In de discussie over het verplicht eigen risico, ligt de nadruk momenteel op de hoogte van het bedrag. Geregeld wordt gesteld dat de voorgenomen verhoging van het eigen risico tot zorgmijding zou leiden. Deze eenzijdige, financiële focus gaat voorbij aan een minstens zo bepalende factor voor zorgmijding: hardnekkige misverstanden over de werking van het eigen risico.
Hardnekkige misverstanden veroorzaken zorgmijding
Het eigen risico is onder meer ingevoerd om bewust zorggebruik te stimuleren. Tegelijkertijd blijkt dat mensen niet altijd weten hoe het eigen risico werkt en op welke zorg het van toepassing is. Een van de meest hardnekkige misverstanden is het idee dat huisartsenzorg onder het eigen risico valt. Mensen gaan hierdoor niet naar de huisarts en stellen zorg uit.
Ook de manier waarop ziekenhuiszorg wordt afgerekend, veroorzaakt onduidelijkheid. Ziekenhuiszorg wordt verrekend via Diagnose Behandelcombinaties (DBC’s), waarbij kosten worden gekoppeld aan een behandeltraject. Daardoor vallen kosten soms onder het eigen risico van een ander kalenderjaar dan mensen verwachten. Dit leidt tot verwarring en kan de drempel om zorg te zoeken, verhogen.
[Tekst gaat door onder afbeelding]
Meer duidelijkheid geven over werking van het eigen risico
Vanuit zorgmijdingsoptiek is het essentieel om het debat over het eigen risico te verbreden. Bestaande misverstanden over de werking van het eigen risico hebben een negatief effect op de toegang tot zorg. Ook uit onderzoek door het Jonker Verweij Instituut blijkt dat zorgmijding zelden alleen wordt veroorzaakt door de hoogte van het eigen risico. Mensen moeten weten waar ze aan toe zijn. Dat veel noodzakelijke zorg, zoals de huisarts, vergoed wordt uit de basisverzekering. Zonder dat dat ten koste van het eigen risico gaat.
Kortom: de discussie over het eigen risico in relatie tot zorgmijding is te beperkt wanneer alleen naar het financiële aspect wordt gekeken. Het wegnemen van misverstanden over de werking van het eigen risico hoort een volwaardige plek te krijgen in dit debat. Immers, zolang onduidelijkheid blijft bestaan over de werking van het eigen risico, staat de toegang tot zorg onnodig onder druk.