De stijging van het aantal mensen dat hulp zoekt voor gokproblemen is zorgelijk, maar binnen het debat wordt de oorzaak nu te snel gezocht in legalisering. Cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) laten zien dat meer mensen in behandeling komen voor gokproblematiek, maar niet wat de oorzaak is. Nu wordt geen recht gedaan aan de situatie van de kwetsbaarste spelers en de illegale markt.
Context ontbreekt: speelde iemand bij een vergunde Nederlandse aanbieder, bij illegale aanbieders zonder Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks) en zorgplicht, of bij allebei? Om goed beleid te kunnen maken voor de legale markt, zijn dit soort cijfers nodig.
Behandelcijfers geven vertekend beeld
Volgens LADIS waren in 2025 ruim 3.100 personen in behandeling voor gokproblematiek. Dat is een serieus signaal. Maar behandelcijfers zijn geen volledige telling van alle probleemspelers in Nederland. Ze laten vooral zien wie uiteindelijk de stap naar hulp zet. Bij gokverslaving kan daar jaren tussen zitten, waardoor problemen die nu zichtbaar worden deels al vóór of rond de legalisering kunnen zijn begonnen.
Legaal en illegaal moeten apart worden bekeken
De belangrijkste vraag is daarom niet of online gokken een rol speelt, maar wáár spelers in de problemen komen. Sinds oktober 2021 bestaat er in Nederland een gereguleerde online markt met toezicht, Cruks, limieten en zorgplicht. Daarvoor weken Nederlandse spelers ook al uit naar buitenlandse aanbieders, alleen zonder Nederlands toezicht. Als legale aanbieders steeds verder worden beperkt zonder de illegale markt effectief terug te dringen, kan juist de speler met het hoogste risico naar plekken verdwijnen waar geen bescherming is.
Illegale markt blijft een blinde vlek
De Kansspelautoriteit meldt in de monitoringsrapportage voorjaar 2026 dat ongeveer 91% van de Nederlandse online gokkers alleen bij legale aanbieders speelt. In geld gemeten ligt de kanalisatie echter lager, rond 53%. Dat verschil is belangrijk: het suggereert dat een relatief kleine groep spelers veel geld verliest buiten de vergunde markt. Juist bij die groep moet preventie werken, maar daar heb je zonder toezicht, limieten en zorgplicht nauwelijks grip op.
Zorgplicht aanscherpen en illegale markt aanpakken
Wie gokschade echt wil terugdringen, moet twee dingen doen: de zorgplicht bij legale aanbieders scherp houden én de illegale markt veel harder aanpakken. Alleen zeggen dat gokken sinds legalisering meer problemen veroorzaakt, is te kort door de bocht. De kernvraag is hoe we risicospelers binnen een gereguleerd systeem houden, in plaats van ze naar aanbieders zonder Nederlandse bescherming te duwen.
