire situatie van de persoon die de checklist invult: “Het kan je helpen de drempel over te gaan naar een leidinggevende of de Vertrouwensinspectie. Want dat is ingewikkeld: het voelt als klikken.”
Toch is juist praten over professionele grenzen belangrijk. Annet Dries, vicevoorzitter van de PO-Raad: “Een veilige schoolcultuur begint bij professionals die signalen durven te bespreken.”
MBO Raad: “Zorg dat alle medewerkers de Signaalscan kennen”
De onderwijsraden zijn te spreken over het resultaat. Peter Vermeijs van de MBO Raad: “De Signaalscan helpt om een onderbuikgevoel concreter te maken en zorgvuldig te wegen. Aan bestuurders nu de belangrijke taak om ervoor te zorgen dat alle medewerkers dit instrument ook weten te vinden, bijvoorbeeld via het intranet.”
Q&A-sessie op 26 november
De Signaalscan is eenvoudig in gebruik en heeft geen extra toelichting nodig. Voor iedereen die toch een toelichting wenst, organiseert School & Veiligheid op donderdagmiddag 26 november een online Q&A-sessie.